Trombosit Düşüklüğü Tedavisi


Trombosit düşüklüğü nasıl geçer? Trombosit düşüklüğü tedaviyi durumunuza ve şiddetine bağlı olarak değişmektedir. Trombosit düşüklüğü hafif ise, doktorunuz tedaviyi durdurmak ve sadece durumunuzu takip etmeyi isteyebilir.

Doktorunuz, durumunuzun kötüleşmesini önlemek için önlemler almayı önerebilir. Alınabilecek bazı önlemler şunlardır:

  • Temaslı sporlarından kaçınmak
  • Yüksek kanama veya morarma riski olan faaliyetlerden kaçınmak
  • Alkol tüketimini sınırlandırmak
  • Aspirin ve ibuprofen de dâhil olmak üzere trombositleri etkileyen ilaçların durdurulması veya değiştirilmesi (1)

Trombosit düşüklüğü durumu daha ağır ise, tıbbi müdahale gerekebilir. Uygulanabilecek tıbbi tedavi seçenekleri şunlar olabilir:

  • Kan veya trombosit transfüzyonları
  • Düşük trombosit sayısına neden olan ilaçları değiştirme
  • Steroidler
  • Bağışık globulin
  • Trombosit antikorlarını bloke etmek için kortikosteroidler
  • Bağışıklık sistemini bastıran ilaçlar
  • Splenektomi veya dalağın cerrahi olarak çıkarılması (2)

Trombosit düşüklüğü tedavisinin asıl amacı, kanamadan kaynaklanan ölüm ve diğer ciddi riskleri önlemektir. Kesikler veya kazalar olsa bile, kanamayı önlemek için tamamen normal trombosit sayısı gerekli değildir.

Trombosit düşüklüğü genellikle altta yatan neden tedavi edilince iyileşmektedir. Kalıtsal olarak trombosit düşüklüğüne sahip olan kişilerin genellikle tedaviye ihtiyacı yoktur.

Bir ilaca tepki olarak trombosit düşüklüğü ortaya çıkıyorsa, doktorunuz başka bir ilaç reçete edebilir. İlk ilacın kullanımı durdurulduktan sonra çoğu insan iyileşmektedir. Heparin kaynaklı trombositopeni için heparin almayı durdurmak yeterli değildir. Kan pıhtılaşmasını önlemek için genellikle başka ilaçlara ihtiyaç duyulmaktadır.

Bağışıklık sistemi trombosit düşüklüğüne neden oluyorsa, doktorunuz bağışıklık sistemini baskılamak için ilaç reçete edebilir. (3)

Ciddi Trombositopeni veya Trombosit Düşüklüğü

Trombosit düşüklüğü şiddetli ise, doktorunuz ilaçlar, kan veya trombosit transfüzyonları veya splenektomi gibi tedavileri reçete edebilir.

Doktor trombosit düşüklüğü için kısaca steroid olarak da adlandırılan kortikosteroidleri reçete edebilir. Steroidler trombosit yıkımını yavaşlatabilen ilaçlardır. Bu ilaçlar damar yoluyla veya ağız yoluyla alınabilmektedir.

Trombosit düşüklüğünü tedavi etmek için kullanılan steroidler, bazı sporcular tarafından performansı artırmak için alınan yasadışı steroidlerden farklıdır.

Doktoru bağışıklık sistemini devre dışı bırakmak için immünoglobulinler veya rituximab gibi ilaçlar reçete edebilir. Bu ilaçlar damar yoluyla verilmektedir. Vücudun daha fazla trombosit yapmasına yardımcı olmak için eltrombopag veya romiplostim gibi başka ilaçlar da reçete edebilir. Birincisi ağızdan alınacak bir tablettir, ikincisi ise cilt altından enjeksiyon şeklinde verilmektedir. (4)

Kan veya Trombosit Transfüzyonları

Kan veya trombosit transfüzyonu, aktif kanamalı veya aşırı kanama yaşayan kişiyi tedavi etmek için kullanılmaktadır. Bu işlem sırasında, kan damarlarına ulaşması için bir damara iğne yapılmaktadır. Bu şekilde, sağlıklı kan veya trombosit almak mümkün olabilmektedir. (5)

Trombosit Düşüklüğü Ameliyatı (Splenektomi)

Splenektomi, dalağı çıkarmak için uygulanan cerrahi bir yöntemdir. İlaçlarla tedavi faydalı olmadığında, bu ameliyat kullanılabilir. Uygulanılan bu ameliyat çoğunlukla immün trombositopeni olan yetişkinler için kullanılmaktadır. Bununla birlikte, ilaçlar genellikle tedavinin ilk seyrini oluşturmaktadır. (6)

Trombosit Düşüklüğünü Önlemek

Birçok trombosit düşüklüğü vakasında bu durumu önlemek pek mümkün olamamaktadır.

Alkolle ilişkili trombosit düşüklüğü geliştirme riskini azaltmak için büyük miktarda alkol almayı önleyebilirsiniz.

Eğer ilaç kaynaklı bir trombositopeni atağı geçirmişseniz, aynı ilacı tekrar alırsanız sorun muhtemelen geri gelecektir. Bunu önlemek için, soruna neden olan spesifik ilacın adını kaydedin. Bu ilaca olan duyarlılığınız hakkında doktorunuzdan bilgi ve yardım alın.

Doktorunuz bu durumu geliştirme riski altında olduğunuzu saptarsa, aspirin kullanmamanızı söyleyebilir. Çünkü aspirin trombosit işlevini bozmaktadır. (7)

Trombosit Düşüklüğü İçin Hangi Doktora Gidilir?

Trombosit düşüklüğü için aile hekimine, iç hastalıkları uzmanına, alerji ve immün hastalıklar uzmanına ya da kan hastalıkları uzmanına başvurabilirsiniz. (8)

Trombosit Düşüklüğü Nedir?

Trombositler, kan pıhtılaşması (pıhtılaşma ve kanamayı önleme) için gerekli olan ve kanda bulunan önemli unsurlardır. Trombositopeni yani trombosit düşüklüğü ise normal aralıkla karşılaştırıldığında kandaki trombosit sayısının düşük olması anlamına gelmektedir.

Normal trombosit sayısı mikrolitre başına 150.000 ve 450.000 arasında değişmektedir (bir litrenin milyonda biri). Kan dolaşımına bırakılan trombositlerin sadece yaklaşık üçte ikisi kanda dolaşmakta ve geri kalanı ise tipik olarak dalakta tutulmaktadır. Trombositlerin yaşam döngüsü genellikle yaklaşık olarak 7-10 gündür, bu nedenle, eskileri sürekli yeni olanlarla değiştirilmektedir. (9)

Trombosit Düşüklüğü Belirtileri

Trombosit düşüklüğü başlangıcı belirtileri yaşayıp yaşamadığınız trombosit sayınıza bağlıdır. Düşük trombosit sayısı hamileliğin neden olduğu hafif vakalarda, genellikle herhangi bir belirtiye neden olmaz. Daha şiddetli vakalarda ise, acil tıbbi müdahale gerektiren kontrol edilemeyen kanamalara yol açabilmektedir.

Trombosit düşüklüğü nasıl anlaşılır? Trombosit düşüklüğü belirtileri şunlardır:

  • Kırmızı, mor veya kahverengi çürükler
  • Küçük kırmızı veya mor noktalı döküntü
  • Burun kanaması
  • Diş eti kanaması
  • Uzun süre devam eden yaralar veya kendi başlarına durmayan kanamalar
  • Adet kanaması
  • Rektumdan kanama
  • Dışkıda kan
  • İdrar içindeki kan

Daha ciddi durumlarda dâhili kanama yaşayabilirsiniz. İç kanamanın belirtileri şunlardır:

  • İdrar içindeki kan
  • Dışkıda kan
  • Kanlı veya çok koyu bir kusma (10)

Trombosit Düşüklüğü Nedenleri

Trombosit düşüklüğü neden olur? Trombosit düşüklüğü nedenleri şunlar olabilmektedir:

  • İdiyopatik trombositopenik purpura
  • Hamilelik
  • Bazı ilaçlar
  • Lösemi gibi kanserler veya kemoterapi dahil kanser tedavileri
  • Enfeksiyonlar
  • Genişlemiş bir dalak (11)