Safra Kesesi Kanseri Nedenleri


Safra kesesi kanseri neden olur? Safra kesesi kanserinin nedeni tam olarak açıklanamamaktadır. Sağlıklı safra kesesi hücrelerinde meydana gelen mutasyonlar sonucu, hücreler kontrol dışı kalmakta ve birikerek safra kesesi içinde büyüyen, vücudun diğer alanlarına yayılma riski de taşıyan tümörü oluşturmaktadır.

Çoğu safra kesesi kanseri vakasında, kanser safra kesesinin iç yüzeyinde bulunan bezin hücrelerinde başlamaktadır. Bu tip bir hücrede başlayan safra kesesi kanseri adenokarsinom olarak da adlandırılmaktadır. (1)

Safra kesesi kanseri gelişimini etkileyen başka sağlık nedenleri ve gelişme riskini artıran pek çok risk faktörü bulunmaktadır. Safra kesesi kanseri nedenlerini ve risk faktörlerini daha ayrıntılı olarak şöyle açıklamak mümkündür:

Yaş ve Cinsiyet

Kanser türlerinin çoğunda olduğu gibi, safra kesesi kanseri de artan yaşla birlikte daha fazla yaygın bir hale gelmektedir. Genç bireylere oranla yaşlılarda daha sık görülmektedir. Yapılan gözlemlere göre, safra kesesi kanseri 70 yaşından büyük insanlarda daha yaygındır.

Diğer yandan, yaş gibi cinsiyet de safra kesesi kanseri gelişiminde rol oynamaktadır. Safra kesesi kanseri kadınlarda erkeklere oranla 3 kat daha fazla görülmektedir. (2)

Safra Kesesi Kanseri Aile Öyküsü

Safra taşı hastalığıyla ilgili herhangi bir aile öyküsü ya da safra kesesi kanseri olan birinci derece akraba (ebeveyn, kardeş veya çocuk) sahibi olmak safra kesesi kanseri geliştirme riskini 5 kat artırmaktadır. Diğer yandan, safra kesesi kanseri oldukça nadir görülen bir kanser türü olduğu için, riskin hala küçük olduğunu söylemek mümkündür. (3)

Etnik Köken

Safra kesesi kanseri geliştirme riski, dünyanın farklı yerlerinde yaşayan insanlar ve farklı ırk grupları için çok farklı olabilmektedir. Bu muhtemelen enfeksiyon, safra taşı, inflamasyon veya diyet gibi bu popülasyonları etkileyen faktörlerden kaynaklanmaktadır.

Örnek vermek gerekirse, Latin Amerika, Asya, Doğu ve Orta Avrupa ülkelerinde safra kesesi kanseri vakaları daha yüksektir. Diğer yandan, İngiltere, ABD, Avustralya, Kanada, Yeni Zelanda gibi batılı ülkeler ve Akdeniz Avrupa ülkelerinde bu oran çok daha düşüktür. (4)

Safra Kesesi Taşı ve Safra Kesesi İnflamasyonu

Safra kesesi taşı ve safra kesesinin inflamasyonu (kolesistit) safra kesesi kanseri için en sık rastlanan risk faktörleridir.

Safra taşları, safra kesesi içinde oluşan, küçük sert topaklardır. Çoğunlukla kolesterol, safrada bulunan diğer maddelerle karıştırarak bu taşları meydana getirmektedir. Safra kesesi kanseri tanısı konan 10 hastanın 6 ile 8’inde  (% 60 ile % 80) safra taşı veya safra kesesi iltihabı bulunmaktadır.

Safra taşları oldukça yaygın yaşanan sağlık sorunlarıdır ancak safra kesesi kanseri çok nadir görülmektedir. Safra kesesi iltihabı veya safra kesesi taşı olan insanların çoğu safra kesesi kanseri geliştirmemektedir. (5)

Porselen Safra Kesesi

Porselen safra kesesi, kronik iltihaplanma sonucu oluşmaktadır. Bu durumda, safra kesesinin iç duvarında kalsiyum birikintileri oluşmaktadır. Safra kesesi kanseri, porselen safra kesesi hastalarında nadir de olsa görülebilmektedir.

Sık sık safra kesesi iltihabı yaşayan kişilerin, porselen safra kesesi geliştirme riski bulunmaktadır. Böyle bir durumun gelişmesi söz konusu olduğunda, doktor genellikle safra kesesinin ameliyatla alınmasını önermektedir. (6)

Primer Sklerozan Kolanjit

Primer sklerozan kolanjit, bir safra yolu iltihaplanması türüdür. Nadir olarak yaşanan bu sağlık sorununun nedeni tam olarak bilinmemektedir. Primer sklerozan kolanjit geliştiren hastalarda, safra kesesi kanseri gelişme riski biraz daha yüksektir.

Sigara İçmek

Sigara içen insanların safra kesesi kanseri geliştirme riski neredeyse 5 kat (% 20) artmaktadır. (7)

Obezite

Aşırı kilolu ya da obez olmak, diğer pek çok kanser türü gibi safra kesesi kanseri riskini de artırmaktadır. Aşırı kilo, özellikle kadınlarda, hormonal değişikliklere yol açabilmektedir. Hormonal değişiklikler, safra kesesi kanseri gelişiminde bir rol oynayabilmektedir. Diğer yandan, aşırı kilonun safra kesesi taşı geliştirmede etkisi olduğu bilinmektedir. Yukarda da belirtildiği üzere, safra kesesi taşı, safra kesesi kanseri nedenleri arasında yer almaktadır. (8)

Pankreas ve Safra Kanalı Anormallikleri

Pankreas ve safra yollarının bazı anormallikleri safra kesesi kanseri geliştirme riskini arttırabilmektedir. Bu anormallikler arasında şunlar bulunmaktadır:

  • Safra kanalı boyunca büyümeler (koledok kistleri)
  • Safra kanalı ile pankreas arasındaki birleşmenin anormalliği

Sıralanan bu kişi koşulda doğuştan gelmektedir ve çok nadir görülmektedir. Koledok kistleri olan çoğu insanda anormal bir safra kanalı bulunmaktadır. (9)

Safra Kesesi Polipleri

Safra kesesi polipleri küçük büyümelerdir ve kanser riski taşımamaktadır. Pek çok kişide geliştiği gözlemlenmektedir. Fakat bazıları uzun süre devam etmesi durumunda, kansere dönüşebilmektedir.

Safra kesesi polipleri ne kadar büyükse, kanser olma riski de o kadar yüksektir. 1 santimetreden (10 mm) büyük bir polip olması durumunda, safra kesesini temizlemek için ameliyat olunması gerekebilmektedir.

Şeker Hastalığı

Şeker hastalığının olması durumunda, safra kesesi kanseri veya safra kanalı kanseri geliştirme riski daha da yüksektir. (10)

Enfeksiyonlar

Tifo hastalığının nedeni olan Salmonella typhi bakterisinin oluşturduğu enfeksiyonun, safra kesesi kanseri geliştirme riskini artırdığı düşünülmektedir. Diğer yandan, tifo aşısı bulunan ve artık çok nadir görülen bir hastalıktır.

Helicobacter bakterilerinin safra kesesi kanseri riskini artırabileceği konusu üzerinde hala çalışılmaktadır. Bu bağlantıyı doğrulamak için daha fazla araştırmaya ihtiyaç duyulmaktadır.

Alkol Tüketimi

Alkol tüketilmesi safra kesesi kanseri geliştirme riskini artırabilmektedir. Ilımlı alkol tüketenlerden ziyade, çok ağır tüketenlerde görülmektedir. Ne kadar az alkol tüketilirse, kanser geliştirme riskini de o kadar azalmaktadır.

Birden Fazla Doğum Yapma

Kadınlar için safra kesesi kanseri riski sahip oldukları her çocukta biraz daha artmaktadır. Safra kesesi kanseri oldukça nadir bir kanser türü olduğu için bu risk faktörünün yine de çok düşük olduğunu belirtmek gerekir. (11)

Safra Kesesi Kanseri Nedir?

Safra kesesi kanseri, safra kesesinde meydana gelen bir kanser türüdür. Safra kesesi, karnın sağ tarafında, karaciğerin hemen altında bulunan küçük, armut şeklinde bir organdır. Karaciğer tarafından üretilen safra sıvısını saklamaktadır.

Safra kesesi kanseri oldukça nadir görülen bir kanser türüdür. Safra kesesi kanseri en erken safhalarında keşfedildiğinde, iyileştirme şansı daha yüksektir. Ancak, çoğu safra kesesi kanseri vakasında, kanser genellikle çok ileri aşamalara geldiğinde teşhis edilmektedir.

Safra kesesi kanserini teşhis etmek zordur. Bunun nedeni, çok ileri bir aşamaya gelmeden genellikle herhangi bir belirtiye yol açmamasıdır. (12)

Safra Kesesi Kanseri Nedir? fazlası için tıklayabilirsiniz

Safra Kesesi Kanseri Belirtileri

Maalesef, safra kesesi kanseri başlangıcını tespit etmek oldukça zordur ve ilerlemedikçe genellikle herhangi bir belirtiye neden olmamaktadır. Bu nedenle, düzenli olarak kanser taramalarının yapılması şiddetle tavsiye edilmektedir.

Safra kesesi kanseri nasıl anlaşılır? Safra kesesi kanseri belirtileri şunları içerebilmektedir:

  • Sarılık (ciltte ve gözlerde sararma)
  • Ateş
  • Mide bulantısı ya da kusma
  • Midenin üstünde ağrı
  • Karında bir yumru hissi (13)

Detaylı bilgi almak için bakabilirsiniz: Safra Kesesi Kanseri Belirtileri 

Safra Kesesi Kanseri Tedavisi

Safra kesesi kanseri nasıl geçer? Safra kesesi kanseri tedavisi, kanser tespit edildikten hemen sonra başladığında, başarılı olma olasılığı daha yüksek olmaktadır. Ana tedavi yöntemi, safra kesesini ve çevresindeki etkilenmiş olan dokuyu çıkarmak için kullanılan safra kesesi kanseri ameliyatıdır.

Ameliyattan sonra tedavinin bir parçası olarak kemoterapi ve radyoterapi de önerilebilmektedir.

Safra kesesi kanseri tanısı konan tüm hastaların yaklaşık % 15’i 10 yıldan daha uzun bir süre yaşayabilmektedir. (14)

Safra Kesesi Kanseri İçin Hangi Doktora Gidilir?

Safra kesesi kanseri için kapsamlı bir tedavi uygulanmaktadır. Bu tedavi süreci boyunca gastroenteroloji ve hepatoloji, radyoloji, medikal onkoloji, radyasyon onkolojisi, patoloji, cerrahi, nakil ve gerektiğinde diğer alanlardaki uzmanlara başvurulmaktadır. (15)

Safra Kesesi Kanseri Tedavisi detayı için bakabilirsiniz