Trombosit Düşüklüğü Belirtileri


Trombosit nasıl anlaşılır? Trombositopeni’nin yani trombosit düşüklüğünün ana belirtilerini vücutta veya ciltte meydana gelen ve hafif dereceden ciddi dereceye kadar değişen kanamalar içermektedir. Kanama, vücudunuzda (iç kanama) veya cildinizin altında ya da cildinizin yüzeyinden (dış kanama) ortaya çıkabilmektedir.

Belirti ve belirtiler aniden veya zamanla meydana gelebilmektedir. Hafif trombosit düşüklüğü genellikle hiçbir belirtiye neden olmamaktadır. Çoğu zaman, rutin bir kan testi sırasında ortaya çıkmaktadır. (1)

Herhangi bir kanama belirtisi varsa mutlaka doktorunuza danışmalısınız. Şiddetli trombosit düşüklüğü durumunda ise vücudun neredeyse herhangi bir yerinde kanamalar meydana gelebilmektedir. Kanama tıbbi açıdan acil bir duruma neden olabilir ve hemen tedavi edilmelidir.

Dış kanama genellikle trombosit düşüklüğü başlangıcının ilk belirtisi olarak değerlendirilmektedir. Dış kanama, purpura veya peteşiye neden olabilmektedir. Purpura, cilt üzerinde meydana gelen mor, kahverengi ve kırmızı renkteki morluklardır. Bu morarma, kolaylıkla ve sıklıkla oluşabilmektedir. Peteşi ise cilt üzerinde ortaya çıkan küçük kırmızı veya mor renkteki döküntülerdir. (2)

Purpura ve Peteşi

Dış kanamanın diğer belirtileri şunları içerebilmektedir:

  • Küçük kesiklerde bile uzun süren kanamalar
  • Ağız veya burunda kanama
  • Özellikle dişler fırçalandığında ortaya çıkan kanamalar
  • Anormal vajinal kanama (özellikle ağır menstrüel akış)

Ameliyat veya dişçi ziyaretinden sonra çok fazla kanama problemi yaşanabilir. (3)

Bağırsaklarda veya beyinde meydana gelen ağır kanamalar (iç kanama) ciddi ve ölümcül olabilir. Belirtileri ise şunları içermektedir:

  • Kan idrarda veya dışkıda ya da rektumda ortaya çıkabilmektedir. Dışkıdaki kan, kırmızı kanlı veya katrana benzer bir şekilde koyu renkli olabilmektedir. (demir takviyeleri de koyu renkli katran benzeri dışkıya neden olabilmektedir)
  • Baş ağrısı ve diğer nörolojik belirtiler ortaya çıkabilmektedir, ancak bu belirtiler çok nadir yaşanmaktadır. (4)

Hamilelikte Trombosit Düşüklüğü Belirtileri

  • Dokununca bile oluşan çürükler, bazen dış etkenlerden yoksun olarak oluşmaktadır.
  • Burun ve dişeti kanamaları, ancak hamilelikte birçok kadında gingivitis (dişeti kanamaları) geliştirdiği için trombosit için spesifik bir belirti değildir.
  • Hemoroit ve fissür dâhil gastrointestinal kanamalar
  • Ekstremite ve gövdenin ön yüzeyinde düz kanamalar (ekimoz)
  • Vajinal kanama

Tedavi edilmemiş trombositopeni yani trombosit düşüklüğü, hamilelik ve doğum sürecinde ciddi komplikasyonlara neden olabilmektedir. En tehlikeli olan şiddetli kanamadır ve hastanın ölümüne neden olabilir. Ek olarak, otoimmün süreç sırasında, antikor plasentaya fetüsün kan dolaşımına nüfuz eder. Bu durumda yenidoğanda da trombositopeni gelişebilir. (5)

Çocuklarda Trombosit Düşüklüğü Belirtileri

Çocuğunuzda trombosit düşüklüğü varsa, aşağıdaki belirtilerden bir veya daha fazlasını görebilirsiniz:

  • Cilt üzerinde purpura (çürükler) veya peteşi (cilt üzerinde küçük, kırmızı, noktasal döküntüler)
  • Burun veya diş etlerinde 5 ile 10 dakika süreyle basınç uygulandıktan sonra bile durmayan kanama
  • Siyah dışkılar ve kusma (bu, kan midede veya bağırsakta olabilir demektir)

Düşük trombosit sayısına sahip her çocuğun temas sporu (futbol, basketbol gibi) oynamaması ve dişetlerin kanamasını önlemek için dişleri fırçalarken yumuşak bir diş fırçası kullanması gerekir. (6)

Trombosit Düşüklüğü Nedir?

Trombositler, kan pıhtılaşması (pıhtılaşma ve kanamayı önleme) için gerekli olan ve kanda bulunan önemli unsurlardır. Trombositopeni yani trombosit düşüklüğü ise normal aralıkla karşılaştırıldığında kandaki trombosit sayısının düşük olması anlamına gelmektedir.

Normal trombosit sayısı mikrolitre başına 150.000 ve 450.000 arasında değişmektedir (bir litrenin milyonda biri). Kan dolaşımına bırakılan trombositlerin sadece yaklaşık üçte ikisi kanda dolaşmakta ve geri kalanı ise tipik olarak dalakta tutulmaktadır. Trombositlerin yaşam döngüsü genellikle yaklaşık olarak 7-10 gündür, bu nedenle, eskileri sürekli yeni olanlarla değiştirilmektedir. (7)

Trombosit Düşüklüğü Nedenleri

Trombosit düşüklüğü neden olur? Trombosit düşüklüğü nedenleri şunlar olabilmektedir:

  • İdiyopatik trombositopenik purpura
  • Hamilelik
  • Bazı ilaçlar
  • Lösemi gibi kanserler veya kemoterapi dahil kanser tedavileri
  • Enfeksiyonlar
  • Genişlemiş bir dalak (8)

Trombosit Düşüklüğü Tedavisi

Trombosit düşüklüğü nasıl geçer? Trombosit sayıları çok düşük değilse ve belirtiler yoksa tedaviye ihtiyaç duyulmamaktadır. Endişeye neden olacak kadar düşük trombosit sayıları için altta yatan problem tedavi edilmektedir. Tedavi, bir ilacı almayı bırakmak veya altta yatan bir tıbbi durumla baş etmek olabilmektedir.

Trombosit düşüklüğü olanlar için, tedavi yöntemi bağışıklık sistemini baskılayan ilaçları almayı içerebilmektedir. Bu ilaç genellikle kortikosteroid içeren bir ilaçtır.

Trombosit Düşüklüğü Ameliyatı

Bir yıldan sonra tedaviye yanıt vermeyen trombosit düşüklüğü yaşayan kişilerde dalağı çıkarmak için ameliyat uygulanabilmektedir. Acil durumlar ise trombosit transfüzyonuyla (nakil) tedavi edilebilir. (9)

Trombosit Düşüklüğü İçin Hangi Doktora Gidilir?

Trombosit düşüklüğü için aile hekimine, iç hastalıkları uzmanına, alerji ve immün hastalıklar uzmanına ya da kan hastalıkları uzmanına başvurabilirsiniz. (10)