Sarılık Tedavisi


Sarılık nasıl geçer? Sarılık tedavisi, sarılık ile sonuçlanan altta yatan durumun nedenine ve buna bağlı herhangi bir komplikasyona bağlı olarak belirlenmektedir. Sarılığın teşhis yapıldıktan sonra, tedavi bu özel koşulu ele alacak şekilde yönlendirilebilir. Bazı durumlarda, hastanede tedavi gerekebilir ya da gerekli olmayabilir.

Tedavi, dinlenme ile birlikte evde bekleyiş yönetiminden (dikkatli bekleme) oluşabilir. İntravenöz sıvılar, ilaçlar, antibiyotikler veya kan nakli ile tıbbi tedavi gerekebilir.

Bazı yenidoğan sarılığı vakalarında, yüksek bilirubin düzeylerini azaltmak için bebeği özel renkli ışıklara (fototerapi) maruz bırakmak veya kan nakli yapmak gerekli olabilir. Sarılık için uygulanan cerrahi müdahaleler de tedavi yöntemlerine dâhil edilebilmektedir. (1)

Evde Kendi Kendine Sarılık Bakımı

Ev terapisinin amaçları belirtilerin hafifletilmesi ve altta yatan sarılığa neden olan tıbbi durumu yönetmektir. Yapılabilecek çeşitli önlemler şunları içermektedir:

  • Sıvıların içilmesi ile yeterli hidrasyonu korumak için çok önemlidir.
  • Evde gerektiğinde dinlenin.
  • İlaçları sadece bir sağlık uzmanı tarafından verilen talimatlara göre alın.
  • Zararlı yan etkilere neden olabilecek ilaç, şifalı otlar veya takviyeleri kullanmaktan kaçının. Tavsiye için bir sağlık uzmanına danışın.
  • Sağlık uzmanlarıyla görüşmeden önce alkol içmekten kaçının.
  • Bazı diyet kısıtlamaları bir sağlık uygulayıcısı tarafından önerilebilir.
  • Belli başlı sarılık vakalarında, anne, baba veya bakımla ilgilenen kişi, yükseltilmiş bilirubin düzeylerini düşürmek için bebeği günde birkaç kez iyi aydınlatılmış bir pencerenin yanına yerleştirebilir. Daha ağır vakalarda, bir sağlık uzmanının bebeği fototerapi ile tedavi etmesi gerekebilir.
  • Emziren annelerdeki sarılık vakalarında bebeğe yeterli miktarda süt verilmesi önemlidir.
  • Belirtiler kötüleşirse veya herhangi bir yeni belirti ortaya çıkarsa, bir sağlık uzmanına danışın. (2)

Diğer Tıbbi Tedaviler

Tedavi sarılıktan sorumlu olan tıbbi duruma bağlı olarak değişmektedir. Sarılıkla ilgili belirtiler ve komplikasyonlar tedaviye yön vermektedir. Tedaviler aşağıdakileri içerebilir:

  • Destekleyici bakım
  • Dehidrasyon vakalarında IV sıvıları
  • Bulantı, kusma ve ağrı için kullanılan ilaçlar
  • Antibiyotikler
  • Antiviral ilaçlar
  • Kan nakli
  • Steroidler
  • Kemoterapi ve radyasyon terapisi
  • Fototerapi (yenidoğanlar için) (3)

İlaçla Tedavi

Sarılık tedavisi sırasında ilaçla tedavi gerekebilir ya da gerekli olmayabilir. Hastanın sarılık nedenini teşhis ettikten sonra, sağlık uzmanı hastanın tedavisini yönlendirecek ve gerekirse ilaçları reçete edecektir. Yukarıda özetlendiği gibi, sarılık altındaki nedene bağlı olarak çeşitli ilaç seçenekleri bulunmaktadır. (4)

Sarılık Ameliyatı

Kanser, konjenital malformasyonlar, safra yolları engelleyicileri, safra taşları ve dalak anormallikleri gibi bazı sağlık koşullar için cerrahi tedavi gerekli görülebilir. Bazen karaciğer nakli de bu tedavi yöntemlerine dâhil edilebilir. (5)

Önleyici Tedbirler

Sarılıktan sorumlu olan altta yatan tıbbi durum bazı durumlarda önlenebilir. Alınabilecek bazı önleyici tedbirler şunları içerebilir:

  • Ağır alkol kullanımını (alkolik hepatit, siroz ve pankreatit) önlemek
  • Hepatit için aşılar (hepatit A, hepatit B)
  • Yüksek riskli bölgelere seyahat etmeden önce sıtmayı önleyen ilaçları kullanma
  • İntravenöz uyuşturucu kullanımı veya korunmasız cinsel ilişki (hepatit B) gibi yüksek riskli davranışlardan kaçının
  • Potansiyel olarak kirlenmiş gıdalardan ve sulardan kaçının, daha iyi bir hijyenini sağlayın (hepatit A)
  • Duyarlı bireyler (bazı maddelerin tüketilmesinden sonra kırmızı kan hücrelerinin parçalanmasına yol açan bir durum olan G6PD eksikliği olanlarda) hemoliz oluşturabilecek ilaçlardan kaçınmalıdır
  • Hemolize neden olabilecek veya karaciğere doğrudan zarar verebilecek ilaçlar ve toksinler kullanmaktan kaçının (6)

Sarılık İçin Hangi Doktora Gidilir?

Sarılık teşhisi ve tedavisi için pek çok uzmanlık alanından yardım alabilirsiniz. Bu alanlar şöyle sıralanmaktadır:

  • Aile hekimi
  • Gastroenteroloji ve iç hastalıkları Uzmanı
  • Çocuk hastalıkları uzmanı
  • Sindirim sistemi hastalıkları uzmanı
  • Cilt hastalıkları uzmanı (7)

Sarılık Nedir?

Sarılık, bilirubin adı verilen pigment fazlasıyla kan içerdiğinde oluşan cildin ve beyazların sarı görünümü almasını ifade etmektedir. Bilirubin, vücuttaki kırmızı kan hücrelerinin normal dağılımından kaynaklanan doğal bir üründür ve karaciğerin eylemleri yoluyla safra ile atılır.

Sarılık çoğu zaman karaciğeri etkileyen bir bozukluğun bir sonucudur, ancak örneğin kan veya dalağı etkileyen çeşitli diğer durumlardan da kaynaklanabilir. Altta yatan nedeni belirleyebilmek ve tedavi edebilmek için iyice araştırılmalıdır. (8)

Sarılık nedir daha fazla bilgi için

Sarılık Belirtileri

Sarılık başlangıcı aniden ortaya çıkabilir veya zamanla yavaş gelişebilir. Sarılık nasıl anlaşılır? Sarılık belirtileri şunları içermektedir:

  • Sarı cilt ve gözlerin beyaz kısmında (sklera) sarı renk – sarılık daha şiddetli olduğunda, bu bölgeler kahverengi görünebilir
  • Ağızda sarı renk
  • Koyu veya kahverengi renkli idrar
  • Soluk veya kil rengi dışkı

Gözlerindeki beyazlar sarı değilse, sarılık olmayabilirsiniz. Aşırı beta karoten (havuçtaki turuncu pigmenti) yerseniz cildiniz sarıdan turuncuya dönüşebilir.

Diğer belirtiler sarılığa neden olan bozukluğa bağlıdır:

  • Kanser durumunda belirtiler ortaya çıkmayabilir veya yorulma, kilo verme veya diğer belirtiler yaşanabilir.
  • Hepatit durumunda mide bulantısı, kusma, yorgunluk veya diğer belirtiler ortaya çıkabilir. (9)

Sarılık belirtileri detaylarını inceleyiniz

Sarılık Nedenleri

Vücutta bulunan az sayıda kırmızı kan hücresi her gün işlevini yitirmektedir ve yerine yenileri gelmektedir. Karaciğer, eski kan hücrelerini çıkarır. Bu da bilirubin maddesini oluşturur. Karaciğer, bilirubini parçalamaya yardımcı olur ve böylelikle dışkıyla vücut tarafından atılır.

Sarılık neden olur? Sarılık, vücutta çok fazla bilirubin oluştuğunda ortaya çıkmaktadır. Sarılık aşağıdaki durumlarda ortaya çıkabilir:

  • Çok fazla kırmızı kan hücresinin ölmesi veya parçalanması ve karaciğere gitmesi
  • Karaciğerin aşırı yüklenmiş veya hasarlı olması
  • Karaciğerdeki bilirubinin, sindirim sisteminden düzgün şekilde geçememesi

Sarılık sıklıkla karaciğer, safra kesesi veya pankreasa ait bir sorunun işaretidir. Sarılığa neden olan faktörler şunları içerir:

  • Enfeksiyonlar
  • Bazı ilaçların kullanımı
  • Kanser

Kan hastalıkları, safra taşları, doğum kusurları ve diğer bazı tıbbi durumlar sarılık ile sonuçlanabilir. (10)

Sarılık nedenleri daha fazla detay için