Şeker Hastalığı Nedir?


Şeker hastalığı, vücudun ihtiyaç duyduğu kadar insülin üretmediği veya hücrelerinin insüline düzgün tepki vermediği bir durum sonucu oluşmaktadır. İnsülin vücut için oldukça önemlidir, çünkü basit şeker olan glikoz, kandan vücudun hücrelerine taşınır. Ayrıca metabolizma üzerinde birtakım diğer etkileri de bulunmaktadır.

Yenilen yemekler vücuda hücreler tarafından enerji kaynağı olarak kullanılan glikozu temin etmektedir. İnsülin yoksa veya glikozu kandan hücrelere taşımak için düzgün çalışmıyorsa, glikoz kanda kalmaktadır. Yüksek kan şekeri seviyeleri toksiktir ve glikoz almayan hücreler, ihtiyaç duydukları enerji kaynağını temin edememektedir. (1)

Tip 1 diyabet şeker hastalığı ve tip 2 diyabet şeker hastalığı olmak üzere iki tür şeker hastalığı bulunmaktadır. Yapılan araştırmalara göre şeker hastalığına sahip olan kişilerin % 90’dan fazlası tip 2’ye sahiptir. Tip 2 diyabetli insanların sadece üçte ikisi bunun farkındadır ve tedavi görmektedir çünkü birçok kişi belirti yaşamadığı için test ettirmeden şeker hastası olduğunu öğrenememektedir.

Tip 1 diyabet, pankreas insülin yapamadığında ortaya çıkmaktadır. Tip 1 diyabetli herkes tedavi için insülin enjeksiyonuna ihtiyaç duymaktadır. Tip 2 diyabet ise pankreasın yeterli insülin vermediği veya vücudun insülin kullanmadığı durumlarda ortaya çıkmaktadır. Tip 2 diyabetli insanlar da eninde sonunda insülin enjeksiyonuna ihtiyaç duyabilmektedir.

Şeker hastalığının daha az rastlanan bir türü ise gebelik diyabeti olarak da bilinen gestasyonel şeker hastalığıdır. Sorun genellikle doğumdan sonra kaybolmaktadır, ancak gestasyonel diyabetli kadınlar sonrasındaki hayatlarında tip 2 diyabet geliştirme riski içine girmektedir. (2)

Şeker Hastalığı Belirtileri

Şeker hastalığı belirtileri kan şekerinizin ne kadar yükseldiğine bağlı olarak değişmektedir. Bazı insanlar, özellikle de pre-diyabetik veya tip 2 diyabet şeker hastalığı olanlar, şeker hastalığı başlangıcında belirti yaşamayabilir. Tip 1 diyabet şeker hastalığında ise, belirtiler hızlı bir şekilde ortaya çıkma eğilimi gösterir ve daha şiddetli olur.

Şeker hastalığı nasıl anlaşılır? Tip 1 ve tip 2 diyabet şeker hastalığının bazı belirtileri şunlardır:

  • Susuzluk yaşama
  • Sık idrara çıkma
  • Aşırı açlık
  • Açıklanamayan kilo kaybı
  • İdrarda keton varlığı (ketonlar, yeterli insülin olmadığında ortaya çıkan kas ve yağ parçalanmasının bir yan ürünüdür)
  • Yorgunluk
  • Sinirlilik
  • Bulanık görme
  • Yavaş iyileşen yaralar
  • Dişeti veya cilt enfeksiyonları ve vajinal enfeksiyonlar gibi enfeksiyonların sık yaşanması (2)

Tip 1 diyabet her yaşta gelişebilmesine rağmen, genel olarak, çocukluk ya da ergenlik döneminde ortaya çıkmaktadır. Tip 2 diyabet ise, daha yaygın olarak her yaşta ortaya çıkabilmekte, ancak 40 yaşından büyük kişilerde daha sık görülmektedir. (3)

Daha fazla şeker hastalığı belirtileri için

Şeker Hastalığı Nedenleri

Şeker hastalığı neden olur? Tip 1 diyabet, vücut kendi başına insülin üretmediğinde ortaya çıkar. Tip 1 diyabet genellikle çocuklukta oluşan bir sorun olarak kabul edilir, ancak erişkinlerde de gelişebilir.

Tip 2 diyabet vücut insüline dirençli hale geldiğinde veya insülin eksikliği olduğunda ortaya çıkar. Bu tip şeker hastalığı genellikle düzenli egzersiz ve uygun bir diyet ile yönetilebilir.

Şeker hastalığının kesin nedenlerini halen tam olarak bilinmemektedir. Bununla birlikte, şeker hastalığı geliştirme riskini artırabilecek bazı faktörler bulunmaktadır ve bu nedenle birey bunları aşmaya çalışmalıdır. En yaygın nedenler ise şunlardır:

  • Aşırı kilo ya da obezite
  • Sigara içmek
  • Şeker hastalığıyla ilgili bir aile öyküsü
  • Dengesiz bir diyet
  • Düzenli olarak fazla şeker, karbonhidrat, yağ ve protein tüketimi
  • Duygusal stres
  • Yaş
  • Belirli virüs enfeksiyonları (4)

Şeker hastalığı nedenleri detaylı bilgi için bakınız

Şeker Hastalığı Tedavisi

Şeker hastalığı nasıl geçer? Tip 2 şeker hastalığı yaşam tarzı değişiklikleri, özellikle de egzersizle kilo kaybı ve daha sağlıklı gıdalar tüketme ile tersine çevrilebilir. Bazı tip 2 şeker hastalığı vakaları kilo kaybı cerrahisi ile de tedavi edilebilir. Ancak, Tip 1 şeker hastalığı için herhangi bir tedavi yöntemi bulunmamaktadır.

Tip 1 şeker hastalığının veya tip 2 şeker hastalığının tedavisi, ilaçlar, diyet ve kan şekeri seviyesini kontrol etmek için egzersiz yapmayı içermektedir.

Kan şekeri, kolestrol ve tansiyon düzeyleriniz üzerinde daha iyi kontrol sahibi olmak böbrek hastalığı, göz hastalıkları, sinir sistemi hastalıkları, kalp krizi ve felç riskini azaltmanıza yardımcı olmaktadır.

Şeker hastalığı komplikasyonlarını önlemek için, yılda en az iki ile dört kez doktorunuza başvurun. Sahip olduğunuz herhangi bir sorun da varsa, bu konu hakkında doktorunuzdan bilgi alın. (5)

Şeker Hastalığı Ameliyatı

Tip 1 diyabetin bazı komplikasyonları ameliyatla tedavi edilir. Pankreas ameliyatı da bunlardan biridir. (6)

Tip 2 diyabetin tedavisi için herhangi bir ameliyat bulunmamaktadır, ancak tetikleyici faktörleri kontrol altına almak için diğer tıbbi koşullara ameliyat uygulanabilmektedir. Örneğin, obezite problemi varsa mide cerrahisinden (bariatrik cerrahi) yararlanılmaktadır. (7)

Şeker Hastalığı İçin Hangi Doktora Gidilir?

Şeker hastalığı teşhisi ve tedavisi için aile hekimi, dâhiliye uzmanı (iç hastalıkları uzmanı), çocuk doktoru, endokrinolog (metabolizma hastalıkları uzmanı) ve diyetisyenden yardım alabilirsiniz. (8)

Şeker hastalığı tedavisi detaylarını inceleyiniz

Şeker Hastalığına Ne İyi Gelir?

Şeker Hastalığı Bitkisel Tedavisi

Elma sirkesi: Elma sirkesi şeker seviyelerinin kontrolünde önemli rol oynar. Aynı zamanda, yemek bittikten hemen sonra belirgin şekilde yükselen kan şekeri seviyesini kontrol eder. Diğer yandan, obezitenin diyabetin ana etkenlerinden biri olduğunu düşünülürse, kilo vermeye de yardımcı olmaktadır.

Tarçın: Özellikle, tip 2 diyabet şeker hastası olan insanlar tarçından önemli derecede yararlanabilir. Pankreastaki insülin üretim sürecini hızlandırmaya ve şeker seviyesini düşürmeye yardımcı olmaktadır. (9)

Aloe vera: Aloe vera, fitosterol içerdiğinden şeker hastalığına karşı savaşmada çok güçlü bir bitkidir. Son çalışmalara göre, fitosteroller anti-hiperglisemik etkilere sahiptir ve Tip 2 diyabet hastalarına ciddi şekilde faydalı olabilmektedir.

Kudret narı: Kudret narının glikoz seviyelerini düşürdüğü bilinmektedir. Pankreasın insülini serbest bırakması ve vücuttaki aşırı glikozun etkilerine karşı oldukça etkilidir.

Çemen otu: Şeker hastalığı için bir çare olarak kullanılabilecek en iyi seçeneklerden biridir. Çemen otu tohumu, pankreasın insülin üretimini arttırmaya ve böylelikle şeker hastalarının kan dolaşımındaki glikozun tehlikeli aktivitelerini azaltmaya teşvik eden organik bileşikler içermektedir. (10)

Sarımsak: Allium sativum olarak da bilinen sarımsak, antioksidan özelliklere ve mikro dolaşım etkilerine sahiptir. Bu nedenle, sarımsak kan şekeri düzeylerini düşürmeye yardımcı olmaktadır. (11)

Köri yaprağı: Karbonhidratların parçalanmasından sorumlu karaciğer ve böbrek enzimlerini normale döndürerek şeker hastalığını tedavi edebilmektedir. Köri yaprakları kan şekeri düzeylerini düşürebilir. Diğer yandan, obezite nedeniyle şeker hastası olan insanlar için özellikle yararlıdır.

Mango yaprağı: Kan şeker seviyesinin düşürülmesine yardımcı olan bağırsak glikozunun emilimini azaltır. Bu yapraklar ayrıca kan lipid profillerini iyileştirmeye de yardımcı olabilmektedir.

Fesleğen: Fesleğen, antioksidanlar ve uçucu yağlardan oluşur. Diğer faydalı bileşiklerle birlikte, fesleğen yaprakları pankreasta beta hücrelerinin düzgün şekilde çalışmasına yardımcı olur. İnsülin salınımını arttırır. (12)

Şeker Hastalığı Evde Tedavi Yöntemleri

Su: Doğru miktarda su içmek, vücuttaki sıvıların harekete geçirilmesine yardımcı olur ve fazla şekeri sistemden geçirir, böylece fonksiyonel bir enerji kaynağı olarak kullanılmak üzere organlar ve hücreler tarafından alınabilir. Ayrıca, su vücuttaki toksinleri ve diğer yabancı cisimleri taşır ve idrar yoluyla aşırı şekerleri vücuttan atar.

Güneş ışığı: Şeker hastalığı için yapılabilecek en kolay ve etkili evde tedavi yöntemlerinden biri güneş ışığı almaktır. Güneş ışığı doğrudan D vitaminin işlevselliğine bağlıdır ve bu gerekli vitamini alan vücut, insülin üretimini iyileştirmeye başlar. Uygun bir insülin kaynağı olan güneş ışığı, her iki şeker hastalığı tipinden muzdarip olan kişiler için de faydalı olabilmektedir. (13)

Şeker hastalığına ne iyi gelir hakkında daha fazla bilgi almak için tıklayınız.