Mide Ülseri Nedir?


Midede ülseri, gastrik veya peptik ülser olarak da adlandırılmaktadır. Hem kadınlarda hem erkeklerde hem de çocuklarda oldukça sık görülen ağrı rahatsızlıktır. Çoğunlukla midedeki asitlerin tahrişlerinden tetikleyen açık yaralar veya midenin astarındaki lezyonlardır. Diğer nedenler ise, fiziksel yaralanma, alkol tüketimi ve yanıklar olabilmektedir. Non steroidal antienflamatuar haplar, aspirin, naproksen veya ibuprofen gibi ağrı kesici ilaçların da mide ülseri gelişiminde rolü büyüktür. (1)

Mide ülseri, kusma, hazımsızlık, karın ağrısı, mide bulantısı, şişme ve benzerleri gibi bazı belirtilerle ilişkili olabilmektedir. Tüm bu belirtiler nedeniyle oldukça rahatsız edici ve acı verici bir hale gelebilmektedir. Mide ülserinden muzdarip olan insanların çoğu, şiddetli mide ağrısı çekerken, diğerleri herhangi bir belirti yaşamamaktadır.

Ülserler çok derinleşirlerse delinebilmekte ya da kan akabilmektedir. İçten olan bu kanama, genellikle kusma ya da dışkı yoluyla dışa vurulmaktadır. Bu tür şiddetli vakalarda hemen tıbbi bir yardım alınması gerekmektedir. (2)

Mide Ülseri Belirtileri

Mide ülseri nasıl anlaşılır? Mide ülseri başlangıcı olan çoğu insan herhangi bir belirti yaşamamaktadır. En yaygın belirti ise üst karında oluşan ağrı ve yanmadır. Ağrı, göğüs ve boyna, göbeğe veya sırta doğru ilerleyebilmektedir.

Diğer az rastlanan belirtiler şunlardır:

  • Hazımsızlık
  • İştah kaybı
  • Kusma
  • Dolgunluk hissi ve şişme hissi
  • Yağlı yiyeceklerden rahatsız olma
  • Mide bulantısı

Bazen, mide ülseri gibi daha ciddi belirtiler neden olabilmektedir:

  • Midede aniden keskin bir ağrı oluşması ve giderek daha da kötüleşmesi
  • Kan kusma
  • Dışkıda kan görme ya da dışkının siyah renk olması

Bu belirtilerden herhangi birine sahipseniz hemen bir doktora başvurmalısınız. (3)

Mide Ülseri Nedenleri

Mide ülseri neden olur? Mide ülseri nedenleri şunlar olabilmektedir:

  • Helicobacter pylori (H. pylori) isimli bakteri nedeniyle oluşan enfeksiyon
  • Aspirin ve ibuprofen gibi non steroid antiinflamatuar ilaçların uzun süreli kullanımı
  • Mide, duodenum veya pankreasta (Zollinger-Ellison sendromu olarak da bilinen) nadir görülen kanserli ve kanserli olmayan tümörler (4)

Diğer nedenler şunlar olabilmektedir:

  • Sigara içmek
  • Alkol içmek
  • Tütün çiğnemek
  • Baharatlı yiyeceklerin düzenli tüketimi
  • Stres
  • Aile mide ülseri öyküsü
  • Karaciğer, böbrek veya akciğer hastalığı
  • Steroid kullanımı

Bazen mide ülserine aynı anda hem non steroid antiinflamatuar ilaçlar hem de H. pylori neden olabilmektedir. (5)

Mide Ülseri Tedavisi

Mide ülseri nasıl geçer? Özel diyetlerin mide ülserini önleme veya tedavi etmede çok az etkisi olduğu düşünülmektedir. Tedavi seçenekleri arasında ise şunlar bulunmaktadır:

  • İlaçla tedavi: pylori nedeniyle oluşan enfeksiyonu tedavi etmek için antibiyotikler dâhil olmak üzere bazı ilaçlar kullanılabilmektedir. Farklı ilaçların kombinasyon halinde kullanılması da gerekebilir.
  • Testler: pylori enfeksiyonunun başarıyla tedavi edildiğinden emin olmak için bazı testler uygulanabilmektedir.
  • Tedavide bazı değişiklikler: Artrit ilacı, aspirin veya diğer antiinflamatuar ilaçlar, tedavinin mide ülseri üzerindeki etkisini azaltabileceği için hafifçe değiştirilebilir.
  • Asidi azaltma: Antiasit tabletleri gastrik suları içindeki asit içeriğini azaltmak için kullanılabilmektedir.
  • Yaşam tarzı değişiklikleri: Sigara bırakma da dâhil olmak üzere, bazı yaşam tarzı değişiklikleri mide ülserinin belirtilerini hafifletebilir. Sigara, midenin doğal savunma mekanizmalarına etki ederek iyileşme sürecini yavaşlatmaktadır. (6)

Mide Ülseri Ameliyatı

İç kanama, mide ülserlerinin en sık görülen komplikasyonudur. Bu durumda da, kanamayı durdurmak için mide ülseri ameliyatı bir seçenek olabilmektedir. (7)

Mide Ülseri İçin Hangi Doktora Gidilir?

Mide ülseri tanısı ve tedavisi için başlangıç olarak iç hastalıkları uzmanına başvurabilirsiniz. Daha ileri testler için bir sindirim sistemi hastalıkları (gastroenterolog) uzmanına yönlendirilebilirsiniz. (8)

Mide Ülserine Ne İyi Gelir?

Mide Ülseri Bitkisel Tedavisi

Lahana: Lahana mide ülseri için oldukça faydalı olabilmektedir. Bir laktik asit gıdası olan lahana, mide astarına kan akışını uyaran amino asidi üretmeye teşvik edebilmektedir. Böylece mide astarını güçlendirmeye ve ülseri iyileştirmeye yardımcı olabilmektedir. (9)

Sarımsak: Hem antibakteriyel hem de antimikrobiyal özelliklere sahip olan sarımsak, mide ülserini tedavi etmeye yardımcı olabilmektedir. Mide ülserine neden olan Helicobacter pylori (H. pylori) bakterisiyle mücadele ederek, enfeksiyonu kontrol altında tutmaktadır. (10)

Hindistan cevizi: Hindistan cevizi, antibakteriyel özelliklerinden dolayı mide ülserlerine iyi gelmektedir. Ülsere neden olan bakterileri öldürmektedir. (11)

Meyan kökü: Meyan kökü daha fazla mukus üretmesi için mide ve bağırsakları uyarmaktadır. Böylece de asitliğe ve ülsere neden olan bakterilere karşı direncini arttırmaktadır. (12)

Muz: Mide ülseri tedavisi için muz son derece etkili olabilmektedir. Muzda, ülsere neden olan H. pylori bakterisinin büyümesini inhibe eden bazı antibakteriyel bileşikler bulunmaktadır. Ayrıca gastrik asitlerin asiditesini yok ederek sistemi korumaktadır. Diğer yandan, iltihaplanmayı azaltarak mide astarını güçlendirir. (13)

Arnavut biberi: Arnavut biberi kapsaisin isimli oldukça güçlü bir bileşik içermektedir. Bu nedenle de, mide asitlerinin salgılanmasını engellemekte, alkali üretimini arttırmakta, mukus salgılarını ve gastrik mukozal kan akışını uyararak ülserleri önlemekte ve iyileştirmektedir. (14)

Bal: Balın, mide ülseri tedavisinde çok yardımcı olan güçlü özellikleri vardır. Balda glikoz oksidaz adı verilen bir enzim hidrojen peroksit üretmektedir ve bu da ülsere neden olan zararlı bakterileri öldürmektedir. Ayrıca, mide astarının iltihabını rahatlatır ve azaltır. (15)

Zerdeçal: Zerdeçal, antiinflamatuar özelliklere sahiptir. Mide astarında meydan gelen zararı tersine döndürebilen kurkumin maddesini içermektedir. Ayrıca, iyileşmeyi hızlandırır ve karın bölgesinde gastrik ülserlerin neden olduğu yanma hissini hafifletir.

Aloe vera: Aloe vera suyu, midenizin iç astarında soğutucu ve yatıştırıcı bir etki yaratmaktadır. Ayrıca, midede asitliği azaltarak gastrik ülserlerin önlenmesine ve iyileşmesine yardımcı olmaktadır. (16)

Çemen otu: Çemen otu pek çok şifalı özelliğe sahiptir. Mide ülseri tedavisinde de kullanılabilmektedir. Mucilage isimli zengin bir bileşiği içeren çemen otu, mide örtüsünü mukus gibi kaplayarak korumakta ve böylece iyileşme sürecini hızlandırmaktadır. (17)

Mide Ülseri Evde Tedavi Yöntemleri

Elma sirkesi: Elma sirkesi, gastro-bağırsak sisteminde iyi bakterilerin gelişmesini teşvik eden bir probiyotik gibi davranan pektini içermektedir. Aynı zamanda midede pH dengesini geri kazandırırken ağrıdan kurtarmayı da sağlamaktadır. Böylece de, mide ülserlerine yol açan asit birikimini önlemektedir. Ayrıca hazımsızlık, gaz ve şişkinliğe yardımcı olan sindirim enzimleri de sunmaktadır. (18)

Probiyotik: Probiyotikler, bağışıklık sistemini artırmaya yardımcı olan canlı bakterilere etki etmektedir. Bu yararlı bakteriler en çok yoğurt gibi mayalanmış gıdalarda bulunmaktadır ve mide ülserlerinin tedavisinde son derece faydalıdır.

Belirtilerinizi hafifletmek için günlük olarak, 3 hafta boyunca yoğurt tüketebilirsiniz.

Yoğurttaki sağlıklı bakteriler bağırsak florasını dengelemeye ve zararlı ülsere neden olan H. Pylori bakterilerini ortadan kaldırmaya yardımcı olur. (19)

Tavsiyeler

  • Sağlıklı organik yiyecekler yemeye ve öğün atlamamaya özen gösterin.
  • Alkol tüketimini bırakın. Tamamen bırakıyorsanız alkolü sağlığınıza etki etmeyecek şekilde sınırlayın.
  • Sigarayı bırakın veya günde içilen miktarı sınırlayın.
  • Gazlı içecek tüketiminizi sınırlayın.
  • Kızarmış veya yağlı yiyeceklerden kaçının.
  • Mide ülserleriniz varsa yeşil çay ve kahve gibi kafein içeceklerden kaçınarak kaçının.
  • Kırmızı et yüksek asit içerikli olduğu için tüketmeyi tercih etmeyin.
  • Ağrı sırasında anında rahatlamak için ayrıca bir bardak suya ¼ çay kaşığı karbonat ekleyip içebilirsiniz. (20)