Safra Kesesi İltihabı Belirtileri


Safra kesesi iltihabı başlangıcı ve ilerleyişi belirtileri kişiden kişiye göre değişebilmektedir. Safra kesesi iltihabı nedeniyle belirtiler yaşanmaya başlanması safra kesesi atağı olarak da adlandırılmaktadır. Kronik safra kesesi iltihabı yani kronik kolesistit durumunda ise zamanla devam eden ve tekrarlayan ataklar yaşanmaktadır. (1)

Safra kesesi iltihabı nasıl anlaşılır? En sık yaşanan safra kesesi iltihabı belirtileri şunlardır:

Ağrı

Safra kesesi iltihabı nedeniyle oluşan ağrı, üst karnın merkezinde, göğüs kemiğinin hemen altında veya karnın sağ üst kısmında, safra kesesi ve karaciğer yakınında hissedilebilmektedir. Bazı hastalarda bu ağrı, sağ omuza kadar uzanabilmektedir. Belirtiler genellikle yemek yedikten sonra başlama eğilimi göstermektedir. (2)

Mide bulantısı ve Kusma

Yaşanan ağrıyla birlikte hasta mide bulantısı ve kusma yaşayabilmektedir. Nefes alırken nefes darlığı da (ağrı nedeniyle) ortaya çıkabilmektedir. Safra kesesi iltihabı geliştiren hastada görülebilecek diğer belirtiler arasında, karnın sağ tarafındaki kasların sertleşmesi, karın şişkinliği, titreme, hafif bir ateş ve cilt ve göz beyazların sararması (sarılık) sayılabilmektedir.

Hassasiyet

Safra kesesi iltihabı geliştiren daha yaşlı hastalarda genellikle ağrı ve ateş belirtileri yaşanmamaktadır. Bunun yerine ortaya çıkan tek belirti karnın sağ üst kısmında yaşanan hassasiyettir. (3)

Sarılık

Cildin ve göz beyazlarının sararması olan sarılık meydana gelebilmektedir. Aynı zamanda, koyu renkli idrar ve solgun, grimsi bağırsak hareketleri de yaşanabilmektedir. (4)

Diğer Belirtiler

Safra kesesi iltihabı yaşayan hasta, safra kesesi atağından önce veya sırasında bakteriyel bir enfeksiyon geliştirebilmektedir. Çoğu vakada safra kesesi krizi bir ile dört gün sürmekte ve daha sonra azalmaktadır. Nadir durumlarda ise safra kesesinin delinmesi veya safra kesesi içindeki pus varlığı (ampiyem) gibi daha ciddi komplikasyonlar ortaya çıkabilmektedir. Bu durumlarda cerrahi gerekli bir tedavi yöntemi halini almaktadır. (5)

Kronik Safra Kesesi İltihabı Belirtileri

Akut kolesistit sürekli tekrarlayarak devam ettiği takdirde, hastalık kronik bir hal almaktadır. Kronik safra kesesi iltihabı durumunda, tekrarlayan akut safra kesesi iltihabı belirtileri yaşanmaktadır.

Kronik safra kesesi iltihabı aşağıdaki belirtilere yol açabilmektedir:

  • Karnın sağ üst veya orta üst kısmında meydana gelen keskin, kramp veya donuk bir ağrı
  • Yaklaşık 30 dakika kadar sürebilen sürekli bir ağrı
  • Sırta veya sağ omuzun altına yayılan bir ağrı
  • Kil renginde dışkılar
  • Ateş
  • Mide bulantısı ve kusma
  • Cildin ve göz beyazlarının sararması (sarılık) (6)

Acil Tıbbi Yardım Alınmasını Gerektiren Belirtiler

Yaşanan safra kesesi iltihabı belirtilerinin acil tedavi gerektirmeyen biliyer kolik (kalın bağırsakta, genellikle karın boşluğunda aralıklı duyulan güçlü sancı) ya da hemen tedaviye ihtiyaç duyulan akut kolesistit durumunun bir sonucu olup olmadığını belirlemek önemlidir. Hemen tedavi uygulanması gereken akut safra kesesi iltihabı durumunda, aşağıdaki belirtiler hastalığın seyri hakkında bilgi verebilmektedir:

  • Yüksek ateş
  • Sekiz saatten daha fazla süren bir ağrı

Bu belirtilerin yaşanması durumunda, hemen bir doktora başvurulması gerekmektedir.

Akut kolesistit tedavi edilmediği takdirde, komplikasyonların gelişme riski artmaktadır. Bu nedenle, mümkün olan en kısa sürede bir uzman görüşü almak son derece önemlidir. (7)

Safra Kesesi İltihabı Nedir?

Safra kesesi iltihabı kolesistit olarak da tanımlanmaktadır. Safra kesesi, karnın sağ tarafında ve karaciğerin hemen altında bulunan küçük, armut şeklinde bir organdır. Bu organın görevi, ince bağırsağa salınan safra isimli bir sindirim sıvısını tutmaktır.

Safra kesesi kanalının tıkanması genellikle safra kesesi iltihabına yol açmaktadır. Safra kesesi iltihabının diğer nedenleri arasında ise safra kanalı sorunları, tümörler, ciddi hastalıklar ve bazı enfeksiyonlar bulunmaktadır.

Safra kesesi iltihabı tedavi edilmediği takdirde, safra kesesi rüptürü gibi ciddi ve bazen de hayatı tehdit eden komplikasyonlara neden olabilmektedir. Safra kesesinin alınması safra kesesi iltihabında sıklıkla kullanılan bir tedavi yöntemidir. (8)

Safra Kesesi İltihabı Nedenleri

Safra kesesi iltihabı neden olur? Safra kesesi iltihabı safra akışında meydana gelen tıkanıklık sonucu ortaya çıkmaktadır. Bu durum, genellikle bir safra taşı kistik kanalı tıkadığında meydana gelmektedir. Sonuç olarak da, safra oluşmakta, tahriş gelişmekte ve basınç uygulanmaktadır. Tüm bunlar safra kesesinin iltihaplanmasına ve şişmesine sebebiyet vermektedir.

Diğer nedenler arasında şunlar bulunmaktadır:

  • HIV veya şeker hastalığı gibi ciddi hastalıklar
  • Safra kesesi tümörleri (nadir olmaktadır)

Safra kesesi iltihabı riskini artıran faktörler ise şunlardır:

  • Kadın olmak
  • Hamilelik
  • Hormon tedavisi
  • Yaşlılık
  • Etnik köken
  • Aşırı kilo ya da obezite
  • Hızlı kilo vermek ya da hızla kilo almak
  • Diyabet (9)

Safra Kesesi İltihabı Tedavisi

Safra kesesi iltihabı nasıl geçer? Safra kesesi iltihabını azaltmak için, başlangıç olarak uygulanabilecek tedaviler arasında şunlar bulunmaktadır:

  • Safra kesesini dinlendirmek için uygulanan özel bir diyet
  • Yağ birikimini önlemek için uygulanan özel bir diyet
  • Ağrıyı hafifletmek için etkili olan ilaçlar
  • Enfeksiyon durumunda kullanılabilen antibiyotikler

Bununla birlikte, safra kesesi iltihabı tekrarlama eğilimi gösterebilmektedir. Bu durumda, doktorun karar vereceği diğer tedavi yöntemleri arasında safra kesesi iltihabı ameliyatı bulunabilmektedir. Uygulanabilecek cerrahi prosedürler arasında şunları sıralanmaktadır:

  • Laparoskopik kolesistektomi (safra kesesinin kapalı olarak çıkarılması)
  • Açık kolesistektomi (10)

Safra Kesesi İltihabı İçin Hangi Doktora Gidilir?

Safra kesesi iltihabı teşhisi ve tedavisi için dâhiliye (iç hastalıkları) bölümüne başvurulmaktadır. (11)