Tırnak Mantarı (Onikomikoz) Tedavisi


Tırnak mantarı nasıl geçer? Tırnak mantarı uygun tedavi yöntemleriyle tedavi edilebilmektedir. Bununla birlikte, tedavi seçimi kişiden kişiye göre değişebilmektedir. Anti mantar ilaçlarının etkinlik oranları % 60 ile % 80 arasındadır ve çoğu zaman birkaç hafta, ay ve hatta yıllar için tedaviye devam edilmesi gerekebilmektedir.

Uygulanabilecek en etkili antifungal tedavi, derinlemesine çalışmalıdır. Bunun anlamı, uygulanan tedavinin, tırnak mantarı enfeksiyonlarına neden olan olası tüm organizmalara karşı hareket etmesi gerekmesidir. (1)

Tedavi, tırnak ve tırnak yatağına kan yoluyla erişebilmeli ve kalınlaşmış tırnaklara nüfuz edebilmelidir. Antifungal ilaçlar mümkün olan en kısa sürede etkili olmalı ve az yan etkiye yol açmalıdır. Ancak, mevcut ilaçlar bu kriterlerin tümünü yerine getirememektedir.

Tırnak mantarı için uygulanan tedavi yöntemleri ilaçlardan ameliyata kadar değişebilmektedir. Bu durumlarda, tırnağın tamamen çıkarılması bile söz konusu olabilmektedir.

Enfeksiyonun hafif olması durumda genellikle derinlemesine bir tedavi yöntemine ihtiyaç duyulmamaktadır. Bununla birlikte, tedavi edilmemesi durumunda, enfeksiyonun giderek kötüleşme, sonrasında diğer tırnaklara ve cilde yayılma riski bulunmaktadır. (2)

İlaç Tedavisi

Sıklıkla, terbinafin ve itrakonazol gibi mantar önleyici tabletler reçete edilmektedir. Ağız yoluyla alınan bu ilaçlar kan dolaşımına ulaşmaktadır. Bu nedenle de, mantar enfeksiyonlarının tedavisinde çok etkili olabilmektedir.

Bu ilaçlar yavaş büyüyen tırnak enfeksiyonlarında birkaç hafta ya da birkaç ay kullanılabilmektedir. İlacı çok erken durdurmak aynı tırnak enfeksiyonun tekrarlanma riskini artırabilmektedir.

Atlet ayağı olarak bilinen ayak mantarı için de bu ilaçlar etkili olabilmektedir.

Bu ilaçların yaygın yan etkileri arasında değişen tat hissi, baş ağrısı, mide bulantısı ve ishal bulunmaktadır. Bazı gıdalar ve diğer ilaçlarla etkileşeme girme riski de bulunmaktadır.

Hamile kadınlarda mantar ilacı kullanımı için kesinlikle bir doktor tavsiyesi alınmalıdır, çünkü hamilelik durumunda mantar ilacı alınması önerilmemektedir. (3)

Antifungal Tırnak Cilaları

Anti mantar olan tırnak cilaları da bulunmaktadır. Ağız yoluyla alınan ilaçları kullanmayı tercih etmeyenler tarafından özellikle tercih edilebilmektedir. Ancak, tırnak cilaları ilaçlar kadar etkili olamamaktadır.

Bir tırnak cilası genellikle 6 ile 12 ay arasında değişen bir süre boyunca kullanılmaya devam edilmektedir. En iyi sonuçlar için doktor tarafından reçete edilmesi durumunda, ağız yoluyla alınan ilaçlarla birlikte kullanılabilmektedir. (4)

Kişisel Bakım

Tedavi etkili olmaya başladıkça, etkilenen tırnağın tabanından sağlıklı tırnak uzamaya başlamaktadır. Eski virüslü tırnak büyüdüğünde kesilerek alınmalıdır.

Ayaklar serin ve kuru tutulmalıdır. Hastalardan sadece temiz pamuklu çorap giymelidir. Sıkı ayakkabılardan uzak durulması da önerilmektedir. Tırnakların düzenli olarak kesilmesi gerekmektedir. Enfeksiyonun yayılmasını önlemek için mantar olan tırnak için ayrı bir tırnak mantarı kullanılmalıdır. Eski ayakkabılar mantar sporlarından kurtulmak için atılmalıdır.  (5)

Tırnak Mantarı Ameliyatı

Cerrahi müdehale, ciddi olan ve tekrarlayan tırnak mantarı enfeksiyonlarını tedavi etmek için uygulanabilmektedir. Enfekte olan tırnak dokusu çıkartılmakta ve enfekte bölgeye doğrudan antifungal bir krem uygulanabilmektedir. Tırnağın tamamen çıkarılması nadiren gerekli olabilmektedir. (6)

Tırnak Mantarı İçin Hangi Doktora Gidilir?

Tırnak mantarı teşhisi ve tedavisi için cilt hastalıkları bölümüne (dermatoloji) başvurulmaktadır. (7)

Tırnak Mantarı (Onikomikoz) Nedir?

Tırnak mantarına onikomikoz da denmektedir. Tırnak mantarı, el ve ayak tırnaklarında oluşan, tırnağın beyaz ve sarı bir renk almasına neden olan bir mantar enfeksiyonudur. Mantar enfeksiyonu derinleştikçe, tırnağın rengi değişmekte, tırnak kalınlaşmakta ve parçalanmaya başlamaktadır. Bu durum aynı anda birden fazla tırnağı etkileyebilmektedir.

Yaşanan tırnak mantarı hafifse ve kişiyi rahatsız etmiyorsa, tedaviye ihtiyaç duyulmayabilir. Ancak, genellikle tırnak mantar acı vericidir ve kalınlaşmış tırnaklara neden olmaktadır. Bu nedenle, kişisel bakım adımları ve ilaç tedavisi gerekli olabilmektedir. Diğer yandan, uygulanan tedavi başarılı olsa bile, tırnak mantarları genellikle yeniden oluşmaktadır. (8)

Tırnak Mantarı (Onikomikoz) Belirtileri

Tırnak mantarı başlangıçta belirgin bir belirti oluşturmayabilmektedir. Genellikle, enfeksiyon yerleştikten bir süre sonra belirtiler ortaya çıkmaktadır.

Tırnak mantarı nasıl anlaşılır? Tırnak mantarı enfeksiyonu ilerlerken, aşağıdaki belirtilerin yaşanmasına neden olmaktadır:

  • Tırnakta renk değişikliği: Enfekte tırnak beyaz, siyah, sarı veya yeşil bir renk alabilmektedir.
  • Tırnağın kalınlaşması ve bozulması: Olağandışı bir şekil veya doku haline gelebilmektedir. Deforme olan tırnağı tekrar düzeltmek zor olabilmektedir.
  • Ağrı veya rahatsızlık: Özellikle etkilenen parmak veya parmak üzerine baskı uygularken veya basarken ağrı yaşanmaktadır.
  • Kırılgan veya kırılmış tırnaklar: Tırnak parçaları kopabilmekte ya da tırnak tamamen düşebilmektedir.

Bazı durumlarda tırnak mantarı olan tırnağın yakınındaki cilt de enfekte olabilmektedir. Bu da cildi kaşıntılı, kırık veya kırmızı ve şişmiş bir hale getirebilmektedir. (9)

Tırnak Mantarı (Onikomikoz) Nedenleri

Tırnak mantarı neden olur? Tırnak mantar enfeksiyonlarına genellikle dermatofit mantarlar neden olmaktadır. Bu durumdan, maya ve küfler de sorumlu olabilmektedir.

Mantar türleri saç, tırnak ve cildin katmanlarının ölü dokularında yaşayabilmektedir. Genel mantar enfeksiyonları ise şunları içermektedir:

  • Atlet ayağı
  • Jock kaşıntısı (daha sıklıkla kasıklarda meydana gelmektedir)
  • Vücutta veya saçta oluşan saçkıran

Tırnak mantarı enfeksiyonları genellikle ayaklarda oluşan bir mantar enfeksiyonundan sonra gelişmektedir. El tırnaklarından ziyade ayak tırnaklarını etkilemektedir. Genellikle de, gençlere oranla yetişkinlerde daha sık yaşanmaktadır.

Aşağıdaki durumlarda mantar tırnak enfeksiyonu geliştirme riski yükselebilmektedir:

  • Küçük cilt veya tırnak yaralanmaları
  • Deforme olmuş bir tırnak veya tırnak hastalığı geçirmiş olmak
  • Uzun süre cildin nemli kalması
  • Bağışıklık sistemi sorunları
  • Hava almayan ayakkabıları çok sık giymek (10)