Ses Kısıklığı Nedenleri


Ses meydana gelen değişiklikler genellikle ses kısıklığı ya da boğuk ses olarak tanımlanmaktadır. Ses değişiklikleri ses kutusunun (gırtlak) sesi üreten bölgelerindeki (ses telleri) bozukluklarla ilişkilidir. Nefes alırken ses telleri ayrılmaktadır. Konuşurken veya şarkı söylerken bir araya gelirler ve hava akciğerden çıktıkça titreşirler, böylece sesler meydana gelmektedir. Ses tellerinin şişmesi ya da oluşan başka bir engel, bu titreşimi engeller, neticesinde de ses kalitesini, ses seviyesini ve tonunu değiştirir. Ses kısıklığı neden olur? Ses kısıklığına neden olan bazı faktörler şöyle sıralanmaktadır: (1)

Akut Larenjit

Ses kısıklığının en sık rastlanan nedeni akut larenjittir. Nezle, soğuk algınlığı ve grip gibi üst solunum yolu viral enfeksiyonu sırasında ses telleri şişmektedir. Ses tellerinde meydana gelen ciddi tahriş sonucu oluşan akut larenjit atağı, ses kısıklığına neden olabilmektedir.

Sesin Kötü Kullanımı

Sesin doğru şekilde kullanılmaması ses kısıklığına neden olabilmektedir. Sesin yanlış şekilde kullanımı şöyle olabilmektedir:

  • Gürültülü durumlarda konuşmak
  • Sesi aşırı kullanmak
  • Ahizeyi omzuna yatırarak telefon kullanımı
  • Konuşurken uygunsuz ses tonu (çok yüksek veya çok düşük) kullanmak
  • Halka açık konuşma yaparken mikrofon kullanmamak (2)

Ses Teli Nodülleri, Polipleri ve Kistleri

Ses çok uzun bir süre yüksek veya çok fazla kullanıldığında uzun süreli ses kısıklığı ortaya çıkabilir. Bu alışkanlıklar nodüller, polipler ve kistlere yol açabilir. Ses teli nodülleri vokal tellerinde meydana gelen nasır benzeri büyümelerdir. Ses teli polipleri ve kistleri, seslerini kötüye kullananlarda daha sık ortaya çıkmaktadır, ancak herkes bu durumdan etkilenebilmektedir.

Ses Teli Kanaması

Bağırma veya başka yorucu bir ses kullanımdan sonra ani bir ses kaybı yaşarsanız, ses tellerinde kanama meydana gelmiş olabilir. Ses teli kanaması, ses tellerinin yüzeyindeki kan damarlarından birisi patladığında ve yumuşak dokular kanla dolduğunda oluşmaktadır. Acil durum olarak kabul edilmektedir ve mutlaka bir kulak burun boğaz uzmanı tarafından muayene edilmelidir. (3)

Gastroözofageal Reflü

Ses kısıklığının olası bir nedeni gastroözofageal reflü olabilmektedir. Mide asidi özofagusa geldiğinde, bu durum ses tellerini tahriş edebilmektedir. Gastroözofageal reflünün diğer belirtileri ise mide ekşimesi ve hazımsızlıktır. Genellikle, sabahları ses daha kısıktır, ancak, gün içinde gittikçe düzelmeye başlar.

Boğaz Reflüsü (Laringofaringeal Reflü)

Mide reflüsünün boğaz ve gırtlak bölgesine kadar gelmesi durumuna laringofaringeal reflü adı verilmektedir. Boğaz bölgesinde bulunan tüm yapılar çok duyarlıdır, bu nedenle, az miktarda reflü bile oldukça zararlı olabilmektedir. Laringofaringeal reflü hastaları için ses kısıklığı bu tür reflünün belirtilerinden biri olarak değerlendirilmektedir. (4)

Sigara İçmek

Sigara içmek başka bir ses kısıklığı nedeni olabilmektedir. Sigara, diğer yandan, gırtlak kanserinin başlıca nedenidir.

Nörolojik Hastalıklar veya Bozukluklar

Ses kısıklığı, Parkinson hastalığı veya felç gibi nörolojik hastalıkları olan kişilerde görülebilir. Aynı zamanda, spazmodik disfoninin bir belirtisi olabilir, bu nadir görülen nörolojik bir hastalıktır ve genellikle sesi etkilemektedir. Felç olmuş ses teli zayıf ve kısık bir sese neden olabilir. Ses kısıklığı üç aydan fazla sürerse bir nörolog bu duruma teşhis koyabilir. (5)

Diğer Nedenler

Alerjiler, tiroid sorunları, ses kutusunda travma ve bazen menstrüasyon sorunlar ses kısıklığına neden olabilir. Larenks kanseri gibi ciddi durumlar da ses kısıklığa neden olabilir, bu nedenle kulak burun boğaz uzmanı tarafından kronik ses kısıklığının (uzun süre devam eden) derhal değerlendirilmesi oldukça önemlidir (6)

Ses Kısıklığı Nedir?

Seste meydana gelen anormal bir değişiklik olan ses kısıklığı, kuru veya tahriş olmuş bir boğaz ile birlikte sıkça görülen yaygın bir durumdur. Ses kısık olduğunda, ses keskin, zayıf veya boğuk bir halde çıkabilmektedir. Bu da sesleri pürüzsüz bir şekilde çıkarmanızı engellemektedir.

Ses kısıklığı bir hastalık değildir, ancak bir belirti olarak değerlendirildiğinde, genellikle ses telleri ile ilgili bir sorundan kaynaklanmaktadır. Örneğin, iltihaplı bir Larenks sonucu oluşabilmektedir. Sürekli ses kısıklığı (kronik ses kısıklığı) 10 günden fazla sürüyorsa, ciddi bir tıbbi duruma sahip olma riskine karşı hemen bir doktora başvurmakta fayda vardır. (7)

Detaylı bilgi almak için bakınız: ses kısıklığı nedir?

Ses Kısıklığı Belirtileri

Ses kısıklığı nasıl anlaşılır? Ses kısıklığı başlangıcında kendisi bir belirti olsa da, çeşitli ses kısığı belirtileri de meydana gelebilmektedir. Ses kısıklığı belirtilerinden bazıları şunlardır:

  • Seste yorgunluk
  • Net olmayan ses
  • Gecikmeli olarak gelen ses
  • Düşük ve zayıf bir tonla ses
  • Düşük perde
  • Cümlelerin girişinde kesilen ses
  • Havalı veya nefesli ses
  • Yüksek ya da yumuşak sesle şarkı söyleyememe
  • Konuşmak veya şarkı söylemek için çaba gösterme
  • Hırıltılı ve kaba ses kalitesi
  • Sık sık boğaz temizleme ihtiyacı
  • Ses için ekstra kuvvet harcama
  • Sesin çıkması için çok zorlanma (8)

Ses kısıklığı belirtileri fazlası için tıklayınız

Ses Kısıklığı Tedavisi

Genellikle ses kısıklığı birkaç haftadan uzun sürerse ya da ağrı, yutma zorluğu, kan öksürme ya da boğaz bölgesinde bir yumru ile ilişkilendirilirse, bir uzmanın değerlendirilmesi gerekmektedir.

Ses kısıklığa neden olabilecek durumun teşhisi, genelde ses tellerinin görselleştirilmesine yardımcı olan ağrısız tekniklerle gerçekleştirilmektedir.

Ses kısıklığı nasıl geçer? Ses kısıklığının tedavisi teşhise bağlı olarak değişmektedir ve bazı durumlarda ses tellerini dinlendirme veya ses kullanımının kısıtlanması tercih edilen tedavi yöntemleri haline gelmektedir.

Kişi sigara içiyorsa, sigarayı bırakmak oldukça önerilir. Dehidrasyon önlenmeli ve yeterli miktarda su tüketilmelidir. Sıvı tüketimi, beslenme kontrolü (baharatlı gıdalar, kafein ve alkolden kaçınılması) ve bağırarak konuşmaktan kaçınma (çığlık atma, şarkı söyleme ve aşırı boğaz temizleme) çok etkili olabilmektedir. Bazı vakalarda, spesifik bir tedavi veya cerrahi tedavi gerekli görülmektedir. (9)

Ses Kısıklığı Ameliyatı

Doktor, ses kısıklığının bir nedeni olarak nodül veya polip gibi belirgin bir lezyon tespit ederse, bunları cerrahi müdehale ile almak için ameliyat önerebilir. (10)

Ses Kısıklığı İçin Hangi Doktora Gidilir?

Ses kısıklığı teşhisi ve tedavisi için bir kulak, burun, boğaz uzmanına başvurmanız gerekir. (11)

Ses kısıklığı tedavisi hakkında daha fazla bilgi almak için tıklayınız.