Zona (Herpes Zoster) Belirtileri


Zona belirtilerinin bir bölümü genellikle iki ile dört hafta kadar sürmektedir. Başlıca belirtiler arasında ağrı, ardından da ortaya çıkan döküntü bulunmaktadır. Göğüs ve karın zona oluşumlarının en sık görülen alanları olmasına rağmen, yüz ve gözler de dâhil olmak üzere vücudun herhangi bir bölgesinde döküntüler ortaya çıkabilmektedir. (1)

Zona (herpes zoster) nasıl anlaşılır? Zona belirtileri aşamalarıyla birlikte şöyle sıralanabilmektedir:

Zona (Herpes Zoster) Başlangıcı Belirtileri

  • Kişi baş ağrısı çekebilir ya da ışığa karşı daha hassas bir hale gelebilir. Grip olmuş gibi hissedilse de ateş belirtisi yoktur.
  • Daha sonra belli bir alanda kaşıntı, karıncalanma veya ağrı hissedilir. Birkaç gün sonra bir bant, şerit veya küçük bir döküntü alanı oluşabilir. Döküntü kabarcıkları kümeler haline dönüşür. Kabarcıklar sıvı ile doldurulur ve daha sonra kabuklar dökülür.
  • Kabarcıkların iyileşmesi 2 ile 4 hafta alır. Yara izi kalma riski de vardır. Bazıları insanlar hafif döküntüler dökerken, bazıları bu döküntüleri daha ağır yaşayabilmektedir.
  • Ayrıca baş dönmesi veya zayıf hissetmek de mümkündür.
  • Yüz bölgesinde uzun süreli acı veya döküntü, görme problemleri ya da ruh hali değişiklikleri yaratabilmektedir.

Zona rahatsızlığından kaynaklanan bu sorunlardan herhangi birine sahipseniz, derhal doktorunuzu arayın. (2)

Prodromal Evre (Döküntü Görülmeden Önce) Belirtileri

  • Ağrı, yanma, karıncalanma, uyuşukluk, kızarıklık oluşmadan birkaç gün veya hafta önce etkilenen sinirlerin çevresinde oluşur. Rahatsızlık genellikle göğüs veya sırtta ortaya çıkmaktadır, ancak karın, baş, yüz, boyun veya bir kol veya bacakta da ortaya çıkabilir.
  • Şişkinlik, karın ağrısı veya diyare gibi grip benzeri belirtiler (genellikle ateş olmadan) döküntünün başlamasından hemen önce veya birlikte gelişebilir.
  • Lenf düğümlerinin şişmesi ve hassasiyeti ortaya çıkabilir.
  • Aktif evre kızarıklıklar ve kabarcıklar birlikte başlar.
  • Bir bant, şerit veya küçük bir döküntü alanı belirir. Vücudun herhangi bir yerinde görünebilir, ancak vücudun yalnızca bir tarafında, solunda veya sağında görünür. Kabarcıklar oluşmaktadır. Kabarcık içindeki sıvı ilk önce berraktır, ancak 3-4 gün sonra bulanıklaşabilir.
  • Alın, yanak, burun ve bir göz etrafında (herpes zoster oftalmikus) döküntü oluşabilir ve derhal tedavi edilmediğinde, görme yetisini tehlikeye sokabilir.
  • Cilt döküntüsü ile birlikte “cildi delici iğneler” olarak tanımlanan ağrı oluşabilir.
  • Kabarcıklar yaklaşık 5 gün içinde açılır, içindeki sıvı akar ve kabuklanır. Döküntü yaklaşık 2-4 hafta içinde düzelir, ancak bazı yaralar kalabilir. (3)

Postherpetik Nevralji (Kronik Ağrı Aşaması) Belirtileri

  • Postherpetik nevralji zona hastalığının en yaygın komplikasyondur. En az 30 gün sürerken, aylar ya da yıllarca da sürebilmektedir.
  • Ağrı, yanma, boğma ağrısı öncesinde döküntülerin olduğu ve lekelerinin kaldığı bölgelerde ortaya çıkar.
  • Yıllarca sürebilen bir ağrı olabilir.
  • Dokunmaya karşı aşırı bir duyarlılık ortaya çıkar.
  • Postherpetik nevraljiye bağlı ağrı en çok alın veya göğüs bölgesini etkiler. Bu ağrı, kişinin yemek yemesini, uyumasını ve günlük aktivitelerini gerçekleştirmesini zorlaştırabilir. Ayrıca depresyona da yol açabilir.
  • Zona, herpes simpleks enfeksiyonu veya apandisit gibi bulantı veya ağrı belirtilerine neden olan diğer durumlarla karıştırılabilir. (4)

Acil Tıbbi Yardım Gerektiren Zona Belirtileri

    • Alın, burun, göz veya gözaltında veya bölgelerinde zona oluşumunun (ağrı veya görme değişiklikleri gibi) gelişmesi
    • Merkezi sinir sistemini etkileyen başkalaşma belirtilerinin gelişmesi (baş ağrısı, boyun sertliği, baş dönmesi, zayıflık, işitme kaybı, düşünce ve akıl yürütme becerilerindeki değişiklikler)
    • Deri döküntülerinin, orijinal alanı dışında vücudun başka bir bölümüne yayılması
  • Aynı bölgede döküntülerle beraber başka bir bakteriyel cilt enfeksiyonun olması (2-4 hafta içinde iyileşmemiş)
  • Yüz bölgesinde yoğun ağrı varsa veya yüz kasları hareket etmiyorsa

Zona hastalığının başladığından şüphe ediyorsanız, hemen bir doktora başvurun. Zona durumunda erken teşhis ve erken tedavi, hastalığın seyrine ve belirtilerin hafif bir şekilde atlatılmasına oldukça yardımcı olabilmektedir.

Cildin iyileşmesinden sonra yoğun ağrı bir aydan fazla sürerse, Postherpetik nevraljinizin olup olmadığını öğrenmek için doktorunuza danışın. (5)

Zona (Herpes Zoster) Nedir?

Zona, acı verici bir döküntülere neden olan viral bir enfeksiyondur. Zona vücudun herhangi bir yerinde oluşabilmektedir, ancak genellikle vücudun sol veya sağ tarafını saran tek bir kabarcık şeridi olarak ortaya çıkmaktadır.

Zona, suçiçeği hastalığına neden olan aynı virüs olan varicella-zoster virüsünden kaynaklanmaktadır. Suçiçeği geçirdikten sonra virüs, omurilik ve beynin yanındaki sinir dokusunda durmaktadır, ancak aktif değildir. Yıllar sonra, virüs zona olarak yeniden aktif hale gelebilmektedir.

Yaşamı tehdit eden bir durum olmasa da, zona hastalığı oldukça acı verici olabilmektedir. Aşı yaptırma zona geçirme riskini azaltabilirken, erken tedavi, zona oluşumuna neden olan enfeksiyonun ömrünü kısaltmaya ve komplikasyon riskini azaltmaya yardımcı olabilmektedir. (6)

Zona (Herpes Zoster) Nedir? hakkında daha fazla bilgi almak için tıklayınız.

Zona (Herpes Zoster) Nedenleri

Zona neden olur? Zona hastalığı nedenleri şunlardır:

  • Zona, suçiçeği hastalığına da neden olan varicella-zoster virüsünden kaynaklanmaktadır.
  • Zona, genellikle cilt üzerinde döküntü veya kabarcıklara neden olmaktadır.
  • Sadece suçiçeği geçiren insanlar zona oluşturabilmektedir.
  • Sinir hücrelerinde virüs saklandığında etkisizdir, ancak daha sonra zona oluşturmak için tetiklenerek aktif bir hale gelebilir.
  • Yaş, zayıf bir bağışıklık sistemi ve hamilelikte suçiçeği geçirmek risk faktörleri oluşturabilmektedir. (7)

Zona (Herpes Zoster) Nedenleri daha fazlası için

Zona (Herpes Zoster) Tedavisi

Zona nasıl geçer? Zona hastalığı antibiyotiklerle tedavi edilememektedir, bu nedenle, tedavi belirtilerin hafifletilmesine odaklanmaktadır. Bol bol dinlenme, zona tedavisinde önemli bir faktördür. Diğer tedavi yöntemleri şunlar olabilmektedir:

  • Ağrı kesici ilaçlar
  • Etkilenen bölgeye uygulanan soğuk kompresler
  • Döküntü için losyonlar ve kremler
  • Antiviral ilaçlar (virüsü yok etmez ancak belirtilerin süresini azaltmaya yardımcı olur)
  • Döküntü ve ağrı şiddetli ise steroidler
  • Deri döküntüleri enfekte olursa antibiyotik gerekebilir
  • Akupunktur bazı durumlarda belirtilerin hafifletilmesinde etkili olabilir

Zona döküntüleri gözleri etkilerse, korneanın zarar görmesini engellemek için bir göz doktoruna başvurulmalıdır. (8)

Zona (Herpes Zoster) İçin Hangi Doktora Gidilir?

Zona hastalığı teşhisi ve tedavisi için aile hekimine, iç hastalıkları uzmanına, cilt hastalıkları uzmanına ve bir merkezi sinir sistemi uzmanına (nöroloji) başvurabilirsiniz. (9)

Zona (Herpes Zoster) Tedavisi fazlası için tıklayınız