Kronik Böbrek Yetmezliği Nedir?


Böbrek, şekli fasulyeye benzeyen ve vücutta iki adet bulunan organdır. Omurganın her iki yanında bulunan bu organlar, göğüs kafesinin hemen altında kalmaktadır. Böbreklerin boyutu bir yumruk büyüklüğündedir.

Böbrekler, vücuttaki atıkların ve fazla sıvının vücuttan dışarı atılmasını sağlamakla görevli organlardır. Diğer yandan, eritropoietin, renin ve kalsitriol gibi bazı hormonların üretimi ve kan basıncını düzenlenmesi gibi başka fonksiyonları da bulunmaktadır. Böbrekler, bir gün boyunca, toplamda 200 litrelik kanı temizlemektedir.

Her iki böbrekte de yaklaşık olarak 1 milyon nefron bulunmaktadır. Bu küçük nefronlar temizliği yapan böbrek parçalarıdır. Bir nefron, idrarı toplamak için küçük bir kan damarı olan bir glomerulus ve bir tüpü içermektedir. (1)

Kronik böbrek yetmezliği, böbreklerin hasar görmesi ve kanı gerektiği şekilde filtrelememesi sonucu ortaya çıkmaktadır. Hastalığa kronik olarak tanımlanması, böbreklerin uzun bir süre içinde yavaş yavaş hasar almasıdır. Bu hasar vücutta atıkların oluşmasına yol açmaktadır. Kronik böbrek yetmezliği ayrıca diğer sağlık sorunlarına da neden olabilmektedir.

Böbrek hastalığı zamanla kötüleşmekte ve böbrek yetmezliğine neden olmaktadır. Bu nedenle, böbrek hastalığına en erken şekilde tanı konması sağlığın seyri için oldukça önemlidir. Böbreklerin yetmemesi durumunda, sağlığın koruması için diyaliz veya böbrek nakli düşünülmektedir. (2)

Kronik Böbrek Yetmezliği Belirtileri

Kronik böbrek yetmezliği başlangıcı ve sonrası durumunda birçok farklı sorun yaşanabilmektedir.

Kronik böbrek yetmezliği nasıl anlaşılır? Yaşanan en sık belirtiler arasında şunlar bulunmaktadır:

  • Anemi (kırmızı kan hücrelerinin eksikliği, bu da yorgunluk, nefes nefese kalma, baş dönmesi, depresyon ve üşümüş hissetmenize neden olabilir)
  • Kemik, eklem, kas veya sinir ağrısı
  • Kas krampları, özellikle bacaklarda
  • Bağırsak alışkanlıklarındaki değişiklikler, örneğin kabızlık veya ishal
  • Bulantı, kusma ve iştah kaybı
  • Ağız veya dişlerde sorunlar (örneğin, ağız kokusu, ağızda metalik bir tat)
  • Kaşıntılı bir cilt
  • Morarma
  • Depresyon, kaygı, sinirlilik, huysuzluk
  • Uyku bozuklukları
  • Saç kaybı (3)

Kronik Böbrek Yetmezliği Belirtileri detayı için bakınız

Kronik Böbrek Yetmezliği Nedenleri

Kronik böbrek yetmezliği, bir hastalık veya durum sonucu böbreklerin fonksiyonlarını kaybetmesiyle ortaya çıkmaktadır. Kronik böbrek yetmezliği birkaç ay veya yıl içinde böbrek hasarının daha da kötüleşmesine neden olmaktadır. (4)

Kronik böbrek yetmezliği neden olur? Kronik böbrek yetmezliği oluşma riskini artıran sağlık problemleri ve diğer durumlar şunlardır:

  • Diyabet
  • Yüksek tansiyon
  • Kalp yetmezliği ya da kalp krizi veya inme geçmişi
  • Ailede böbrek hastalığı geçmişi bulunması
  • Aşırı kilolu ya da obez olmak
  • Sigara içmek
  • 60 yaşında veya daha büyük olmak
  • Etnik köken (5)

Daha fazla Kronik Böbrek Yetmezliği Nedenleri için

Kronik Böbrek Yetmezliği Tedavisi

Kronik böbrek yetmezliği nasıl geçer? Kronik böbrek yetmezliğini iyileştirmek için uygulanabilecek bir tedavi bulunmamaktadır, ancak pek çok tedavi yöntemi belirtilerin hafifletilmesine ve kötüleşmesine engel olunmasını sağlayabilmektedir. Uygulanan tedavi kronik böbrek yetmezliğinin ne kadar ilerlediğine bağlı olarak şekillenmektedir.

Kronik böbrek yetmezliği durumunda yardımcı olabilecek tedavi yöntemleri şunlardır:

Yaşam tarzınızdaki değişiklikler: Mümkün olduğunca sağlıklı yaşam üzerine odaklanmaktadır.

İlaç: Yüksek tansiyon ve yüksek kolesterol gibi ilişkili sorunları kontrol etmeyi amaçlamaktadır.

Diyaliz: İleri (evre 5) kronik böbrek yetmezliğinde gerekli olabilecek bazı böbrek fonksiyonlarının yerine getirilmesini sağlayan bir tedavi yöntemidir.

Kronik böbrek yetmezliği ameliyatı / Böbrek nakli: İleri (evre 5) kronik böbrek yetmezliği durumunda gerekli olabilir. (6)

Kronik Böbrek Yetmezliği İçin Hangi Doktora Gidilir?

Kronik böbrek yetmezliği tanısı ve tedavisi için nefroloji bölümüne başvurulmaktadır. (7)

Kronik Böbrek Yetmezliği Tedavisi detaylı bilgi için bakınız

Kronik Böbrek Yetmezliğine Ne İyi Gelir?

Kronik Böbrek Yetmezliği Bitkisel Tedavisi

Karahindiba: Karahindiba A vitamini açısından iyi bir kaynağıdır. Böbrek hastalıkları da dâhil olmak üzere çeşitli sağlık sorunlarının tedavisinde kullanılmaktadır. Diüretik özellik taşıdığını için böbrek hastalıklarının tedavisine yardımcı olabileceği düşünülmektedir. (8)

Papatya: Papatya çayı, güçlü bağışıklık sistemini artırmaya yardımcı olabilecek güçlü bir antibakteriyel ve antioksidandır. Güçlü bir bağışıklık sistemi, vücudunuzu enfeksiyon, soğuk algınlığı ve böbrek hastalığı gibi rahatsızlıklardan korumada önemli bir rol oynamaktadır. Ayrıca, böbreklerin toksinleri ve fazla sıvıyı vücuttan atabilmesini de desteklemektedir. (9)

Diğer Bitki çayları: Böbrek hastalıkları durumunda bitki çayları genellikle tavsiye edilmektedir. En yaygın önerilen karışımlar arasında yeşil çay, çiçeği çayı, yaban mersini çayı ve karahindiba çayı bulunmaktadır. Bu çaylar içerdikleri güçlü antioksidanlar sayesinde böbreklerin işlevlerini yerine getirmesini engelleyen zararlı maddelerle savaşmaktadır. (10)

Maydanoz: Maydanozun böbrekler için etkili bir temizleyici olduğu söylenmektedir. Ayrıca,  A, B ve C vitamininin yanı sıra tiamin, riboflavin, potasyum ve bakırdan açısından oldukça zengin bir kaynaktır. Maydanoz aynı zamanda toksinleri atmaya yardımcı olan diüretik bir bitkidir. (11)

Kızılcık: Kızılcık suyu, her türlü böbrek sorununu tedavi etmek için kullanılmaktadır. Kızılcıkta bulunan organik bileşikler böbreklerde meydana gelen enfeksiyonun şiddetini azaltabilmektedir. Diğer yandan, çok fazla kızılcık suyu içilmesi de önerilmemektedir, çünkü bu durumda toksik bir hal alabilmektedir. (12)

Aloe vera: Aloe Vera, çeşitli koşullar için pek çok farklı sağlık tedavisinde kullanılmaktadır. Böbrek enfeksiyonlarının tedavisinde de faydalı olabileceği düşünülmektedir. İyileştirici ve antioksidan özellikleri nedeniyle böbrek fonksiyonlarını destekleyebilmektedir. (13)

Kiraz: Kiraz vücuttaki şişlik ve kızarıklıkları azaltmaya yardımcı olmaktadır. Aynı zamanda,  C vitamini, K vitamini, folat, vitamin B6, magnezyum ve sitrat içermektedir. Sitrat içeren kiraz, bu sayede ürik asit miktarını da azaltmaktadır. Genel böbrek sağlığını desteklemesiyle bilinmektedir. (14)

Tarçın: Şeker hastalığından kaynaklanan fazla glikoz böbreklere zarar verebilmektedir. Tarçın ise glikoz seviyelerini düzenlemeye yardımcı olmaktadır. Bu, vücudun glikozu daha iyi yönetmesine ve kan şekeri rahatsızlıklarına karşı korunmasını sağlamaktadır. (15)

Kronik Böbrek Yetmezliği Evde Tedavi Yöntemleri

Su: Böbrek sorunlarını çözmenin en etkili ve en basit yolu bol su içmektir. Su vücuttaki toksinlerin ve atıklarını idrar yoluyla temizlenmesini sağlamaktadır. İdrar ise yağ, protein, su ve aşırı tuzlardan oluşmaktadır. Bu nedenle, günlük su tüketimi son derece önemlidir.

Zeytinyağı: Sızma zeytinyağı birçok farklı tarif ve gıdada kullanılabilmektedir. Kullanılan pek çok yağın yerini alabilecek bir yağ da olabilmektedir. Sızma zeytinyağı iltihabı yatıştırabildiği gibi vücut için bir detoks etkilisi de sunabilmektedir. Bu nedenle böbrek hastalığının ilerlemesini yavaşlatmak için idealdir. (16)

C vitamini: C vitamini, böbrek yetmezliğine ve böbrek enfeksiyonlarına karşı savaşımda önemli rol oynamaktadır. C vitamini, böbreklerdeki asidik seviyelerin arttırmasını sağlamakta ve bakterilerin çoğalmasını engellemektedir. Zararlı bakteriler asitli ortamda canlı kalamamaktadır.

C vitamini, sağlık problemlerine karşı mücadelede ve iyileşme sürecinin sabitlenmesinde faydalı olan bağışıklık sisteminin işlevini de artırmaktadır. Bu nedenle, böbrek yetmezliği ve belirtilerini iyileştirmek için günlük C vitamini alımını artırılmalıdır. (17)

D ve B6 vitamini: Yapılan araştırmalara göre, vücuttaki D vitamini eksikliği böbreklerin fonksiyonlarını da etkileyebilmektedir.  Ayrıca, B6 vitamininin böbrek fonksiyonlarının düzgün bir şekilde sürdürülmesinde anahtar rol oynadığı da bilinmektedir. Böbreklerin etkin bir şekilde çalışmasını sağlamak için, diyete bazı vitamin kaynaklarının özellikle eklenmesi doğru olacaktır. (18)

Tuzun sınırlandırılması: Böbrek hastalığı durumunda tuz alımı minimumda tutulmalıdır. Tuzlu aperatifler, fast food, konserve sebzeler ve işlenmiş etlerden uzak durmak faydalı olabilmektedir. Gerekmedikçe yemeklere ekstra tuz eklememeye de özen gösterilmelidir.

Potasyumun sınırlandırılması: Muz, portakal, patates, ıspanak ve domates gibi gıdalar potasyum açısından oldukça zengindir ve durumunuzu kötüleştirme riski taşımaktadır. Bunlar yerine, elma, lahana, fasulye, üzüm, çilek ve daha düşük potasyum içerikli diğer yiyecekleri yemeyi tercih edebilirsiniz. (19)