Bergamot çayının faydaları nelerdir?


Eğer bir çay tiryakisi iseniz, şüphesiz Early Grey’e aşinasınız. Kendine özgü aroma ve ince lezzetiyle dünyanın en popüler çaylar biri haline getirmektedir. Earl Grey’in karakteristik kokusu portakal türü olarak yetişen bergamottan (Citrus bergamia) gelmektedir.

 

Bergamot kabuğunun uçucu aromatik yağı parfümler ve anksiyeteyi azaltmak için aromaterapi olarak kullanılmaktadır.

Bergamot narenciyesinin üstünde özellikle polifenoller açısından oldukça fazla araştırma yapılmıştır. Polifenoller en iyi şekilde antioksidan etkileriyle bilinen doğal bileşiklerdir. Kırmızı şarap, çay, böğürtlen, kakao ve diğer bazı gıdalarda bulunan bu bileşikler kardiyovasküler hastalık, kanser, kemik erimesi, diyabet ve diğer dejeneratif hastalıklara karşı koruma sağlamaktadır.

Early Grey’de kullanılanın aksine bergamotun oldukça yoğun bir suyu vardır. Çıkarılan bu bergamot suyu konsantre ve tablet şeklinde standardize edildiğinde; trigliserid ve LDL kolesterolü düşürür, koruyucu olarak HDL kolesterolünü yükseltir, kan şekerinin kontrolüne yardımcı olur, genel arteriyel fonksiyonu ve kalp-damar sağlığını geliştirir. (1)

 

bergamot çayının sağlığa faydaları

Bergamot çayının sağlığa faydaları

Stresi gidermeye yardımcı olur: Bergamot çayının sahip olduğu aromaterapi özelliğinin bilimsel açıdan ruh halini değiştirdiği ve depresif belirtileri hafiflettiği kanıtlanmıştır. İyi hissetmek isteyen insanlar için bergamot oldukça faydalıdır. Bergamot aromasının depresyon, gerginlik, korku ve stres duygularının yerine esenlik ve rahat bir ruh hali getirdiği bilinmektedir.

Kilo vermeye destek olur: Bergamot çayının en popüler etkilerinden biri de narenciye özü sayesinde kilo vermeye yardımcı olmasıdır. Hatta bazı narenciyelerin kiloyu oldukça azalttığına inanılmaktadır. Vücudun doğal metabolik sürecinde kasları koruyarak kaloriyi serbest bırakmaktadır.

Diş sağlığına iyi gelir: Siyah çay genellikle dişlerin rengini değiştirdiğiyle ilgili kötü bir üne sahiptir.  Ancak, bergamot çayının güçlü dişlerin sebebi olan florür açısından mükemmel bir kaynak olduğunu bilmek için sürpriz olacaktır. Ayrıca, şekersiz olduğu için, dişlere zarar veren asit üretebilen bakterilerin büyümesini durdurmaya yardımcı faydalı bir içecektir. (2)

Enerji verir: Bergamot çayı çok az miktarda kafein içermektedir; bu nedenle tüm gün boyunca ihtiyaç duyulan enerjiyi temin etmektedir. Üstelik bergamot çayının kafein içeriği kahve gibi etki göstermez; böylece akşam uykusuzluğu çekmezsiniz. Gece boyunca uyanık kalmak gibi bir duruma neden olmaz. Fakat aşırı tüketimi sinirlilik ve ajitasyona neden olabilir. Bu nedenle büyük miktarlarda tüketmediğinizden emin olmanızda fayda vardır.

Kalp sağlığını destekler: Bergamot çayı kalbinizin sağlıklı kalmasına yardımcı olmaktadır. Bu hipotezi destekleyen yapılmış çok fazla araştırma vardır. Örneğin, Önleyici Tıp 2012 yılında yayınlanan bir çalışmada, günde üç bardak siyah çay tüketen insanların, günlük kan trigliserit düzeylerinin düştüğü; üç ay kullanımdan sonra ise hem ‘iyi kolesterol’ olarak bilinen HDL seviyelerinde, hem de antioksidan düzeylerinde bir artış gözlemlendiği bildirilmiştir. (3)

Vücuttaki suyu korur: Kahve yüksek oranda kafein içerdiği için asitleştirici ve dehidrasyon gibi davranmaktadır; bu nedenle sinirlilik gibi semptomların gözlemlenmesine neden olabilmektedir. Bergamot çayı kafein içermesine rağmen kahveye oranla çok az miktarda olması nedeniyle bu tür semptomların oluşması çok küçük bir ihtimaldir. Bergamot çayı içmek vücuda potasyum alınmasını sağlamaktadır. Ayrıca hücrelerdeki potasyum seviyelerini koruduğu için gün boyunca vücudun su seviyesine destek olmaktadır. (4)

Kalp hastalıklarından korur: Bergamot çayı ruh halini düzende tutmanın yanı sıra önemli ölçüde kolesterolü düşürmektedir; bu nedenle statin ilaçların yerine bir alternatif olarak tüketilmektedir. Yapılan araştırmalar sonucu bergamot çayının hidroksi metil glutaril flavononlar denilen enzimleri(HMGF) barındığı; bu nedenle ararlar ve kalp hastalığına neden olduğu bilinen vücuttaki proteinlerin tahrip olmasını engellediği belirtilmiştir.

Bağışıklık sistemini kuvvetlendirir: Bergamot çayı bağışıklık sistemi fonksiyonunu iyileştirmek için etkili bir yöntem olabilmektedir. Bergamot çayındaki antioksidanlar vücudunuza ciddi zarar verebilen serbest radikalleri hedef alarak onları yok etmek için çalışmaktadır. Bergamot çayının içerdiği bergamot yağının bunda rolü de muhtemeldir. Aynı antioksidanlar, ateş düşürmek ve enfeksiyona karşı mücadele; ayrıca diğer akut ve kronik gibi bir dizi durumu yönetmeniz için size yardımcı olmaktadır.

Cilt sağlığına destek olur: Serbest radikallerin deri hücrelerini yok etmek için harekete geçmesi yaygın olarak yaşanan deri hasarına neden olmaktadır. Bu durum cilt kanseri ve erken yaşlanma gibi durumlarla da sonuçlanabilir. Fakat bergamot çayının içerdiği antioksidanlar serbest radikaller mücadele etmek için oldukça etkilidir. Böylece sağlıklı, temiz bir cilt için yardımcı olmaktadır. (5)

Sindirime yardımcı olur: Bergamot çayının metabolizmayı artırdığı iyi bilinmektedir. Bu faydalı çay sindirim sürecinde vücuda yardımcı olmakta ve ağrılı hazımsızlık, kolik ve bulantı gibi nahoş durumları azaltmaya destek olmaktadır. Aynı zamanda solucan oluşumu gibi karın problemlerini tedavi etmek için kullanılmaktadır. Bergamot çayı sindirim sürecini desteklerken, aynı zamanda bu süreci düzene sokmaktadır.

Kanserle savaşır: Bergamot çayı yüksek miktarda antioksidanlar içermesi nedeniyle; vücudumuzun kanser gibi hastalıkları üreten serbest radikallerle mücadelesine yardımcı olmaktadır. Dolayısıyla, hem lezzetli bir içecek olarak içilirken hem de size böyle hastalıklara yakalanma riskini azaltma şansı vermektedir. (6)

Soğuk algınlık ve gribe iyi gelir: Soğuk algınlık sırasında virüsler vücuda saldırıda bulunmaktadır. Bergamot çayı ise soğuk algınlığına neden olan virüslerle mücadele etmek ve öldürmek için gerekli olan anti-viral özelliklere sahiptir. Bergamot çayı bağışıklık sistemini güçlendirirken; soğuk ve ateş gibi sorunların tedavisine de destek olmaktadır. Sonuç olarak, bergamot çayı soğuk için en iyi ve en doğal ilaçlardan biri olarak kabul edilmektedir. (7)

Bergamot çayı tarifi

Bergamot çayının hazırlanışı

Eğer suyu ısıtmak için elektrikli su ısıtıcısı kullanıyorsanız, çay yapraklarını dökmeden önce 200, 212 derece arasında sıcaklığı korumak gerekir. Paslanmaz çelik bir çaydanlık kullanıyorsanız suyu kaynatın ve ateşi kapatın. Bir fincan bergamot çayı hazırlamak için adımlar şöyledir:

  • 2 gram (1 yemek kaşığından) bergamot çayını sıcak suya ekleyin.
  • Su ısıtıcısı veya çaydanlığın kapağını kapatın ve yaklaşık 2 ila 3 dakika demlenmeye bırakın.
  • Hazırladığınız karışımı süzgeçten geçirin.
  • Tatlandırmak amacıyla şeker veya bal ekleyin.

Serinletici soğuk bergamot çayı tarifi

Malzemeler:

  • 1 su bardağı su
  • 1 su bardağı şeker
  • 5 adet bergamot çayı poşeti
  • Taze veya kurutulmuş 4 adet limon dilimi
  • Soda
  • Buz küpleri

Hazırlanışı:

  1. Orta ateşe yerleştirilen bir tencerenin içindeki kaynar suya şekeri ekleyip kaynatın.
  2. Ateşi biraz kısın ve 5 dakika boyunca düzenli aralıklarla karıştırılarak şeker tamamen eriyene kadar karıştırarak kaynatın.
  3. Yaklaşık 20 dakikada hazırlanan şurubu soğumaya bırakın.
  4. Bir tencerenin içine suyu dökün ve kaynatın
  5. Tencereye çay poşetleri ve limon dilimleri ekleyin.
  6. Karışımı yaklaşık 1 saat boyunca oda sıcaklığına gelene kadar soğumaya bırakıldın ve içinden çay poşetlerini çıkarın.

Buz küpleri ile dolu olan büyük bir sürahinin içinde çay ve şurubu birleştirin. Son olarak sodayı da ekleyip servis edin. (8)

Vitamin deposu ballı bergamot çayı tarifi

Malzemeler:

  • 1 adet portakal
  • 1/2 parça taze zencefil
  • 2 çubuk tarçın
  • 2 adet bergamot çay poşeti
  • 1 yemek kaşığı bal

Hazırlanışı:

  1. Bir demlik içine portakalı ince dilimler halinde koyun.
  2. Taze zencefil parçalarını ince dilimler halinde kesin. Portakal dilimleri ile birlikte demliğe ekleyin.
  3. Demliğe 2 adet olan tarçın çubuklarını da ekleyin.
  4. 4 bardağı kaynar su ile birlikte tencereye 2 adet bergamot çay poşetlerini ekleyin.
  5. Son olarak 1 yemek kaşığı balı da ekleyin ve 5 dakika demlemeye bırakın. Daha fazla tatlandırmak isterseniz fincanlara koyduğunuz çaya balı ekleyebilirsiniz. (9)

Bergamot çayının zararları

Bergamot çayı faydalarına ek olarak, bazı olası yan etkileri de sahiptir. Oldukça faydalı bir içecek olmasına rağmen yan etkiler gösterebilmektedir:

Bergamot çayı çok fazla kafein içermez fakat büyük miktarlarda tüketmek kafeinin yan etkilerinden bazıları olan gergin ve endişeli ruh hali gözlemlenebilir.

Çok fazla ve sık tüketilmesi durumunda tıpkı kahvedeki gibi kafein bağımlılığına yol açabilir; bu nedenle çay içilmediğinde kafein ihtiyacının yaşanmasına neden olabilir.

Diğer olası yan etkileri ise iştah kaybı, baş ağrısı, baş dönmesi, uykusuzluk, ishal, kusma ve düzensiz kalp atışları olarak sıralanmaktadır. Çok fazla ve sık tüketilmesi bu yan etkilere sebebiyet verebileceği için gün içinde en fazla 6 bardak içilmesi tavsiye edilmektedir.

Bergamot çayını içtikten sonra herhangi bir rahatsızlık hissediyorsanız doktora görünmekte fayda vardır.

Aşırıya kaçmadan tüketilen bergamot çayı oldukça geniş alanda sağlığa yardımcı olmaktadır. Potansiyel yan etkilere neden olmaması için dikkat edilmesi yeterli olacaktır. Hâlihazırda yaşanan yan etkileri oldukça nadirdir. (10)

Hamilelik ve emzirme döneminde bergamot çayı tüketimi: Bergamot çayı kafein içeriği nedeniyle, hamile kadınlarda düşük ve diğer fetüs sağlığı komplikasyonu riskini önlemek için çayın tüketiminden uzak durulması tavsiye edilmektedir. Emzirme döneminde de bergamot çayı tüketiminden uzak durmakta fayda vardır. (11)