Tırnak Mantarı (Onikomikoz) Belirtileri


Tırnak mantarı enfeksiyonları, onikomikoz olarak da adlandırılmaktadır ve en yaygın olarak yaşanan tırnak hastalıkları arasında bulunmaktadır. Diyabet gibi durumların yaygınlığı ve yaşlanan nüfusun artmasıyla tırnak mantarı enfeksiyonu vakaları da giderek artmaktadır.

Tırnak mantarı başlangıcı ve ilerleyişi belirtileri, tırnağın etkilenen bölümüne göre sınıflandırılabilmektedir. Distal subungual onikomikoz, yüzeysel beyaz onikomikoz ve Candida şeklinde belirtilebilmektedir. (1)

Ortak Tırnak Mantarı Belirtileri

Başlıca tırnak mantarı belirtileri şunlardır:

  • Tırnakta belirgin bir beyaz veya sarı nokta, tüm tırnağın üzerine yavaş yavaş yayılmaya başlamaktadır.
  • Renksiz, hasarlı, yarılmış, kırılgan, kalınlaştırılmış ve sert tırnaklar oluşmaktadır.
  • Tırnaklarda meydana gelen hasar tırnakların çatlamasına yol açmaktadır.
  • Tırnak altında da hasar (tırnak parçaları ve cilt parçaları) oluşmaktadır.
  • Enfekte olan tırnağın etrafındaki cilt kırmızı, kaşıntılı veya şişmiş bir hale gelmektedir.
  • Atlet ayağı da aynı anda ortaya çıkabilmektedir. (2)

Distal Subungual Onikomikoz

Tırnak altındaki cilt de enfekte olduğu zaman, bu durum distal subungual onikomikoz olarak adlandırılmaktadır ve aşağıdaki belirtilerin ortaya çıkmasına neden olmaktadır:

  • Tırnak yatağında ve tırnağın alt tarafında meydana gelen sarı çizgiler
  • Tırnak altında meydana gelen tırnak parçaları ve cilt parçaları gibi hasar oluşumu
  • Tüm tırnakta oluşan renk kaybı ve tırnak yatağından tırnağın ayrılması (ciddi enfeksiyonlarda görülmektedir)
  • Gevrek ve kırık tırnaklar (3)

Yüzeysel Beyaz Onikomikoz

Tırnak yüzeyinin enfekte olması durumunda, bu, yüzeysel beyaz onikomikoz olarak adlandırılmaktadır ve belirtileri şunlar olabilmektedir:

  • Tırnak yüzeyinde beyaz lekeler veya beyaz çizgiler
  • Yumuşak ve tozlu bir tırnak yüzeyi
  • Tırnakta hasar, ufalanma ve kahverengi veya gri olan renk değişikliği (4)

Candida Onikomikoz

Candida onikomikoz oluşması durumunda, tırnak mantarı belirtileri değişebilmektedir. Bu enfeksiyon çoğunlukla tırnaklarda görülmektedir. Aşağıdaki belirtiler meydana gelebilmektedir:

  • Opak, yeşilimsi veya kahverengimsi tırnaklar
  • Garip şekilli tırnaklar
  • Tırnakların kalınlaşması
  • Tırnak çevresinde ağrı (tırnak cildinin enfeksiyonu ağrıya neden olabilmektedir)
  • Tüm tırnaklarda enfeksiyon yaşanması
  • Ağrı (ağrılı olabilen tırnak mantarı enfeksiyonu türüdür)

Tırnağın tabanı enfekte olduğu takdirde, bu durum proksimal subungual onikomikoz olarak adlandırılmaktadır ve aşağıdaki belirtiler ortaya çıkabilmektedir:

  • Tırnak tabanının beyazımsı görünüşü
  • Opak renkte tırnaklar (5)

Tırnak Mantarı (Onikomikoz) Nedir?

Tırnak mantarına onikomikoz da denmektedir. Tırnak mantarı, el ve ayak tırnaklarında oluşan, tırnağın beyaz ve sarı bir renk almasına neden olan bir mantar enfeksiyonudur. Mantar enfeksiyonu derinleştikçe, tırnağın rengi değişmekte, tırnak kalınlaşmakta ve parçalanmaya başlamaktadır. Bu durum aynı anda birden fazla tırnağı etkileyebilmektedir.

Yaşanan tırnak mantarı hafifse ve kişiyi rahatsız etmiyorsa, tedaviye ihtiyaç duyulmayabilir. Ancak, genellikle tırnak mantar acı vericidir ve kalınlaşmış tırnaklara neden olmaktadır. Bu nedenle, kişisel bakım adımları ve ilaç tedavisi gerekli olabilmektedir. Diğer yandan, uygulanan tedavi başarılı olsa bile, tırnak mantarları genellikle yeniden oluşmaktadır. (6)

Tırnak Mantarı (Onikomikoz) Nedenleri

Tırnak mantarı neden olur? Tırnak mantar enfeksiyonlarına genellikle dermatofit mantarlar neden olmaktadır. Bu durumdan, maya ve küfler de sorumlu olabilmektedir.

Mantar türleri saç, tırnak ve cildin katmanlarının ölü dokularında yaşayabilmektedir. Genel mantar enfeksiyonları ise şunları içermektedir:

  • Atlet ayağı
  • Jock kaşıntısı (daha sıklıkla kasıklarda meydana gelmektedir)
  • Vücutta veya saçta oluşan saçkıran

Tırnak mantarı enfeksiyonları genellikle ayaklarda oluşan bir mantar enfeksiyonundan sonra gelişmektedir. El tırnaklarından ziyade ayak tırnaklarını etkilemektedir. Genellikle de, gençlere oranla yetişkinlerde daha sık yaşanmaktadır.

Aşağıdaki durumlarda mantar tırnak enfeksiyonu geliştirme riski yükselebilmektedir:

  • Küçük cilt veya tırnak yaralanmaları
  • Deforme olmuş bir tırnak veya tırnak hastalığı geçirmiş olmak
  • Uzun süre cildin nemli kalması
  • Bağışıklık sistemi sorunları
  • Hava almayan ayakkabıları çok sık giymek (7)

Tırnak Mantarı (Onikomikoz) Tedavisi

Tırnak mantarı nasıl geçer? Hafif bir mantar tırnak enfeksiyonu durumunda derinlemesine planlanmış bir tedaviye ihtiyaç duyulmamaktadır. Bu durumda, genellikle mantar önleyici cilalar faydalı olabilmektedir.

Doktor muayenesinde, doktor gerekli gördüğü takdirde tırnaktan örnek alarak, teste gönderebilmektedir. Bu test, tedaviyi planlamadan önce enfeksiyonun türünü ve nedenini belirlemeye yardımcı olmaktadır.

Tırnak mantarı enfeksiyonları için önerilen ana tedaviler antifungal tabletler veya mantar önleyici tırnak cilalarıdır. Bunların etkili olabilmesi birkaç ay sürebilmektedir. Diğer yandan, ayak tırnağında meydana gelen mantarın temizlenmesi ve tırnağın en halini alması bir seneyi alabilmektedir. (8)

Tırnak Mantarı Ameliyatı

Cerrahi müdehale, ciddi olan ve tekrarlayan tırnak mantarı enfeksiyonlarını tedavi etmek için uygulanabilmektedir. Enfekte olan tırnak dokusu çıkartılmakta ve enfekte bölgeye doğrudan antifungal bir krem uygulanabilmektedir. Tırnağın tamamen çıkarılması nadiren gerekli olabilmektedir. (9)

Tırnak Mantarı İçin Hangi Doktora Gidilir?

Tırnak mantarı teşhisi ve tedavisi için cilt hastalıkları bölümüne (dermatoloji) başvurulmaktadır. (10)