Menenjit Belirtileri


Menenjit, beyin ve omuriliği saran ve destekleyen zarların iltihaplanması durumudur. Beyin zarında meydana gelen enfeksiyon ve iltihaplanma tıbbi anlamda ciddi bir durumdur ve ölümle sonuçlanabilecek kadar da ciddi boyutlara varabilmektedir.

Menenjit, bakteriyel veya viral enfeksiyonlardan kaynaklanabilmektedir. Viral menenjit genellikle daha sık görülmektedir ve nispeten daha hafif seyretmektedir. Bakteriyel menenjit ise tıbbi açıdan oldukça acil bir durumdur. (1)

Bakteriyel Menenjit Belirtileri

Bakteriyel menenjit, daha ciddi bir durumdur. Belirtileri genellikle aniden başlamakta ve hızla daha da kötüye gitmektedir. Bakteriyel bir menenjit vakası olduğundan şüphe edilmesi durumunda, hemen acil tıbbi yardım istenmelidir. Genellikle, çocukları ve yaşlıları etkilese de her yaştan insanı etkileme riski bulunmaktadır. (2)

Menenjit nasıl anlaşılır? Diğer belirtilerden önce ortaya çıkan ve ilk uyarı niteliğinde olan bazı belirtiler şunlardır:

  • Bacaklarda ve eklemlerde kas ağrısı
  • Genel vücut ağrısı
  • Eller ve ayaklarda soğukluk
  • Titreme
  • Dudakların morarması ve cildin soluklaşması
  • Yüksek ateş

Bakteriyel menenjit başlangıcı yani erken dönem belirtileri ise şunlardır:

  • Kişinin kendisini genel anlamda iyi hissetmemesi, hasta hissetmesi
  • Şiddetli ve hafiflemeyen baş ağrısı
  • Çok yüksek ateş
  • Mide bulantısı ve kusma (3)

Menenjit ilerledikçe ortaya çıkabilen diğer belirtiler şöyle sıralanmaktadır:

  • Uyuşukluk
  • Karışıklık
  • Nöbetler geçirmek
  • Parlak ışıklara karşı aşırı duyarlı olmak yani fotofobi (bu durum küçük çocuklarda daha az görülmektedir)
  • Boyun tutulması (küçük çocuklarda daha az görülmektedir)
  • Boyun sertleşmesi ve boynu öne doğru eğerken zorluk çekmek
  • Hızlı nefes alıp verme
  • Kalp atış hızının artması
  • Solunum sıkıntısı çekme
  • Mental durumun değişmesi (konfüzyon ve deliryum)
  • İdrar yapmada sorunlar yaşama
  • Tansiyonun aşırı düşmesi
  • Ciltte meydana gelen kırmızı renk döküntüler (cilt üzerine baskı uygulayınca bile rengi solmamakta ve değişmemektedir)
  • Kernig belirtisi
  • Brudzinski belirtisi
  • Fokal felç ve nörolojik defisitler (eksiklikler)
  • Gözbebeğinde meydana gelen anormallikler (4)

Cilt döküntüsü: Kırmızı renkli cilt döküntüleri her menenjit vakasında ortaya çıkmamaktadır. Bu tür bir cilt döküntüsü meningokok menenjit gelişiminde görülmektedir ve acil olarak tedavi edilmesi gerekmektedir.

Kernig belirtisi: Hasta bacaklarını bükmüş bir şekilde yatmaktadır. Bacakları düzleştirmeye çalışmak hastaya oldukça ağrı vermektedir. Hastanın bacakları bu durumda istemsiz bir direnç göstermektedir.

Brudzinski belirtisi: Hasta ensesinde bir sertlik hissetmektedir, bu nedenle de, yatar pozisyonda başını göğsüne doğru yaklaştırırken dizlerini ve bacaklarını bükerek karnına doğru çekmektedir. (5)

Çocuklarda Bakteriyel Menenjit Belirtileri

Küçük çocuklarda ve bebeklerde menenjit belirtileri bazı farklılıklar gösterebilmektedir. Bunlar şunları içermektedir:

  • Menenjit başlangıcında sinirlilik veya beslenmeyi reddetme
  • Tepkisiz olma
  • Gerginlik
  • Alışılmadık ağlama veya sıradışı inleme
  • Kusma ve yemek yemeyi reddetme
  • Cilt lekeleri
  • Cilt solgunluğu
  • İfadesiz bir şekilde odaklanarak bakma
  • Uyanmak için bir isteksizlik veya çok uykulu olma
  • Başın üst kısmındaki yumuşak bölümün (bıngıldak) şişmesi (6)

Viral Menenjit Belirtileri

Viral menenjit, bakteriyel menenjite oranla daha sık yaşanmaktadır. Bu durumda menenjit tıpkı grip gibi görünmektedir ve belirtileri daha hafif olmaktadır.

Viral menenjit gelişimi durumunda ortaya çıkabilecek en yaygın belirtiler şunlardır:

  • Baş ağrısı
  • Ateş
  • Genel olarak hasta hissetmek

Daha ciddi olan viral menenjit vakalarında ise ortaya çıkabilecek diğer belirtiler şunlardır:

  • Mide bulantısı ve kusma
  • Boyun tutulması
  • Kas veya eklem ağrısı
  • İshal
  • Işığa karşı duyarlı olma (fotofobi) (7)

Menenjit Nedir?

Menenjit, beyin ve omuriliği çevreleyen meninks isimli zarların iltihaplanması durumudur. Menenjit şişmesi tipik olarak baş ağrısı, ateş ve boyun sertliği gibi belirtilere yol açmaktadır.

Çoğu menenjit vakasında, bu durum genellikle viral bir enfeksiyondan kaynaklanmaktadır, ancak bakteriyel ve fungal enfeksiyonlar da menenjite neden olabilmektedir. Bazı menenjit vakaları birkaç hafta içinde tedavi olmaksızın iyileşmektedir. Diğer durumlarda ise hayatı tehdit eden boyutlara varabilmekte ve acil tedavi edilmesi gerekmektedir.

Menenjit şüphesi durumunda derhal tıbbi yardım istenmelidir. Bakteriyel menenjit vakalarında erken tanı ve tedavi ciddi komplikasyonları önleyebilmektedir. (8)

Menenjit Nedenleri

Menenjit neden olur? Menenjit genellikle, kulakta, sinüslerde veya üst solunum yollarında olduğu gibi vücudun başka yerlerinde başlayan bakteriyel veya viral bir enfeksiyondan kaynaklanmaktadır. Menenjitin daha az görülen nedenleri arasında ise mantar enfeksiyonu, bağışıklık sistemi bozuklukları ve bazı ilaçların kullanımı bulunmaktadır. (9)

Bazı faktörler menenjit geliştirme riskini artırabilmektedir. Menenjit risk faktörleri şöyle sıralanmaktadır:

  • Aşıların atlanması
  • Yaş
  • Çevresel faktörler
  • Hamilelik
  • Zayıflamış bağışıklık sistemi (10)

Menenjit Tedavisi

Menenjit nasıl geçer? Bakteriyel enfeksiyonlardan kaynaklanan menenjit vakalarında, tedavi hastanede muhtemelen de yoğun bakım ünitesinde uygulanmaktadır. Bakteriyel menenjit durumunda, tedavinin büyük bir kısmını antibiyotikler almaktadır. (11)

Menenjit tedavisini genel olarak aşağıdakiler içermektedir:

  • Antibiyotikler: Bu antibiyotikler genellikle intravenöz (damar yoluyla) olarak verilmektedir.
  • Kortikosteroidler: İltihaplanma beyine baskı uyguluyorsa, kortikosteroid ilaçlar reçete edilebilmektedir.
  • Asetaminofen veya parasetamol: Serin sünger banyoları, soğutma pedleri, sıvıları ve oda havalandırması ile birlikte, bu tür ilaçlar ateşi azaltmaya yardımcı olabilmektedir.
  • Antikonvülsanlar: Hastada nöbet varsa, fenobarbital veya Dilantin gibi bir antikonvülsan kullanılabilmektedir.
  • Oksijen tedavisi: Nefes almaya yardımcı olması için oksijen tedavisi uygulanabilmektedir.
  • Sıvı takviyesi: İntravenöz sıvılar, özellikle hastanın kusması veya su içmemesi durumunda, dehidrasyonu önleyebilmektedir.
  • Sedatifler: Bunlar, huzursuz hisseden hastayı sakinleştirmeye yardımcı olmaktadır. (12)

Menenjit İçin Hangi Doktora Gidilir?

Menenjit teşhis ve tedavisi için acil servis doktoruna, çocuk doktoruna, aile hekimine, başvurulmaktadır. Hastalığın uzmanları ise nörolog ya da enfeksiyon hastalıkları ve klinik mikrobiyoloji uzmanıdır. (13)