Tiroid Yetmezliği (Hipotiroidi) Belirtileri


Genel Tiroid Yetmezliği Belirtileri

Tiroid yetmezliği nasıl anlaşılır? Tiroid hormonları çoklu organ sistemlerini etkilemektedir, bu nedenle tiroid yetmezliği belirtileri geniş kapsamlı ve çeşitli olabilmektedir. Genel tiroid yetmezliği belirtileri sıklıkla aşağıdakileri kapsamaktadır, ancak bunlarla sınırlı kalmayabilmektedir:

  • Yorgunluk
  • Beklenmeyen kilo artışı
  • Soğuktan rahatsız olmak
  • Nabız, hareketler ve konuşmanın yavaşlaması
  • Eklem ve kas ağrısı
  • Kramplar ve güçsüzlük
  • Kabızlık
  • Cilt kuruluğu
  • İnce, kırılgan saçlar veya tırnaklar
  • Terlemede azalma
  • İğnelenme ve karıncalanma hissi
  • Ağır dönemler veya menoraji (aşırı adet kanaması)
  • Zayıflık
  • Yüksek kolesterol
  • Kabarık yüz, ayaklar ve eller
  • Uykusuzluk hastalığı
  • Denge ve koordinasyon sorunları
  • Libido kaybı
  • Tekrarlayan idrar ve solunum yolu enfeksiyonları
  • Anemi (1)

Tiroid Yetmezliği Başlangıcı Belirtileri

Tiroid yetmezliği başlangıcı belirtileri ince ve yaşlı insanlarda stres ya da yaşlanma belirtileri karışılabilmektedir. O belirtiler şunlardır:

  • Kronik yorgunluk
  • Konsantrasyon zorluğu
  • Soğuğa karşı duyarlılık
  • Baş ağrısı
  • Kas ve eklem ağrıları
  • İştah azalmasına rağmen kilo artışı
  • Kabızlık
  • Cilt kuruluğu
  • Erken ergenlik
  • Menstrüel düzensizlikler (normalden daha ağır veya normalden daha açık kanama)
  • Göğüslerden süt gelmesi (galaktore) (2)

İlerlemiş Tiroid Yetmezliği Belirtileri

Serbest tiroksin seviyeleri sonraki aylarda düştükçe diğer belirtiler de ortaya çıkabilmektedir:

  • Konsantrasyon ve hafıza sorunları (özellikle yaşlılar da dâhil olmak üzere, zihinsel aktivitenin engellenmesi)
  • Depresyon (hafif tiroid yetmezliğinin bile, majör depresyon duyarlılığını artırabileceği düşünülmektedir)
  • Kas güçsüzlüğü, uyuşukluk, ağrı ve kramplar (dengesiz bir yürüyüşe neden olabilir) Kas krampları oldukça yaygındır ve karpal tünel sendromu veya artrit benzeri belirtiler de bazen gelişebilmektedir. Bazı durumlarda, kollar ve bacaklar da hissizleşebilir.
  • Parmaklarda uyuşukluk
  • İşitme kaybı
  • Boğuk bir ses
  • İştah azalmasına rağmen kilo alımı ve olası obezite
  • Bazı insanlar daha az terleme yaşarlar ve ciltleri soluklaşmaya başlar
  • Deri ve saç değişiklikleri (cilt soluk, pürüzlü ve kuru hale gelir, bazı hastalar daha az terleyebilir, saçlar kabarıklaşır ve bazen de dökülür, tırnaklar gevrekleşir)
  • Horlama ve obstrüktif uyku apnesi (boğazdaki yumuşak damak uyku esnasında aralıklarla çökmekte ve böylece havanın geçişini engellenmektedir) (3)

Çocuklarda Tiroid Yetmezliği Belirtileri

Geç kalan tedaviyi engellemek için çocuklara tiroid yetmezliği kontrolleri yapılabilmektedir. Çocuklarda tiroid yetmezliği belirtileri, sorunun ilk geliştiği zamana bağlı olarak değişmektedir.

  • Konjenital tiroid yetmezliğine neden olan bir kusur ile doğan çocukların çoğu belirgin belirtilere sahip değildir. Yenidoğanlarda görülen belirtiler ise sarılık, gürültülü solunum ve genişleyen bir dildir.
  • Bebeklerdeki fark edilmemiş ve tedavi edilmemiş tiroid yetmezliğinin erken belirtileri arasında beslenme sorunları, gelişme başarısızlığı, kabızlık, ses kısıklığı ve uyku hali bulunmaktadır.
  • Sonrasında ise tedavi görmeyen çocuklarda belirtiler çıkıntılı abdomenler, kaba ve kuru bir cilt ve diş çıkarmada geç kalmadır.
  • Zamanında uygun tedaviler uygulanmazsa, tiroid yetmezliği olan çocuklar yaşlarına göre çok daha kısa bir boyda kalmaktadır. Büyümesi anormal derecede yavaş olan her çocuk tiroid yetmezliği açısından muayene edilmelidir. (4)

Tiroid yetmezliği teşhisi için bu belirtilerin hepsinin yaşanması gerekmemektedir. Her hastanın belirtileri farklı olabilmektedir. Bir hasta cilt kuruluğu ve saç problemleri yaşarken diğer bir hasta yorgunluk ve depresyona maruz kalabilmektedir.

Tiroid stimüle edici hormon (TSH) düzeyi, tiroid yetmezliği şiddetini yansıtabilmektedir. Örneğin, hafif bir tiroid yetmezliği durumu varsa ve nispeten daha düşük bir TSH seviyesine sahipseniz belirtileri fark etmeyebilir veya hatta belirtilere sahip olamayabilirsiniz. Bunun nedeni, hormon seviyelerinin metabolizma üzerinde önemli bir etkiye sahip oldukları noktaya kadar düşmemesidir.

Tiroid yetmezliği belirtileri her zaman fark edilebilir değildir, ancak dikkatle takip etmek önemlidir. Tiroid yetmezliğinin erken fark edilmesi, rahatsızlığın yönetilmesine ve hayata müdahale etmesinin önlemene yardımcı olmaktadır. (5)

Tiroid Yetmezliği (Hipotiroidi) Nedir?

Tiroid yetmezliği ya da hipotiroidi (etkin olmayan tiroid), tiroid bezinin önemli hormonları yeteri kadar üretemediği bir durumdur.

Kadınlar, özellikle de 60 yaşından büyük olanların tiroid yetmezliğine sahip olma olasılığı daha yüksektir. Tiroid yetmezliği, vücuttaki normal kimyasal reaksiyon dengesini bozmaktadır. Erken evrelerde nadiren belirtilere neden olmaktadır, ancak zamanla tedavi edilmeyen tiroid yetmezliği, obezite, eklem ağrısı, infertilite (kısırlık) ve kalp hastalığı gibi bir takım sağlık sorunlarına yol açabilmektedir. (6)

Tiroid Yetmezliği (Hipotiroidi) Nedenleri

Tiroid yetmezliği neden olur? Tiroid yetmezliği nedenleri şunlar olabilmektedir:

  • İyot eksikliği bozukluğu
  • Hashimoto tiroidi hastalığı
  • Hipertiroidi tedavisi
  • Ameliyat
  • Röntgen ışınları
  • Özel ilaçlar
  • Doğum kusurları
  • Hipofiz bezi disfonksiyonu
  • Hipotalamik disfonksiyon (7)

Tiroid Yetmezliği (Hipotiroidi) Tedavisi

Tiroid yetmezliği nasıl geçer? Tiroid yetmezliği teşhisi konmuşsa, doktorunuz T4 sentetik tiroid hormonu reçete edecektir. Bu hap her gün alınan bir ilaçtır. Bazı diğer ilaçlar vücudun sentetik tiroid hormonunu emebilme durumu ile etkileşime girebilmektedir. Doktor, reçetesiz satılan ürünler de dâhil olmak üzere alınan tüm ilaçları, şifalı otları ve takviyeleri bilmek isteyecektir.

Tiroid hormon düzeylerini kontrol etmek için düzenli kan testlerine ihtiyaç duyulmaktadır. Doktor zaman zaman ilaç dozunu yeniden ayarlamayı gerekli görebilir. (8)

Tiroid Yetmezliği Ameliyatı

Tiroid problemleri nedeniyle tüm tiroid bezi çıkarılırsa, tiroid yetmezliği gelişmektedir. Hayatın geri kalanında tiroid ilaçlarını kullanmak birincil tedavi yöntemidir.

Bezin yalnızca bir kısmı alınırsa, tiroid yine de kendi başına yeterli miktarda hormon üretebilmektedir. Kan testleri, hastanın ihtiyacı olan tiroit ilacının miktarını belirlemesine yardımcı olmaktadır. (9)

Tiroid Yetmezliği İçin Hangi Doktora Gidilir?

Tiroid yetmezliği için başlangıç olarak aile hekimine başvurabilirsiniz. Sonrasında belirtilerin ve tedavi seçeneklerinin değerlendirilmesi için gastroenterolog, jinekolog veya psikiyatrist gibi bir uzman tarafından muayene edilebilirsiniz. Karmaşık veya olağandışı tiroid yetmezliği vakalarına bir endokrinolog (endokrinoloji ve metabolizma hastalıkları uzmanı) yardımcı olabilmektedir. (10)