Rinit (Burun İltihabı) Tedavisi


Rinit nasıl geçer? Rinit tedavisini alerjik olmayan rinit ve alerjik rinit şeklinde açıklamak mümkündür:

Alerjik Olmayan Rinit Tedavisi

Alerjik olmayan rinit tedavisi rinitin sizi ne kadar rahatsız ettiğine bağlı olarak değişebilmektedir. Hafif vakalar için, evde tedavi ve tetikleyicilerden kaçınmak genellikle yeterli olabilmektedir. Daha rahatsız edici belirtiler için bazı ilaçlar rahatlama sağlayabilmektedir:

  • Tuzlu burun spreyleri: Tahriş edici maddelerin burundan boşalması için nazal sprey veya ev yapımı tuzlu su solüsyonu kullanılabilmektedir. Bunlar mukusun inceltilmesine yardım etmekte ve burundaki zarları yatıştırmaktadır.
  • Kortikosteroid burun spreyleri: Belirtiler dekonjestanlar veya antihistaminikler tarafından kolaylıkla kontrol edilemiyorsa, doktorunuz bir kortikosteroid burun spreyi önerebilir.
  • Kortikosteroid ilaçlar, alerjik olmayan rinit ile ilişkili iltihaplanmayı önlemeye ve tedavi etmeye yardımcı olabilir. Olası yan etkiler arasında burun kuruluğu, burun kanamaları, baş ağrısı ve boğaz kuruluğu sayılabilmektedir. (1)
  • Antihistamin burun spreyleri: Alerjik olmayan rinit durumunda reçeteli bir antihistamin spreyi kullanılabilmektedir. Oral antihistaminikler, alerjik olmayan rinite yardımcı olmuyor gibi görünse de, antihistamin içeren burun spreyleri, alerjik olmayan rinit belirtilerini azaltabilmektedir.
  • Antikolinerjik burun spreyleri: Reçeteli olarak satılan bu ilaçlar, genellikle astım tedavisinde kullanılan solunum cihazı ilaçları olarak da kullanılmaktadır. Ancak burun spreyi olarak mevcuttur. Yan etkileri arasında burun kanamaları ve burun kuruluğu bulunmaktadır.
  • Oral dekonjestanlar: Bu ilaçlar kan damarlarının daralmasına yardımcı olmaktadır, sonuç olarak da, burun tıkanıklığı azalmaktadır. Olası yan etkiler arasında yüksek tansiyon, kalp çarpıntısı ve huzursuzluk bulunmaktadır.

Alerjik Olmayana Rinit Ameliyatı

Bazı durumlarda, cerrahi prosedürler septum deviasyonu yani burun eğriliği veya kalıcı burun polipleri gibi karmaşık problemleri tedavi etmek için bir seçenek olabilmektedir. (2)

Bazı Tavsiyeler

Rahatsızlığı azaltmak ve alerjik olmayan rinit belirtilerini hafifletmek için bazı tavsiyeler vermek gerekirse,

  • Burun yollarını durulayın. Burun kanallarını temizlemek için su kullanmak yeterli olabileceği gibi diğer seçenekler (salin kitleri, ampul şırınga, neti pot) de denenebilmektedir. Günlük olarak uygulandığında, alerjik olmayan rinit için en etkili tedavilerden biri olabilmektedir.
  • Akan burnunuzu nazik bir şekilde silin. Mukus veya tahriş edici maddeler varsa, düzenli ve hafif bir şekilde burnunuzu temizleyebilirsiniz.
  • Evinizi ya da ofisinizi yani kısaca bulunduğunuz ortamı nemlendirmeye çalışın. Nemlendirme cihazları kullanabilir ya da mukusu gevşetmek için sıcak duştaki buhardan yararlanabilirsiniz. (3)

Alerjik Rinit Tedavisi

İlk ve en iyi seçenek, alerjiyi tetikleyen maddelerle (alerjenler) temastan kaçınmaktır. Alerjenleri önleme yeterli olmadığında, reçetesiz ilaçları veya reçeteli ilaçların kullanılması düşünülebilmektedir. O ilaçlar şöyle sıralanabilmektedir:

  • Antihistaminikler: Antihistaminikler ağızdan veya burun spreyi olarak alınabilmektedir. Hapşırmayı ve gözler ya da burundaki kaşıntıyı rahatlatabilmektedir. Ayrıca burun akıntısını ve daha az ölçüde burun tıkanıklığını da azaltmaya yardımcı olabilmektedir.
  • Dekonjestanlar: Dekonjestanlar ağız yoluyla, burun spreyi olarak veya damla ile alınabilmektedir. Burun tıkanıklığını gidermek için burun pasajlarının astarlanmasına yardımcı olabilmektedir. Bu burun damlaları ve spreyler yalnızda kısa vadede kullanılmalıdır.
  • Kortikosteroidler: Kortikosteroidler burun spreyi formunda da kullanılabilmektedir. Burundaki iltihaplanmayı azaltmakta ve alerjik reaksiyonları engellemektedir. Burun tıkanıklığı da dâhil olmak üzere tüm belirtileri azaltabildikleri için alerjik rinit durumunda kullanılabilecek en etkin ilaç türü olarak bilinmektedir. Burun kortikosteroidlerinin yan etkileri nispeten daha azdır.
  • Lökotrien reseptör antagonistleri: Lökotrien reseptör antagonistleri, alerjik reaksiyonlara neden olan histamin dışındaki önemli kimyasal habercilerin etkisini bloke etmeye yardımcı olmaktadır.
  • Kromolin sodyum: Kromolin sodyum, histamin ve lökotrienler de dâhil alerji belirtilerine neden olan kimyasalların salınmasını engelleyen burun spreyidir. Bu ilacın yan etkileri nispeten daha azdır.

Alerji belirtileri, alerjen temizlendikten veya alerji tedavi edildikten sonra tamamen kaybolabilir. Sizin için en iyi olanı bulmak için durumu eczacınıza ve doktorunuza danışın. (4)

Alerjik Rinit Ameliyatı

Ameliyat alerjik rinit tedavisi için çok kullanılmasa da, burun veya sinüslerin fiziksel bir kusurunu düzeltmek için ihtiyaç duyulabilir. Fiziksel sorunlar alerjik riniti tedavi etmeyi zorlaştırabilir. (5)

Tavsiyeler

İlk ve en iyi seçenek, alerjenlerle temastan kaçınmaktır. Diğer önleme ipuçları şöyle sıralanabilmektedir:

  • Buruna dokunmayın veya ovmayın.
  • Ellerinizi sık sık sabun ve su ile yıkayın.
  • Vakumlama esnasında alerjen maruziyetini azaltmak için bir filtreli bir vakum kullanın.
  • Alerjenleri azaltmak için yatak çarşaflarını ve yastık kılıflarını sıcak suda ve deterjanda yıkayın.
  • Yastıklar, yorganlar, şilteler ve battaniyeler için toz-akar geçirmez örtüler kullanın.
  • Yataktaki hayvan tüyü alerjenini azaltmak için ev hayvanlarını yatak odasından uzak tutun.
  • Polenlerin gözlerinize girmesini önlemek için güneş gözlüğü ve geniş ağızlı bir şapka takın.
  • Yüksek polen ve küf mantarı mevsiminde camları kapalı tutun. (6)

Rinit İçin Hangi Doktora Gidilir?

Rinit teşhisi ve tedavisi için bir kulak, burun, boğaz uzmanına başvurabilirsiniz. (7)

Rinit (Burun iltihabı) Nedir?

Rinit yani burun iltihabı, enfeksiyonları, alerjileri ve belirtilerinin bulunduğu ortak özelliği olan diğer bozuklukları kapsayan özgül olmayan, karakteristik özelliği olmayan bir terimdir. Rinit durumunda mukoza zarları enfekte veya tahriş olmakta, sonuç olarak da, burun tıkanıklığı ve şişmesi meydana gelmektedir.

Bulaşıcı rinitin en yaygın nedeni soğuk algınlığıdır. Uzmanlara göre, rinit iki farklı tip içinde incelenebilmektedir. Bunlar, alerjik rinit ve alerjik olmayan rinit olarak belirlenmektedir. Alerjik rinit alerjiler sonucu ortaya çıkmaktadır, alerjik olmayan rinit ise soğuk algınlığı ve benzeri belirtilere sahip olan diğer durumlardan kaynaklanmaktadır. (8)

Rinit (Burun İltihabı) Belirtileri

Rinit nasıl anlaşılır? Rinit başlangıcı ve sonrası belirtileri, alerjik olmayan rinit ve alerjik rinit olarak iki ayrı şekilde incelenebilmektedir.

Alerjik olmayan rinitin belirtileri şunlardır:

  • Hapşırma
  • Tıkalı bir burun veya burun akıntısı
  • Burun basıncı
  • Burun ağrısı
  • Geniz akıntısı, balgam veya mukus (9)

Alerjik rinitin yaygın belirtileri ise şunları içermektedir:

  • Burun akıntısı veya burun tıkanıklığı
  • Sık sık hapşırma
  • Kaşıntılı sulu gözler
  • Burun, boğaz veya damakta kaşıntı (10)

Rinit (Burun İltihabı) Nedenleri

Rinit neden olur? Rinit, burunda meydana gelen iltihaplanma ve şişliktir. Genellikle bir alerji nedeniyle tetiklenmektedir. Alerjik olmayan rinitin ise bilinen bir nedeni bulunmamaktadır. Vazomotor rinit de olarak da bilinmektedir.

Alerjik olmayan rinite neden olan tetikleyiciler şunları içermektedir:

  • Enfeksiyon (viral veya post-viral rinit)
  • Havadaki değişiklikler
  • Kuru hava
  • Duman, koku ve parfüm gibi kirli bir hava
  • Baharatlı yiyecek veya içecekler
  • Bazı ilaçlar (örneğin aspirin, ibuprofen ve hormon ilaçları)
  • Vücuttaki hormon değişimleri (hamilelik riniti gibi)
  • Alkol kullanımı
  • Yaşlanma (11)

Vücut bir alerjenle temas ettiğinde, vücudu alerjenden koruyan doğal bir kimyasal olan histamin salınmaktadır. Bu kimyasal, burun akıntısı, hapşırma ve kaşıntılı gözler gibi alerjik rinit ve belirtilerine neden olmaktadır.

  • Ağaç polenlerine ek olarak, diğer yaygın alerjenler şunları içermektedir:
  • Çimen poleni
  • Toz akarları
  • Eski deri olan hayvan tüyleri
  • Kedi tükürüğü
  • Küf mantarı (12)