Yaygın Anksiyete Bozukluğu Nedir?


Yaygın anksiyete bozukluğuna sahip olan kişi, sık sık ya da neredeyse sürekli olarak rahatsız edici boyutlarda endişe, gerilim veya korku hisleri yaşamaktadır. Bunlar, olağan dışı olacak bir şekilde yoğun hissedilmekte ya da kişinin günlük yaşamının gerçek sorunları ve tehlikeleri ile orantısız olarak ortaya çıkmaktadır.

Bu tip bir anksiyete bozukluğu, en az birkaç ay boyunca devam eden ve gün içinde sürekli olarak tekrarlanan anksiyete ataklarını tanımlamaktadır. Bazı durumlarda, yaygın anksiyete bozukluğu olan bir kişi, çocukluk veya ergenlik döneminden itibaren her zaman kendisini endişeli hissedebilmektedir. Diğer durumlarda, anksiyete bir kriz veya bir iş kaybı, aile bireylerinin başından geçen ciddi bir hastalık veya bir akrabanın ölümü gibi bir stres dönemiyle tetiklenebilmektedir. Kriz ya da stres durumu sona ermiş olsa da, açıklanamayan bu endişe duygusu aylar ya da yıllar boyunca sürebilmektedir.

Sürekli olarak hissedilen endişe kişiyi zihinsel olarak yorduğu kadar özgüven eksikliğini de yol açmaktadır. Kişi diğer insanlara da güven duymakta zorluk çekmekte, eleştirilmekten korkmakta ve her konuya olumsuz açılardan bakmaktadır. (1)

Yaygın Anksiyete Bozukluğu Belirtileri

Yaygın anksiyete bozukluğu başlangıcının temel belirtisi, az ya da hiç açık neden olmasa bile en az 6 ay boyunca devam eden ve sık sık tekrarlanan kaygı ya da gerilimlerdir. Oluşan aşırı kaygı durumu bir problemden diğerine diğerine geçerek devam etmektedir. Bu problemler aile, diğer ilişkiler, iş, okul, para ve sağlıkla ilgili olabilmektedir.

Yaygın anksiyete bozukluğu olan kişi, içinde bulunduğu duruma ya da probleme gereğinden fazla kaygı ve korku gösterdiğini fark etse bile kendini kontrol etmekte zorluk çekmektedir.

Yaygın anksiyete bozukluğu nasıl anlaşılır? Yaygın anksiyete bozukluğunun diğer belirtileri ise şunlardır:

  • Odaklanma problemleri yaşamak
  • Yorgunluk
  • Sinirlilik
  • Uykuya dalma, uykudan uyanma ya da uyku sorunları yaşamak
  • Uyanıkken huzursuzluk hissetmek

Yaygın anksiyete bozukluğu olan kişi aynı zamanda, kas gerginliği, mide rahatsızlığı, terleme veya zor nefes alıp verme gibi fiziksel belirtiler de yaşayabilmektedir. (2)

Yaygın Anksiyete Bozukluğu Nedenleri

Yaygın anksiyete bozukluğu neden olur? Bu durumun nedeni henüz tam olarak bilinememektedir, ancak birkaç faktörün kombinasyonunun yaygın anksiyete bozukluğu gelişiminde bir rol oynadığı düşünülmektedir. Araştırma şunları içerebilmektedir:

  • Beynin duygu ve davranışlarla ilgili olan kısmında meydana gelen aşırı aktivite
  • Ruh halinin kontrolünü sağlamada yer alan beyin kimyasalları olan serotonin ve noradrenalin dengesizliği
  • Ebeveynlerinden gelen genetik faktörler
  • Aile içi şiddet, çocuk istismarı ya da zorbalık gibi stresli ya da travmatik deneyimler yaşamak
  • Artrit gibi ağrılı bir uzun vadeli bir sağlık durumuna sahip olmak
  • Uyuşturucu veya alkolün kötüye kullanımı geçmişi (3)

Yaygın Anksiyete Bozukluğu Tedavisi

Yaygın anksiyete bozukluğu nasıl geçer? Yaygın anksiyete bozukluğunu tedavi etmenin birçok yolu bulunmaktadır. Alanında uzman bir profesyonelin de yardımı ile, kronik anksiyete başarılı bir şekilde kontrol altına alınabilmektedir. Tedavi kişiye özel olacak bir şekilde oluşturulmaktadır ve aşağıdakileri içerebilmektedir:

  • Psikolojik tedavi: Bilişsel davranışçı terapi de dahil olmak üzere çeşitli psikolojik teknikleri içerebilmektedir.
  • Gevşeme ya da meditasyon: Sıklıkla ritmik solunum veya pozitif düşünme gibi gevşeme veya meditasyon teknikleri ile birlikte kullanılmaktadır.
  • İlaç tedavisi: Antidepresanlar gibi reçeteli ilaçlar, tedavi programlarının bir parçası olarak doktorlar tarafından bireylere reçete edilebilmektedir.
  • Kendi kendine tedavi yöntemleri: Rahatlama ve meditasyona benzer şekilde, kendi kendine yardım teknikleri, genel bir tedavi programında büyük bir destekleyici olabilmektedir.
  • Aile desteği: Bu durumda, aileden destek almak tedavinin başarısını da oldukça artırmaktadır. (4)

Yaygın Anksiyete Bozukluğu İçin Hangi Doktora Gidilir?

Anksiyete tanısı ve tedavisi için bir psikolog ya da psikiyatristten yardım alabilirsiniz. (5)

Yaygın Anksiyete Bozukluğuna Ne İyi Gelir?

Yaygın Anksiyete Bozukluğu Bitkisel Tedavisi

Papatya: Yapılan araştırmalara göre, papatya anksiyete bozukluğu olan hastalardaki belirtileri azaltabilmektedir. Hafif bir sedatif etkiye sahip olduğu için gevşemeye ve rahatlamaya yardımcı olabilmektedir. (6)

Melisa: Melisa bitkisi hafif bir gevşeticidir ve sinirleri yatıştırmak için kullanılmaktadır. Yaygın anksiyete bozukluğunun belirtilerini azaltmaya yardımcı olmaktadır. Ayrıca, endişeyi azalttığı için kişinin daha rahat uyumasını da sağlayabilmektedir. (7)

Yeşil çay: Yeşil çay, L-theanine, kafein gibi zihni rahatlatan, ruh halini iyileştiren, ayrıca da zihni geliştiren enerji artırıcı özelliklere sahiptir. Bu nedenle, anksiyete bozuklularını tedavi etmek için oldukça faydalı olabilmektedir. (8)

Portakal: Portakalın kendisi ve kabuğu güçlü yatıştırıcı özelliklere sahiptir. Bu nedenle, sinirleri yatıştırmak için kullanılabilmektedir. Bu lezzetli ve güzel kokulu narenciye ayrıca, bağışıklığı artırmakta ve depresyonla da savaşmaktadır. (9)

Biberiye: Biberiye, endişeyi azaltmaya yardımcı olabilecek güçlü bir bitkidir. Kan dolaşımını uyarmakta, solunum kaslarını rahatlatmakta, hafızayı desteklemekte ve kişiyi dinç tutmaktadır. Bu nedenle, pek çok açıdan anksiyete bozukluğu bulunan kişiye fayda sağlayabilmektedir. (10)

Badem: Badem, ruh halini iyileştiren ve endişe duygularını hafifleten besin maddeleri ve omega-3 yağ asitleri bakımından oldukça zengindir. Beyin hücreleri arasındaki sinyali parçalamaktadır. Bu nedenle de, anksiyete bozukluklarının tedavisine yardımcı olabileceği düşünülmektedir. (11)

Lavanta: Lavanta oldukça güçlü etkilere sahip bir bitkidir. Depresyon belirtilerini hafifletmeye yardımcı olmasıyla bilinen lavanta, linalol ve linalil asetat gibi biyoaktif bileşenlere sahip olması nedeniyle sinir sistemi üzerinde yatıştırıcı ve rahatlatıcı bir etki yaratmaktadır. (12)

Rezene: Rezene bitkisi, sinirleri yatıştırmakta ve endişeyi hafifletmektedir. Anksiyolitik (kaygı giderici) etkiye sahip uçucu yağlar içermektedir. Ayrıca, endişeye eşlik eden gastrointestinal belirtileri hafifletmeye de yardımcı olabilmektedir. (12)

Yaygın Anksiyete Bozukluğu Evde Tedavi Yöntemleri

Sıcak banyo: Sıcak su banyolarının kaygı ve stresin rahatlamasını sağlayan dinlendirici özellikleri bulunmaktadır. Dahası, su kötü hislerle dolu olan ruh halinin temizlenmesi için mükemmel bir aracı olarak değerlendirilmektedir.

  • Karbonat ve zencefil içerecek şekilde üç bardak sıcak suyu banyo suyuna ekleyin. Bu suyun içinde 10 ile 15 dakika boyunca bekleyerek dinlenin.
  • Alternatif olarak, papatya, lavanta, ylang ylang, sardunya veya bergamot gibi aromaterapi esans yağı ile jojoba yağı gibi taşıyıcı bir yağla bir miktar karıştırdığınız yağ karışımından banyo suyuna beş ile yedi damla ekleyebilirsiniz. Bu banyo suyunun içinde 15-20 dakika kadar bekleyerek dinlenin.

Bu yöntemlerden tercih ettiğiniz herhangi birini gerektiği kadar tekrarlayabilirsiniz. (13)

Masaj: Vücudunuza, özellikle de boynunuza, omuzlarınıza, sırtınıza ve ayaklarınızın tabanına masaj yapmak vücudunuzu rahatlatmak ve kaygılarınızı hafifletmek için oldukça etkili olabilmektedir.

  • Bu yöntem için herhangi bir masaj yağı veya susam, ayçiçeği, hindistancevizi ya da mısır yağı kullanabilirsiniz. En iyi sonucu almak için, hafifçe ısıttıktan sonra seçtiğiniz yağın 6 veya 7 damlasını kullanın.

Sabah banyonuzu almadan önce veya yatmadan önce masaj yapabilirsiniz. Birkaç hafta boyunca devam edebilir ya da anksiyeteniz devam ediyorsa, hayatınızın bir parçası haline getirebilirsiniz. (14)

Vitamin ve mineraller: Anksiyete için oldukça yararlı olan pek çok vitamin bulunmaktadır. Magnezyum belki de en değerlisidir. İnsanların %25 kadarı magnezyum eksikliği yaşamaktadır ve bu eksiklik anksiyete belirtilerine neden olabilmektedir (magnezyum eksikliği stresin nedenlerinden biridir). Vitamin B12 ve Vitamin B1 de oldukça değerlidir. Bu vitaminleri yiyecek olarak tüketebilir ya da takviye şeklinde alabilirsiniz. (15)

Epsom tuzu: Epsom tuzunda bulunan magnezyum, kaygı ve depresyonla başa çıkmaya yardımcı olmaktadır. Sinirleri yatıştırma ve rahatlatmada oldukça etkili olabilmektedir.

  • Sıcak su ile dolu olan küvetin içine 1 – 2 bardak Epsom tuzu ilave edin.
  • Küvette 15-20 dakika kadar bekleyin.
  • Banyo sonrası normal bir şekilde kurulanın.
  • Anksiyete saldırılarından kurtulmak için bu işlemi dilediğiniz kadar tekrarlayabilirsiniz. (16)

Diyet: Anksiyeteyi gidermek için aşağıda sıralanmış olan bazı koşullara dikkat edilmesi gerekir:

  • Her gün yeterli miktarda su için.
  • Gerekli tüm vitamin ve mineralleri aldığınızdan emin olun. Gerekirse doktorunuzdan takviyeler hakkında bilgi alın.
  • Alkol, tütün ve kafeini kesin.
  • Daha karmaşık ve sağlıksız olan karbonhidratları tüketmemeye özen gösterin. (17)