MS (Multipl Skleroz) Tedavisi


MS nasıl geçer? MS hastalığını iyileştirmek için uygulanabilecek herhangi bir tedavi yöntemi bulunmamaktadır. Diğer yandan, uygulanan tedavi saldırıların hızının azaltılmasına, hastalığın ilerlemesinin yavaşlatılmasına ve MS belirtilerinin yönetilmesine yardımcı olabilmektedir. Bazı MS sahibi olan insanlar tedavi gerektirmeyen hafif belirtilere sahiptir. (1)

MS Ataklarının (Saldırılarının) Tedavisi

  • Kortikosteroidler

Hastalık nedeniyle oluşan sinir iltihabını azaltmak için oral prednizon ve intravenöz metilprednizolon gibi kortikosteroidler reçete edilebilmektedir. Bu ilaçların uykusuzluk, kan basıncının yükselmesi, ruhsal değişimler ve ödem gibi yan etkileri bulunmaktadır.

  • Plazma değişimi (plazmaferez)

Kandan bir kısım alınmakta ve kan hücrelerinden ayrılmaktadır. Sonrasında ise kan hücreleri albümin isimli protein ile karıştırılmakta ve vücuda enjekte edilmektedir. MS belirtileri henüz yeni ortaya çıkmışsa ya da şiddetli ve steroid ilaçlara olumlu yanıt vermiyorsa, bu yöntemin uygulanması düşünülebilmektedir. (2)

Hastalığın İlerleyişini Yavaşlatma Tedavisi

Birincil-ilerleyici MS için, ocrelizumab, kullanımı onaylanmış tek ilaç olarak bilinmektedir. Bu tip MS hastalığı olan insanlarda sakatlıkların kötüleşmesini yavaşlatmak mümkün olabilmektedir.

Yineleyici-düzelen MS başka tedavi yöntemleri bulunmaktadır.

MS ile bağlantılı olan bağışıklık sistemi reaksiyonun büyük kısmı hastalığın erken evrelerinde ortaya çıkmaktadır. Bu nedenle, ilaçlarla uygulanan erken tedavi, hastalığın nüks etme oranını düşürebilmekte ve yeni lezyonların oluşumunu yavaşlatabilmektedir.

MS hastalığının tedavisinde kullanılan çoğu yöntem, diğer yandan önemli sağlık riskleri de taşımaktadır. Hasta için en doğru olan tedaviyi seçmek, hastalığın süresi ve şiddeti, önceki MS tedavilerinin etkililiği, diğer sağlık sorunları, maliyet ve çocuk sahibi olma durumu gibi birçok faktör dikkate alınarak belirlenmektedir. (3)

Yineleyici-düzelen MS için uygulanabilecek tedavi yöntemleri şunlardır:

  • Beta İnterferonlar

MS hastalığının tedavisinde beta interferonlar oldukça sık kullanılmaktadır. Cilt altına veya kas içine enjekte edilmektedir. Böylece hastalığın nüks etme sıklığını ve şiddetini azaltmaya yardımcı olur. Beta interferonların yan etkileri arasında grip benzeri belirtiler bulunmaktadır. İlacın enjekte edildiği bölgede de reaksiyonlar ortaya çıkabilir.

  • Ocrelizumab

Bu bir intravenöz immünoglobulin ilacıdır. Hastalığın ilerleyişini yavaşlatmakta ve sakatlıkların kötüleşmesini önlemeye yardımcı olmaktadır. Alanında uzman olan bir doktora tarafından intravenöz infüzyon yoluyla verilmektedir. Yan etkiler arasında enjeksiyon yerinde tahriş, düşük kan basıncı, ateş ve bulantı gibi infüzyonla ilgili belirtiler bulunmaktadır. (4)

  • Glatiramer Asetat

Bağışıklık sisteminin miyelin maddesine saldırmasını önlemeye yardımcı olmaktadır. Cilt altına enjekte edilmektedir. Yan etkileri arasında enjeksiyon yapılan cilt bölgesinde cilt tahrişi bulunmaktadır.

  • Dimetil Fumarat

Bu ilaç günde iki kez ağız yoluyla alınmaktadır. Hastalığın nüksetmesini azaltmaya yardımcı olmaktadır. Yan etkileri arasında kızarıklık, diyare, bulantı ve beyaz kan hücresi sayısında azalma bulunmaktadır. (5)

  • Fingolimod

Bu günde bir kez ağız yoluyla alınan bir ilaçtır ve hastalığın nüksetme oranını azaltmaktadır. Kalp atışını yavaşlatabildiği için alınan ilk dozdan sonraki 6 saat içinde kalp atış hızı kontrol edilmelidir. Diğer yan etkileri arasında baş ağrısı, yüksek tansiyon ve bulanık görme bulunmaktadır.

  • Teriflunomid

Günde bir kez alınan bir ilaçtır ve hastalığın nüksetme sıklığını azaltmaktadır. Karaciğer hasarına, saç dökülmesine ve diğer yan etkilere neden olabilmektedir. Hamile olan ya da hamile kalmayı düşünen hastalar için uygulanmamaktadır. (6)

  • Natalizumab

Anormal reaksiyonlar gösteren bağışıklık sisteminin kan dolaşımı yoluyla beyne ve omuriliğe zarar vermesini önlemek için kullanılmaktadır. Şiddetli MS hastalarında birinci basamak tedavi olarak veya diğerlerinde ikinci basamak tedavisi olarak düşünülebilmektedir.

  • Alemtuzumab

Proteini ve beyaz kan hücrelerini hedef alan bu ilaç, bağışık sisteminin anormal reaksiyonlarına müdehale etmektedir. Böylece de, hastalığın nüksetme riski azalmaktadır. (7)

MS Belirtilerinin Tedavisi

  • Fiziksel Terapi

Bir fizyoterapist veya meslek terapisti, hastaya günlük olarak uygulayabileceği germe ve güçlendirme hareketlerini gösterebilmektedir. Ayrıca görevleri gerçekleştirmeyi kolaylaştırmak için yardımcı cihazların nasıl kullanılacağı hakkında bilgi de vermektedir.

Fizyoterapi, uygun hareketleri belirlemekle birlikte bacak zayıflığının ve MS ile sıkça ilişkili diğer yürüme sorunlarının yönetilmesine yardımcı olabilmektedir.

  • Kas Gevşeticiler

Özellikle, bacaklardaki ağrılı veya kontrol edilemeyen kas sertliğini veya spazmlarını hafifletmeye yardımcı olmaktadır. Baklofen ve tizanidin gibi kas gevşeticiler faydalı olabilmektedir

  • Diğer İlaçlar

Diğer ilaçlar, MS ile ilişkili depresyon, ağrı, cinsel işlev bozukluğu ve mesane veya bağırsak kontrol problemleri için de reçete edilebilir. (8)

Yaşam Tarzı Değişiklikleri

  • Bol bol dinlenin.
  • Hafif ve orta dereceli MS hastalığınız varsa, düzenli egzersiz genel vücut gücünü, kas gücünü, dengeyi ve koordinasyonu iyileştirmeye yardımcı olabilir. Yüzme, suda yapılan egzersizler, yürüme, gerilme, düşük etkili aerobik, sabit bisiklet, yoga ve tai chi egzersiz için faydalı seçenekler olabilir.
  • Vücut sıcaklığı arttığında MS belirtileri kötüleşme eğilimi göstermektedir. Bu nedenle, serin ortamlarda bulunmanız ve serin kalmanız faydalı olabilir.
  • Dengeli bir diyetle beslenmeye özen gösterin.
  • D vitamini eksikliğinin MS hastalığıyla ilgili bir bağlantısı olduğu düşünülmektedir. Bu nedenle, D vitamini almaya özen gösterebilirsiniz.
  • Stresten uzak durun. Stres MS belirtilerinin şiddetini artırabilmektedir. (9)

MS (Multipl Skleroz) İçin Hangi Doktora Gidilir?

MS (Multipl Skleroz) tanısı ve tedavisi için nöroloji bölümüne başvurulabilmektedir. (10)

MS (Multipl Skleroz) Nedir?

MS (Multipl skleroz) bir merkezi sinir sistemi hastalığıdır. Bağışıklık sistemi, sinir liflerini örten koruyucu kılıf olan miyelinlere saldırmaktadır. Bu nedenle de, beyinle vücudun geri kalan kısmı arasında iletişim problemleri yaşanmaktadır. Sonuç olarak da, hastalık sinirlerin bozulmasına veya kalıcı hasar görmesine yol açmaktadır.

MS hastalığını belirtileri çok çeşitlilik gösterebilmektedir. Sinir hasarının miktarına ve hangi sinirlerin etkilendiğine bağlı olarak değişebilmektedir. Şiddetli MS hastalığı olan bazı insanlar bağımsız yürüyebilme özelliğini kaybedebilmekte veya diğerleri yeni belirtiler olmaksızın uzun süreli remisyon dönemi yaşayabilmektedir.

Multipl skleroz hastalığının bir tedavisi bulunmamaktadır. Bununla birlikte, uygulanan tedaviler saldırıların sayısını ve şiddetini azaltmaya yardımcı olabilmektedir. (11)

MS (Multipl Skleroz) Belirtileri

MS hastalığı, vücudun tüm fonksiyonlarını kontrol eden merkezi sinir sistemini etkilemektedir. Bu nedenle, beyindeki ve beyinden mesaj taşıyan sinir lifleri hasar gördüğünde vücudun herhangi bir yerinde belirtiler ortaya çıkabilmektedir.

Bazı hastalarda MS başlangıcı belirtileri o kadar hafiftir ki, hastalığın ilerleyen aşamalarında herhangi bir şey fark edilememektedir. Bununla birlikte, hastalığın erken aşamalarında bile bazı hastalar belirtiler yaşamaya başlayabilmektedir.

MS nasıl anlaşılır? Genel MS belirtileri şunlardır:

  • Kas güçsüzlüğü
  • Görme bozuklukları
  • Koordinasyon ve denge ile ilgili zorluklar
  • Hissizlik ve karıncalanma ya da iğnelenme hissi
  • Düşünme ve hafıza ile ilgili sorunlar (12)

MS (Multipl Skleroz) Nedenleri

Merkezi sinir sistemindeki sinir liflerini çevreleyen koruyucu miyelin kılıfının hasar görmesi durumunda MS hastalığı ortaya çıkmaktadır.

MS neden olur? Neyin MS hastalığına neden olduğu kesin olarak bilinmemektedir. Hastalık üzerine yapılan bilimsel çalışmalara göre, pek çok faktör hastalığın gelişmesinde rol oynayabilmektedir. (13)

MS hastalığının gelişiminde rol oynayan faktörler şunlardır:

  • Genetik
  • Enfeksiyonlar
  • D vitamini eksikliği
  • Çevresel faktörlerin bir kombinasyonu
  • Sigara içmek
  • Vasküler deformite
  • Diğer faktörler (14)