Larenjit Nedir?


Larenjit, larenks yani gırtlakta bulunan ses tellerinin iltihaplanmasıdır. Enfeksiyon, aşırı kullanım veya tahriş nedeniyle oluşabilmektedir. Ses telleri iltihaplandığında doğru şekilde titreyememekte ve sonuç olarak da, boğuk, gergin ve bazen zorlukla duyulabilir bir ses ortaya çıkmaktadır.

Larenjit kısa süreli (akut) veya uzun süreli (kronik) olabilmektedir. Genel olarak ise larenjit akut olarak oluşmaktadır ve iki haftadan az sürmektedir. Belirtiler iki haftadan daha uzun sürdüğünde, bu durum daha ciddi bir sorunun belirtisi olabilmektedir. (1)

Larenjit, sıklıkla viral bir üst solunum yolu hastalığı nedeniyle ortaya çıkmaktadır. Sigara içmek ya da bağırarak ses tellerini aşırı kullanmak da larenjite neden olabilmektedir. Reflünün neden olduğu larenjite laringofaringeal ismi verilmektedir ve mideden boğaz kadar gelen asidin ses tellerini tahriş etmesi sonucu oluşmaktadır. Çoğu zaman, mide yanması veya hazımsızlık gibi reflü belirtileri yaşanmamaktadır.

Genel olarak, larenjit birkaç gün içinde ve kesinlikle iki hafta içinde çözülmelidir. Belirtiler genellikle de özel bir tedaviye ihtiyaç duyulmadan kendiliğinden düzelmektedir. Belirtileriniz başlangıçta sesi dinlendirme, konservatif ses kullanımı ve genel dinlenme ile tedavi edilebilir, böylece vücudun tamamen güçlenmesi de sağlamaktadır. İçme suyu ve boğaz pastilleri de duruma yardımcı olabilir. Ancak, diğer yandan larenjitin nedeni olan altta yatan herhangi bir başka sağlık durumu varsa, uygun tedaviyle larenjitin de iyileşmesi sağlanabilmektedir. (2)

Larenjit Belirtileri

Çoğu durumda, larenjit başlangıcı belirtileri birkaç haftadan az sürmektedir. Genellikle de, virüs gibi kendi kendine iyileşmesi kolay bir nedeni bulunmaktadır. Daha seyrek olarak, larenjit belirtileri daha ciddi ya da uzun süreli bir nedenden kaynaklanabilir. (3)

Larenjit nasıl anlaşılır? Akut ve kronik larenjitin belirtileri şunları içerebilmektedir:

  • Düşük ve boğuk bir ses (ses kısıklığı)
  • Kuru olan bir öksürük (genellikle mukus içermeyen)
  • Boğazda hissedilen kuruluk
  • Boğaz ağrısı
  • Gün ilerledikçe zayıflayan ses

Bazen ses tamamen kaybedebilir ya da sadece fısıldama şeklinde çıkabilir. (4)

Larenjit Nedenleri

Larenks, yani gırtlak içinde ses kutusu bulunmaktadır. Ses telleri iltihaplandığında veya enfekte olduğunda şişmektedir. Bu nedenle de, ses kısıklığı meydana gelmektedir.

Larenjit neden olur? Larenjitin en yaygın nedeni, soğuk algınlığı ve gripte olduğu gibi viral bir enfeksiyondur. Diğer nedenleri ise şunlardır:

  • Alerjiler
  • Bakteriyel enfeksiyonlar
  • Bronşit
  • Gastroözofageal reflü hastalığı
  • Hasar
  • Tahriş edici maddeler ve kimyasallar
  • Zatürree

Larenjit genellikle bir üst solunum yolu enfeksiyonu nedeniyle oluşmaktadır.

Çocuklarda, tehlikeli veya ölümcül solunum tıkanıklığına yol açabilecek larenjit oluşabilmektedir. Bu formlar şunları içermektedir:

  • Krup hastalığı
  • Epiglottitis (5)

Larenjit Tedavisi

Larenjit nasıl geçer? Kısa vadeli larenjit durumunda genellikle tedaviye ihtiyaç duyulmamaktadır. Genellikle, viral bir enfeksiyon sonucu oluştuğundan, antibiyotiklerle tedavi uygulanmamaktadır.

Larenjitin iyileşmesine yardımcı olabilecek bazı yöntemler şunlardır:

  • Bol su içmek ve alkol kullanmaktan kaçınmak
  • Sigara içmekten ve sigara dumanından kaçınmak
  • Sıcak, tuzlu suyla gargara yapmak veya pastil emmek
  • Mümkün olduğunca az konuşarak ve bağırmaktan kaçınarak sesi dinlendirmek
  • Fısıldamaktan kaçınmak (normal konuşmadan daha fazla zorlamaktadır)
  • Burun tıkanıklığını gidermek için buhar teneffüs etmek
  • Boğazı kuruttuğu için burun tıkanıklığı giderici maddeleri kullanmamak

Belirtiler iki hafta sonra iyileşmemişse, bir doktora başvurmakta fayda vardır. (6)

Larenjit Ameliyatı

Ses tellerinde oluşan bir polip nedeniyle larenjit tetikleniyorsa, ameliyat ile bu polip alınabilmektedir. (7)

Larenjit İçin Hangi Doktora Gidilir?

Larenjit tanısı ve tedavisi için bir kulak, burun, boğaz uzmanına (KBB) başvurabilirsiniz. (8)

Larenjite Ne İyi Gelir?

Larenjit Bitkisel Tedavisi

Zencefil: Zencefil ses telleri çevresindeki duvarları rahatlatabilmektedir. Ayrıca, ağrı ve iltihabı azaltma yeteneği de bulunmaktadır. Antimikrobik olan zencefil, boğazındaki enfeksiyonu tedavi etmeye yardımcı olmaktadır. (9)

Bal: Bal, ses telleri için oldukça yatıştırıcıdır. Ayrıca, boğazdaki kuruluktan kurtulmanıza da yardımcı olabilmektedir. Diğer yandan,  antiviral, anti bakteriyel ve antiinflamatuar olduğu için larenjit durumunda enfeksiyona karşı mücadele etmeyi de sağlamaktadır. (10)

Limon: Limon, doğada asidiktir, bu nedenle de, bakteri ve virüsleri öldürmek için kullanılabilir. Boğazda mukustan kurtulmak için de doğal balgam söktürücü olarak çalışmaktadır. Güçlü antiviral ve antibakteriyel özellikleri sayesinde limon, larenjiti hızlı bir şekilde tedavi edebilmektedir. (11)

Ananas: C vitamini bakımından zengin olan ananas, bağışıklık sistemini güçlendirdiği için ses tellerindeki enfeksiyona karşı daha iyi mücadele etmeye yardımcı olmaktadır. Ananas ayrıca, bromelain içermesi nedeniyle antiinflamatuar özellikler de sunduğundan, şişme ve aşırı mukusu azaltılabilmektedir. (12)

Aloe vera: Asit reflüsü veya mide reflüsü, kronik larenjitte en sık görülen nedendir. Bu durumda, aloe vera suyu sindirime yardımcı olmakta ve midede üretilen aşırı asitleri dengeleyebilmektedir. Böylece, asit reflüye bağlı olarak oluşan larenjit de hafifletilmektedir. (13)

Soğan: Soğan oldukça balgam söktürücü bir bitki olmasıyla tanınmaktadır. Sahip olduğu özelliği sayesinde larenjiti tedavi etmeye yardımcı olabilmektedir. Öksürük ve mukustan kurtulmak için kullanılabilmektedir. (14)

Sarımsak: Sarımsağın sahip olduğu antimikrobiyal özelliği çeşitli bakteriler, virüsler ve hatta mantarlara karşı mücadele etmesini sağlamaktadır. Bu nedenle, larenjit durumunda da, boğazda ve ağızda enfeksiyona neden olan organizmalarla savaşarak iyileşmeye yardımcı olabilmektedir.

Meyan kökü: Meyan kökü ağrıyı hafifletmeye, öksürüğü azaltmaya ve balgamdan kurtulmaya yardımcı olabilecek güçlü bir bitkidir. Larenjit durumunda, ses tellerinde enfeksiyonların oluşmasına neden olan mikroplarla mücadele de edebilmektedir. (15)

Larenjit Evde Tedavi Yöntemleri

Sıcak kompres: Sıcak kompres gırtlakta meydana gelen şişmeyi azaltarak ses telinizi rahatlatmaktadır. Kan dolaşımını artırarak kan damarlarının genişlemesini sağlamaktadır. Sonuç olarak da, bağışıklık sistemi enfeksiyonlara karşı savaşırken larenjitin daha hızlı iyileşmesine destek olunur.

  • Sıcak su ve havlu yeterlidir.
  • Havluyu sıcak suya batırın ve aşırı suyu sıkın.
  • Boğazınızın üzerine koyun ve 5 dakika boyunca tutun.
  • Havlu oda sıcaklığına gelene kadar bu işlemi tekrarlayın.
  • Alternatif olarak, bir şişeyi ılık suyla doldurabilir ve boynunuza tutabilirsiniz. (16)

Elma sirkesi: Elma sirkesi, enfeksiyonlarla mücadeleye yardımcı olan antimikrobiyal özelliklere sahiptir ve bu nedenle de, larenjiti tedavi etmek için kullanılabilir.

  • Çorba kaşığı elma sirkesi ve bir çorba kaşığı balı yarım bardak suyla karıştırın. Günde iki kez içebilirsiniz.
  • Alternatif olarak, bir çorba kaşığı çiğ filtrelenmemiş elma sirkesinin bir bardak ılık suya karıştırılarak bir çözüm hazırlayın. Rahatlamak için günde birkaç kez çözeltiyi gargara olarak kullanın. (17)

Tuzlu su: Tuz, doğal bir antibakteriyel ve antiseptiktir. Bulaşıcı hastalığın tedavisinde kullanılmaktadır. Antiinflamatuar özelliklerinden dolayı larenjitin tedavisine yardımcı olmaktadır.

  • Bir bardak sıcak suya 2 çorba kaşığı tuz ekleyin.
  • Tuz tamamen çözülene kadar iyice karıştırın.
  • Biraz bu çözeltiden yudumlayın ve 1 dakika boyunca gargara yapın.
  • Sonrasında suyu tükürün ve yeni yudum alın.
  • Çözelti bitene kadar tekrarlayın.
  • Bu, mukusun öksürmesine yardımcı olur ve ağrıyan boğazı yatıştırır. (18)

Okaliptüs yağı: Doğal antiviral ve antibakteriyel özelliklere sahip olduğu için okaliptüs yağı, boğaz ağrısı hafifletmek için kullanılabilecek en iyi yöntemlerden biridir.

  • Okaliptüs yağı kullanmak için en iyi yol buharını teneffüs etmektir. Kaynar su dolu büyük bir tencereye bir kaç damla okaliptüs yağı ekleyin. Başınızı bir havlu ile örtün ve buharı 10 dakika boyunca teneffüs edin. Bu tedaviyi her gün iki kez uygulayabilirsiniz.

Okaliptüs yağı içeren pastil ve öksürük şuruplarını da deneyebilirsiniz. (19)