Lupus Nedir?


Lupus vücudun birçok bölümünü etkileyebilen kronik bir bağışıklık sistemi hastalığıdır. Hastalığa neyin neden olduğu henüz tam olarak bilinmemektedir, ancak muhtemelen genetik ve çevresel faktörlerin bir kombinasyonu tarafından tetiklenmektedir.

Lupus hastalığının birçok farklı türü bulunmaktadır. Sistemik lupus eritematosus (SLE olarak da bilinir) neredeyse her organı veya sistemi etkileyebilmektedir. Diskoid lupus hastalığı ise genellikle daha hafiftir ve çoğu insan sadece cilt belirtileri göstermektedir. Subakut kutanöz lupus olan diğer bir lupus türü diğerlerine benzerdir, ancak daha hafiftir. İlaç kaynaklı lupus, bir ilaca tepki olarak ortaya çıkmaktadır ve ilacı durdurduktan sonra kendiliğinden kaybolmaktadır. (1)

Lupus oldukça nadir ortaya çıkan bir hastalıktır. Lupus hastalığından etkilenen kişilerin ise yaklaşık yüzde 90’ı kadındır ve çoğunluk 15 ile 45 yaş arasındaki kadınlarda bu durum gelişmektedir.

Belirtiler belirsiz olabilmekte ve kişiden kişiye göre değişebilmektedir. En sık karşılaşılan belirtiler arasında ağrı, sertlik veya eklemlerde şişme, deri döküntüleri, ateş ve yorgunluk hissi bulunmaktadır. Teşhisi zor ve zaman alabilmektedir.

Lupus hastalığının belirtileri ve komplikasyonları tedavi edilebilmektedir. Lupus hastalarının çoğunda, etkili tedaviler ve sağlıklı bir yaşam tarzı izleme kararı ile hastalık kontrol altına alınabilmektedir. (2)

Lupus Belirtileri

Lupus belirtileri, lupus her alevlendiğinde ortaya çıkmakta ve belli bir süre sonra ise ortadan kaybolmaktadır. Bu belirti içermeyen döneme remisyon dönemi denmektedir. Lupus başlangıcı hafif veya şiddetli olabilmektedir.

Lupus nasıl anlaşılır? Lupus aşağıdaki gibi çeşitli belirtilere neden olabilmektedir:

  • Eklem ağrısı, şişme ve kızarıklık (genellikle parmaklar ve bilekler etkilenir)
  • Burun ve özellikle yanaklarda döküntüler (kelebek döküntüsü olarak da bilinir)
  • Ateş
  • Kilo kaybı
  • Kalp ve akciğer iltihabı nedeniyle göğüs ağrıları (serozit)
  • Öksürük ve nefes darlığı sorunları
  • Güneş ışığına karşı duyarlılık
  • Açıklanamayan yorgunluk
  • Raynaud fenomeni (parmaklar ya da ayak parmaklarının soğuğa maruz kaldığında mavi, sonra beyaz, daha sonra kan akışı normale döndüğünde kırmızı ve sıcak olması durumu)
  • Saç kaybı
  • Baş ağrısı
  • Kafa karışıklığı
  • Kararsız duygular (kararsız ve kontrolsüz duygular veya ruh hali değişiklikleri) (3)

Lupus Belirtileri detayı için bakınız

Lupus Nedenleri

Lupus neden olur? Lupus otoimmün bir hastalıktır. Yani, bağışıklık sistemindeki problemlerden kaynaklamaktadır. Sağlıklı bir bağışıklık sisteminde, sistem bakteri veya virüs gibi bulaşıcı bir tehlikenin varlığını tespit ettiğinde, beyaz kan hücreleri ve antikorları göndermektedir.

Lupus hastalarında, bağışıklık sistemi tarafından salınan antikorlar, sağlıklı dokulara, hücrelere ve organlara saldırmaya başlamaktadır. Çoğu uzman lupus hastalığının birden fazla nedeni olduğunu düşünse de, hastalığın kesin nedeni henüz bulunamamıştır. Hastaları bu duruma daha duyarlı hale getiren birtakım hormonal, genetik faktörler ve çevresel faktörler olduğu düşünülmektedir. (4)

Daha fazla Lupus Nedenleri için

Lupus Tedavisi

Lupus nasıl geçer? Doktorunuz sizin için gerekli ve uygun olan tedavi planını hazırlayacaktır. Sonrasında bu tedavinin istenilen etkiyi gösterip göstermediği gözlemlenebilmektedir. Gerektiğinde tedavi yönteminin değiştirilebilmesi için hastalığın seyrini ve varsa yeni belirtileri hemen doktorunuza bildirmelisiniz.

Tedaviler aşağıdakileri içerebilir:

İlaçla Tedavi

  • Şişkinlik ve ağrıları azaltan ilaçlar
  • Ateşi önleyen veya azaltan ilaçlar
  • Bağışıklık sistemine yardım eden ilaçlar
  • Eklemlerin hasar görmesini azaltan veya engelleyen ilaçlar
  • Hormonları dengelemeye yardımcı olan ilaçlar
  • Yüksek kolesterol, yüksek tansiyon veya enfeksiyon gibi lupus ile ilgili problemleri tedavi etmeye yardımcı olan ilaçlar

Alternatif tedavi yöntemleri de belirtileri hafifletmeye yardımcı olabilir, ancak bunlar tıbben onaylanmış tedaviler değillerdir. Alternatif tedaviler konusunda doktorunuzla konuşmalısınız. (5)

Lupus Ameliyatı

Lupus hafif veya orta şiddette belirtilerini tedavi etmek için cerrahi kullanılmaz. Fakat kalıcı, hayatı tehdit eden böbrek hasarına sahip insanlar için düşünülebilir. Ciddi yan etkilere sahip yüksek dozda ilaçlarla uzun vadeli tedavi sürdürülmek yerine, böbrek nakli veya böbrek diyalizi yapılabilir. (6)

Lupus İçin Hangi Doktora Gidilir?

Lupus tanısı ve tedavisi için Romatoloji ve fizik tedavi uzmanlarına başvurabilirsiniz. (7)

Lupus Tedavisi detaylı bilgi için bakınız

Lupus Hastalığına Ne İyi Gelir?

Lupus Bitkisel Tedavisi

Zerdeçal: Zerdeçalın içerdiği aktif bir madde olan kurkumin, lupus da dâhil enflamatuar otoimmün hastalıkların önlenmesinde ve tedavisinde etkili olabilmektedir. Nükseden veya refrakter lupus nefriti çeken hastalarda proteinüri, hematüri ve sistolik kan basıncının düşürülmesine yardımcı olabilir. (8)

Zencefil: Zencefil, eklemlerle ilgili belirtilerle birlikte lupus tedavisinde faydalı olan bir başka bitkidir. Eklem ağrısı ve şişmesini gidermeye yardımcı olan güçlü antioksidan ve antienflamatuar özelliklere sahiptir. (9)

Fesleğen: Fesleğen, stresi azaltan, refah hissini arttıran, organ işlevini düzenleyen ve yorgunluğu gidermeye yardımcı olan adaptojenik bir bitkidir. Ayrıca, antioksidan ve antienflamatuar faydalar da sunmaktadır. (10)

Zeytinyağı: Omega-3 de dâhil olmak üzere zeytinyağında bulunan yararlı yağların yüksek konsantrasyonu, lupus hastalığı nedeniyle yaşanan iltihaplanmayı azaltabilmektedir. Zeytinyağı, vücudu kronik hastalıkların etkilerine karşı koruyan bir dizi phytonutrient içermektedir. (11)

Hindistan cevizi yağı: Hindistan cevizi yağı, bağışıklık sisteminin dengelenmesine, sindirimin iyileştirilmesine, kolesterolün düşürülmesine, lupus hastalığının negatif etkilerini engellemeye yardımcı olmaktadır. Cilt, saç ve neredeyse tüm vücut için faydalı olan bu yağ, lupus tedavisinde oldukça iyi bir destekçidir. (12)

Üzüm çekirdeği ekstratı: Lupus döküntüsünü etkili bir şekilde tedavi etmek için üzüm çekirdeği ekstresi kullanabilmektedir. Güçlü antioksidan ve antiinflamatuar özelliklere sahiptir. Üzüm çekirdeği ekstraktları cilt döküntülerini ve döküntü nedeniyle oluşan kaşıntıyı azaltabilmektedir.

Keten tohumu: Keten tohumu yağı, omega-3 yağ asitleri için mükemmel bir kaynaktır. Omega-3 yağ asitleri hafızayı güçlendirmek ve uygun beyin fonksiyonları için faydalı en iyi besin olarak kabul edilmektedir. Diğer yandan, lupus döküntüsü tedavisinde de oldukça etkili olduğu kabul edilmektedir. Ayrıca, bağışıklık sistemini güçlendirmekte ve iltihaplanmayı azaltmaktadır. (13)

Lupus Evde Tedavi Yöntemleri

Omega-3: Omega-3 yağ asitleri içindeki eikozapentaenoik isimli asidin antiinflamatuar etkileri lupus belirtilerini iyileştirmeye yardımcı olabilmektedir. Ayrıca, kan dolaşımını ve kan damarı işlevlerini de iyileştirmektedir.

  • Diyetinize omega-3 yağ asitleri bakımından zengin yiyecekleri ekleyebilirsiniz. Bazı yiyecekler somon, sardalye, uskumru, ton balığı ve ringa balığı gibi soğuk su balıklarıdır. Diğer seçeneler ise yer fıstığı, chia tohumu ve cevizdir. Doktorunuza danıştıktan sonra balık yağı takviyeleri de alabilirsin. (14)

Probiyotikler: Probiyotikler, bağışıklık sistemi gelişiminde önemli bir rol oynayan yararlı bağırsak bakterileridir. Lupus remisyon (herhangi bir belirtinin olmadığı süre) süresini uzatabilmekte ve alevlenme şiddetini azaltmaya yardımcı olabilmektedir.

  • Probiyotikler açısından zengin oldukları için yoğurt ya da turşu tüketebilirsiniz. Ayrıca doktorunuza danıştıktan sonra probiyotik takviyeleri de alabilirsiniz. (15)

Vitamin D: D3 vitamininin düşük seviyeleri, romatoid artrit, multipl skleroz ve lupus da dâhil otoimmün hastalıklarla ilişkilendirilmiştir. Bu nedenle, vücuttaki sağlıklı vitamin D seviyelerinin bağışıklık sistemine etki ederek, lupus tedavisinde faydalı olacağı düşünülmektedir.

  • Tahıl, somon ve diğer yağlı balıklar, peynir, yumurta sarısı, mantar ve tofu, vitamin D açısından zengin olan gıdalardır. Doktorunuza danıştıktan sonra D3 vitamin takviyeleri de alabilirsiniz. (16)

Elma sirkesi: Lupus hastalığının yan etkilerinden biri de, vücudun hidroklorik asit içeriğini düşürmesidir. Ancak elma sirkesi, vücuttaki hidroklorik asit üretimini doğrudan uyarabilmektedir. Bu dengenin korunması oldukça önemlidir. Elma sirkesinin detoksifikasyon özellikleri de eklendiğinde, lupus için oldukça güçlü bir evde tedavi yöntemi haline gelmektedir. (17)

Epsom tuzu: İltihaplanma, eklem ağrısı veya benzer başka rahatsızlık için Epsom tuzu banyoları oldukça sık kullanılan bir yöntemdir. Yüksek mineral içeriğine sahip olduğu için cilt tarafından doğrudan emilmektedir. Lupus hastalığının iki aşırı yaygın belirtisi olan iltihaplanmayı ve ağrıyı azaltmaya yardımcı olabilmektedir. (18)