Yaygın Anksiyete Bozukluğu Tedavisi


Yaygın anksiyete bozukluğu nasıl geçer? Psikoterapi türleri ve ilaç tedavisiyle birlikte yaygın anksiyete bozukluğu tedavi edilebilmektedir. Bu tedavi yöntemlerinden birinin veya diğerinin ya da her ikisinin seçimi, hastanın ve doktorun tercihine bağlı olarak değişebilmektedir.

Anksiyete bozukluklarının hepsi aynı şekilde tedavi edilmemektedir ve tedaviye başlamadan önce bu duruma neyin neden olduğunu belirlenmek oldukça önemlidir.

Kişi anksiyete bozukluğu tedavisi gördüğü takdirde, sağlık uzmanıyla birlikte çalışmaktadır. Birlikte çalışılması durumunda, kişi için en uygun olan yaklaşımı bulmak daha kolay mümkün olabilmektedir. Bir tedavi istenilen sonuçları vermiyorsa, diğer bir tedavi yöntemi uygulanabilmektedir. (1)

İlaç Tedavisi

Yaygın anksiyete bozukluğu durumunda genellikle, başlangıç olarak ilaç dışındaki tedavi yöntemleri tercih edilmektedir. İlaç tedavisi uzun süreli anksiyete bozukluğunu tedavi etmek için önerilmektedir.

Yaygın anksiyete bozukluğunu tedavi etmek için kullanılabilecek bazı ilaçlar ise şunlardır:

Buspiron: Bu anksiyete ilacı genel olarak, yaygın anksiyete bozukluğu için kullanılabilecek en güvenli ilaç olarak kabul edilmektedir. Buspiron, anksiyetenin yaşattığı korku ve gerilimi hafifletmeye yardımcı olacak ancak anksiyete bozukluğunu tamamen ortadan kaldırmayacaktır.

Benzodiazepinler: Benzodiazepinler yaygın anksiyete bozukluğunun tedavisinde çok hızlı bir şekilde etki göstermektedir. Genellikle, hastaya 30 dakikadan 1 saatte kadar değişen süreçlerde etki etmektedir. Diğer yandan, birkaç haftadan fazla süren kullanımı hem fiziksel hem de psikolojik bağımlılıklara neden olabilmektedir.

Antidepresanlar: Depresyonu tedavi etmek için kullanılan antidepresanlar yaygın anksiyete bozukluğu tedavisine hemen yardımcı olmamaktadır, ancak tam etkiyi almak için doktorun da reçete etmesi takdirde, 6 haftaya kadar kullanılması gerekebilmektedir. Bazı antidepresanlar uyku problemlerini şiddetlendirebilmekte ve bulantı veya diğer yan etkilere neden olabilmektedir. (2)

Beta-blokerler: Beta-blokerler genellikle kalp rahatsızlıklarını tedavi etmek için kullanılmaktadır, ancak aynı zamanda bazı anksiyete bozukluklarında, özellikle de sosyal fobide oldukça faydalı olabilmektedir. Planlanmış bir sunum yapmada şiddetli bir endişe ya da korku duyuluyorsa, doktorunuz artan kalp atış hızını, ellerin sallanmasını ve diğer fiziksel belirtilerin kontrol altında tutulmasını sağlamak için bir beta-bloker reçete edebilmektedir. (3)

Psikoterapi

Psikoterapi, anksiyete bozuklukları gibi problemlerle nasıl başa çıkılacağını öğrenmek için bir psikiyatrist, psikolog, sosyal hizmet uzmanı veya danışman gibi eğitimli bir ruh sağlığı uzmanıyla konuşmayı içermektedir.

Bilişsel Davranışçı Terapi

Bilişsel davranışçı terapi, anksiyete bozukluklarının tedavisinde oldukça çok yararlı olabilmektedir. Bilişsel kısım, insanların korkularını destekleyen düşünce kalıplarını değiştirmelerine yardımcı olmaktadır. Davranışsal kısım ise insanların kaygı uyandıran durumlara verdikleri tepkilerini değiştirmelerine odaklanmaktadır. (4)

Nefes Alma ve Gevşeme Teknikleri

Nefes alma ve gevşeme teknikleri özellikle fiziksel belirtiler hafifletmek için önemlidir. Derin nefes egzersizleri anksiyete bozuklukları ve panik atakları etkili bir şekilde durdurabilmektedir. Dikkat ve diğer meditasyon türleri de anksiyete yönetimine yardımcı olabilmektedir. (5)

Ilımlı Egzersiz

Egzersiz yapmak (10 dakikalık kısa bir yürüyüş bile olsa) hislerinizi iyileştirmenize ve daha az yorgun hissetmenize yardımcı olabilir. Egzersizin, serotonin düzeyinizi yükseltmeye yardımcı olduğu zaten bilinmektedir. Serotonin mutluluk hormonudur. Uzun süredir egzersiz yapmadıysanız ve kendinize zarar vermenize neden olabilecek temel sağlık sorunları yaşıyorsanız bir doktora danışmalısınız.

Eğer sıkı bir egzersiz programı uygulamaya hazır hissetmiyorsanız her gün tempolu bir yürüyüş yapmayı deneyebilirsiniz. İstekli olmakta zorlanıyor olsanız bile, daha önce eğlendiğiniz etkinliklere ve eğlencelere katılmaya da çalışabilirsiniz.

Evde veya bahçede yapabileceğiniz küçük görevler de bulabilirsiniz. Kaçınılması muhtemel küçük görevleri halletmek kendinizi daha iyi hissetmenizi sağlayabilmektedir. (6)

Kafeinden Uzak Durmak

Bazı insanlarda kafein anksiyete düzeyini artırabilmektedir. Kafein uyku düzeninizi değiştirebilmekte, bu nedenle de, tamamen dinlenmiş olmayı engellemektedir. Aynı zamanda, kalp atışı hızınızı da arttırmaktadır. Bu durumda, anksiyete daha da kötüleşebilmektedir.

Diyetinizdeki kafein miktarını azaltmaya çalışın. Çay ve kahvelerin kesilmesi ve yerine su veya meyve suları konması, belirtilerin hafifletilmesine yardımcı olabilmektedir.

Saat 18’den sonra çikolata, kola veya enerji içecekleri gibi kafein ürünlerini kullanmaktan kaçınmak, uyumak istediğinizde kendinizi daha rahat hissetmenizi sağlayabilmektedir. (7)

Alkolü Azaltmak

Endişeli hissediyorsanız ve her zamankinden daha fazla alkol tüketiyorsanız, bu durum sadece kaygıyı daha da kötüleştirecektir. Bu nedenle, alkolü az miktarda ve belirli aralıklarla içmeye özen göstermekte fayda vardır.

Sigarayı Bırakmak

Sigarayı bırakmak, genel sağlık ve zindeliğinizi iyileştirmenin en iyi yollarından biridir. Ayrıca, anksiyeteyi azaltmaya da yardımcı olmaktadır. (8)

Yaygın Anksiyete Bozukluğu İçin Hangi Doktora Gidilir?

Anksiyete tanısı ve tedavisi için bir psikolog ya da psikiyatristten yardım alabilirsiniz. (9)

Yaygın Anksiyete Bozukluğu Nedir?

Hayatınız stresli ise zaman zaman endişeli hissetmeniz oldukça normaldir. Bununla birlikte, günlük aktiviteleri kontrol etmede ve uyum sağlamda zorlanma aşırı, devam eden anksiyete ya da yaygın anksiyete bozukluğunun bir işareti olabilmektedir.

Yaygın anksiyete bozukluğu hem çocuklukta hem de yetişkinlikte gelişebilmektedir. Yaygın anksiyete bozukluğu, panik bozukluğu, obsesif kompulsif bozukluk ve diğer anksiyete durumlarına benzer belirtilere yol açmaktadır, ancak hepsi farklı şartlar altında gelişmektedir.

Yaygın anksiyete bozukluğu ile yaşamak birey için oldukça zor bir hal alabilmektedir. Birçok durumda, diğer anksiyete veya duygudurum bozuklukları ile birlikte ortaya çıkmaktadır. Çoğu vakada, yaygın anksiyete bozukluğu psikoterapi veya ilaçlarla iyileştirilmektedir. Yaşam tarzı değişiklikleri yapmak, başa çıkma becerilerini öğrenmek ve rahatlama teknikleri kullanmak da durumun kontrol altına alınmasına yardımcı olabilmektedir. (10)

Yaygın Anksiyete Bozukluğu Belirtileri

Yaygın anksiyete bozukluğu başlangıcının temel belirtisi, az ya da hiç açık neden olmasa bile en az 6 ay boyunca devam eden ve sık sık tekrarlanan kaygı ya da gerilimlerdir. Oluşan aşırı kaygı durumu bir problemden diğerine diğerine geçerek devam etmektedir. Bu problemler aile, diğer ilişkiler, iş, okul, para ve sağlıkla ilgili olabilmektedir.

Yaygın anksiyete bozukluğu olan kişi, içinde bulunduğu duruma ya da probleme gereğinden fazla kaygı ve korku gösterdiğini fark etse bile kendini kontrol etmekte zorluk çekmektedir.

Yaygın anksiyete bozukluğu nasıl anlaşılır? Yaygın anksiyete bozukluğunun diğer belirtileri ise şunlardır:

  • Odaklanma problemleri yaşamak
  • Yorgunluk
  • Sinirlilik
  • Uykuya dalma, uykudan uyanma ya da uyku sorunları yaşamak
  • Uyanıkken huzursuzluk hissetmek

Yaygın anksiyete bozukluğu olan kişi aynı zamanda, kas gerginliği, mide rahatsızlığı, terleme veya zor nefes alıp verme gibi fiziksel belirtiler de yaşayabilmektedir. (11)

Yaygın Anksiyete Bozukluğu Nedenleri

Yaygın anksiyete bozukluğu neden olur? Bu durumun nedeni henüz tam olarak bilinememektedir, ancak birkaç faktörün kombinasyonunun yaygın anksiyete bozukluğu gelişiminde bir rol oynadığı düşünülmektedir. Araştırma şunları içerebilmektedir:

  • Beynin duygu ve davranışlarla ilgili olan kısmında meydana gelen aşırı aktivite
  • Ruh halinin kontrolünü sağlamada yer alan beyin kimyasalları olan serotonin ve noradrenalin dengesizliği
  • Ebeveynlerinden gelen genetik faktörler
  • Aile içi şiddet, çocuk istismarı ya da zorbalık gibi stresli ya da travmatik deneyimler yaşamak
  • Artrit gibi ağrılı bir uzun vadeli bir sağlık durumuna sahip olmak
  • Uyuşturucu veya alkolün kötüye kullanımı geçmişi (12)