Obezite Tedavisi


Obezite, özellikle son yıllarda oldukça hızlı artan bir sağlık problemidir. Diyabet, kalp rahatsızlığı, inme, hipertansiyon, safra kesesi hastalığı ve yağlı karaciğer hastalığı gibi bazı sağlık durumlarının yanı sıra bazı kanserlere de yol açabilmektedir. Bu nedenle, kontrol altına alınması ve gerekli tedavilerin uygulanması son derece önemlidir.

Obezite nasıl geçer? Obezite ve aşırı kilonun kontrol altına alınması, aşağıdakileri içeren bazı temel hedeflere odaklanmakla gerçekleşebilmektedir:

  • Vücut ağırlığının azaltılması
  • Kaybedilen vücut ağırlığının korunması ve verilen kilonun tekrar alınmasının engellenmesi
  • Düzenli ve sağlıklı beslenmenin sürdürülmesi ve diyet eksikliklerinin önlenmesi (1)

Vücut Ağırlığının Azaltılması

Çoğu insanda fazla olan birkaç kiloyu vermek sağlıksal açıdan yararlı olabilmektedir. Verilen birkaç kilo bile, şeker hastalığı geliştirme veya düşük kan basıncı riskini azaltmak için yeterli olabilmektedir.

Kilo vermek için düşük kalorili ancak sağlıklı ve dengeli bir diyetle beslenmek, düzenli fiziksel aktivite içinde olmak ve kilo almaya yol açan yaşam tarzlarında değişiklik yapmak istenilen hedefe ulaşmada oldukça etkili olabilmektedir. Haftada en fazla 0,5-1 kg kaybetmelidir, daha fazlası sağlıksal açıdan doğru değildir.

Kilo verme çabası içine giren kişinin ailesinden de destek alması oldukça önemlidir. Obezite başlangıcında olan bir çocuğun ailesi tarafından sağlıklı beslenmeye ve daha aktif bir hayata yönlendirilmesi gerekir. Özellikle, 12 yaşından küçük olan çocuklarda obezite ile mücadele edilmesinde ailenin rolü kritiktir. (2)

Fiziksel Aktivite ya da Egzersiz

Ortalama bir yetişkinin kilo vermesi ya da verilen kiloyu koruması için haftada 5 gün ve 30 dakika kadar ılımlı fiziksel aktivite içinde olması yeterli ve faydalı olabilmektedir.

Orta seviye bir aktivite, genellikle kişinin vücudunu ısıtmakta, kalp atış hızını artırmakta ve solunum hızını yükseltmektedir. Bunlar kardiyovasküler egzersizlerdir ve diyabet ya da kalp hastalığının gelişimini önlemeye yardımcı olabilmektedir.

Obezite ile mücadele eden kişinin günlük olarak ılımlı fiziksel aktivite içinde olması gerekir. Kilo kaybedildikten sonra bile hedeflenen kilonun korunması için egzersizlere devam edilmesi son derece etkilidir. (3)

Obez olan çocukların her gün bisiklet sürme, tempolu yürüyüş, merdivenleri tırmanma, bahçe işleri, yüzme veya jimnastik gibi ılımlı aktivitelerin içinde olması önerilmektedir.

Özellikle egzersiz yapma dışındaki sürelerde de, hareketsiz kalma süresinin azaltılması gerekir. TV başında ya da bilgisayar başında çok fazla oturarak zaman geçirilmesi kilo vermeye yardımcı olmayacaktır. (4)

Sağlıklı Bir Diyetle Beslenmek

Eskisine oranla daha az kalori tüketmek ya da bir insanın günlük olarak ihtiyacı olan yeteri kadar kaloriyi tüketmek kilo verme sürecinden önemli unsurlardan biridir. Kalori açısından daha düşük bir diyetle beslenmek sağlıksız beslenmek anlamına gelmemektedir, aksine diyete pek çok vitaminler ve sağlıklı bir vücut için gerekli olan besin değerlerinin eklenmesiyle kilo verirken vücudun da sağlığına kavuşması sağlanmaktadır. (5)

Vücut kütle indeksi 30’un üzerinde olan kişiler ve hedeflerine ulaşmadan önce kilo vermekten vazgeçenler için başlangıç olarak düşük kalorili bir diyet önerilebilmektedir. Bununla birlikte, bu diyet programı 12 haftadan uzun süre devamlı olarak takip edilmemelidir.

Sağlıklı ve zayıflamayı hedefleyen kişinin vücuduna zarar vermeyecek olan ideal bir diyet programı tatlılar, şekerli içecekler, doymuş ve trans yağ bakımından zengin gıdalar ve sodyum tuzu açısından sınırlandırılmış olmalıdır. Aşırı yemek ya da büyük öğünler yemek yerine, küçük ancak sık öğünlerle beslenmek daha doğru olacaktır. Diğer yandan, daha yavaş yemek, bol su içmek ve alkolden kaçınmak da diyetle kilo verme sürecinde gerekli olan unsurlardır. (6)

İlaçla Obezite Tedavisi

Piyasada kilo vermeye yardımcı olan bazı ilaçlar bulunmaktadır, ancak bu ilaçlar herkes için uygun değildir ve pek çok insanda yan etkilere neden olabilmektedir. Doktor tarafından ilaç tedavisinin uygun görüldüğü kişiler 30 yaş üstü obezite hastalarıdır. (7)

Obezite Ameliyatı

Çok şiddetli obezite durumunda ya da hiçbir tedavinin olumlu bir sonuç vermediği hastalarda obezite ameliyatı bir seçenek olarak görülebilmektedir. Bu konudaki en doğru kararı doktor vermektedir.

Obezite durumunda kilo verilmesini sağlamak için birkaç farklı ameliyat yöntemi bulunmaktadır. En sık uygulananı mide küçültme ameliyatıdır. Bu durumda, midesi küçülen kişi daha az yemekte ve daha az yemekle doyduğunu hissetmektedir. Böylece de zamanla kilo verilmesi sağlanmaktadır.

Mide küçültme ameliyatı sadece çok şiddetli obez olan ve diğer sağlıksal koşullarla da mücadele eden hastalar için düşünülmektedir. Riskli bir prosedür olan bu ameliyat yalnızca doktor tarafından onay verildiğinde uygulanmaktadır. (8)

Obezite İçin Hangi Doktor Gidilir?

Obezite tanısı ve tedavisi için başlangıç olarak iç hastalıkları bölümüne (dâhiliye) başvurulmaktadır. Obezite ameliyatının bir seçenek olarak değerlendirilmesi durumunda ise hasta bir bariatrik cerrahi uzmanına yönlendirilmektedir. (9)

Obezite Nedir?

Obezite vücudun gereğinden fazla yağa sahip olması nedeniyle oluşan oldukça karmaşık bir durumdur. Sadece görsel olarak endişe edici olmakla kalmamakta, aynı zamanda, kalp hastalığı, diyabet ya da yüksek tansiyon gibi hastalıklar ve sağlık sorunlarına yol açabilmektedir.

Obezite, aşırı kilonun, kişinin hayatın içine karışmasını ve kendi ihtiyaçlarını yerine getirmesini engelleyebilecek kadar fazla olmasıdır.

Diğer yandan, kilo verme çabası içine girilerek sağlıklı günlere kavuşmak mümkün olabilmektedir. Yani, obezitenin tedavisi kilo verme çabası içine girmek, zamanla kademeli ve sağlıklı olarak kilo vermektedir.

Diyet değişiklikleri, artan fiziksel aktivite ve davranış değişiklikleri kilo vermeye oldukça yardımcı olabilmektedir. Bazı durumlarda, obezitenin tedavisinde, reçeteli ilaçlar ve kilo verme ameliyatı düşünülebilmektedir. (10)

Obezite Nedir? detayı için bakınız

Obezite Belirtileri

Biraz kilolu olmak ya da farkında olmadan obezite başlangıcında olmak çoğu zaman büyük problemler yaratmamaktadır, ancak zamanla ilerleyen kiloyla birlikte gelen obezite durumunda, aşırı kilo günlük yaşamı etkileyen pek çok belirtiye ve sağlık sorununa neden olabilmektedir.

Obezite nasıl anlaşılır? Obezite, aşağıdaki gibi günlük sağlık sorunlarına yol açabilmektedir:

  • Nefes darlığı ya da nefes nefese olmak
  • Fazla terleme
  • Horlama
  • Ani fiziksel aktivite ile başa çıkamamak
  • Her gün çok yorgun hissetmek
  • Sırt ve eklem ağrıları
  • Düşük güven ve benlik saygısı
  • Sosyal ilişkilerden dışlanmış hissetmek (11)

Daha fazla Obezite Belirtileri için

Obezite Nedenleri

Obezite neden olur? Vücudun sağlıklı ve gerekli olan kilodan çok daha fazlasına sahip olması kilolu olmak anlamına gelmektedir, ancak, obezite aşırı kilolu olma durumudur. Yenilen yiyeceklerden alınan kalori vücut tarafından enerjiye dönüştürülüp fiziksel aktivite ile yakılmadığında, bu kaloriler vücut tarafından yağ olarak depolanmaktadır.

Obezitenin pek çok nedeni olabilmektedir. Alınan kalori ve tüketilen kalori arasındaki denge kişiden kişiye göre değişmektedir. Yaş, cinsiyet, genler, psikolojik yapı, sosyoekonomik ve çevresel faktörler obeziteye katkıda bulunmaktadır. (12)

Obezite Nedenleri detaylı bilgi için bakınız