Kolit Nedenleri


Kolit neden olur? Kalın bağırsakta meydana gelen iltihaplanma çeşitli hastalıklar ve enfeksiyonlar sonucu oluşabilmektedir. En yaygın kolit nedenlerinden bazıları şöyle sıralanabilmektedir:

Bulaşıcı (Enfeksiyöz) Kolit

Virüsler ve bakteriler: Virüsler ve bakteriler kalın bağırsak enfeksiyonlarına neden olabilmektedir. Çoğu yiyecek kaynaklı hastalıklar ya da gıda zehirlenmesidir. Gıda kaynaklı enfeksiyonların sık karşılaşılan bakteri nedenleri arasında Shigella, E Coli, Salmonella ve Campylobacter bulunmaktadır. Bu enfeksiyonlar kanlı ishale ve ciddi dehidrasyona yol açabilmektedir. (1)

Parazitler: Giardia gibi parazit enfeksiyonları ciddi ishale neden olmaktadır. Enfekte su içildiğinde, parazit vücuda girmektedir. Nehirler, göller ve yüzme havuzları gibi sularda bulunmaktadır.

Psödomembranöz kolit: Psödomembranöz kolit, Clostridium difficile (C. difficile) bakterilerinden kaynaklanmaktadır. Bu bozukluk, yakın zamanda bir enfeksiyon için antibiyotik kullanan veya hastaneye başvuran hastalarda görülmektedir.

Antibiyotik, kolondaki (kalın bağırsak) normal bakterileri değiştirerek sindirime yardımcı olur ve Clostridium bakterilerinin aşırı büyümesine yol açar. Clostridium bakterileri ishale neden olan toksinler üretir. Bu bir enfeksiyondur ve genellikle ateş de yaşanmaktadır. Diyare genellikle kanlı değildir. (2)

İskemik (Kan akışı eksikliği) Kolit

  • Kalın bağırsağa kan temini sağlayan arterler tıpkı vücuttaki bulunan diğer arterlere benzemektedir. Ateroskleroz nedeniyle daralma riskleri bulunmaktadır. Bu arterler daraldıklarında, kalın bağırsaktaki kan dolaşımını kaybedebilir ve iltihaplanabilir.
  • Kalındaki kan akışı diğer nedenlerle de kaybedilebilmektedir. Kalın bağırsağa kan akışını etkileyen fıtıklar buna bir örnek olabilmektedir.
  • Kalın bağırsağındaki kan akışında azalma riski bulunan bireylerde, kan basıncı düşerse iskemik kolit ortaya çıkabilmektedir. Bu durum, dehidrasyon (sıvı kaybı), anemi veya şok nedeniyle olabilmektedir.
  • İskemi veya kan temininin eksikliği önemli ağrı, ateş ve kanlı bağırsak hareketlerine neden olabilmektedir.
  • Kan pıhtıları ayrıca bir arterin tıkanması ve bağırsaktaki kan akışının azalmasına neden olan emboliye de yol açabilmektedir. Bir kalp ritmi bozukluğu olan atriyal fibrilasyonu olan kişilerin kalbinde küçük pıhtılar oluşma riski bulunmaktadır ve bu da bağırsağa giden kanı bloke edebilmektedir. (3)

İnflamatuvar Bağırsak Hastalığı ve Kolit

Ülseratif kolit ve Crohn hastalığı olmak üzere iki çeşit iltihaplı bağırsak hastalığı bulunmaktadır.

Ülseratif kolit: Ülseratif kolitin, bağışıklık sisteminin kalın bağırsağa saldırdığı ve inflamasyona neden olduğu otoimmün hastalık olduğu düşünülmektedir. Ülseratif kolit rektumda başlamakta ve yavaş yavaş kalın bağırsağa yayılmaktadır. Belirtileri karın ağrısı ve kanlı bağırsak hareketlerini içermektedir.

Crohn hastalığı: Crohn hastalığı, küçük ve kalın bağırsaktan tüm rektum ve anüs yoluna kadar ağız, yemek borusu ve karın gibi sindirim sisteminin herhangi bir yerini etkileyebilmektedir. (4)

Mikroskopik Kolitler

Kollajen kolit ve lenfositik kolit bir diğer iki kolon iltihabı hastalığıdır. Bu hastalıklar, bağırsak duvarının, kollajen ya da lenfositler nedeniyle tıkanması sonucu iltihaplanmasıyla meydana gelmektedir. Sulu ve kanlı olmayan ishal en yaygın belirtisidir.

Mikroskopik kolitler genellikle yaşlı kadınlarda daha sık görülen nadir bir hastalıklardır. Nedeni henüz tam olarak bilinmemektedir, ancak otoimmün bir neden sonucu oluştuğu düşünülmektedir. (5)

Kimyasal Kolit

Kalın bağırsak kimyasal maddeler ekilirse, iltihaplanma ve hasar meydana gelebilmektedir.

İlaçlarla İlişkili Kolit

Kolit, NSAID’ler (nonsteroidal antienflamatuvar ilaçlar), mikofenolat, ipilimumab ve retinoik asit gibi reçeteli ya da reçetesiz ilaçlarla nedeniyle oluşabilmektedir. (6)

Kolit Nedir?

Kolit, sindirim sisteminde meydana gelen, uzun süren iltihaplanma ve ülserlere (yaralar) neden olan bir inflamatuar bağırsak hastalığıdır. En yaygın tipi olan ülseratif kolit, kalın bağırsağın (kolon) ve rektumun en içteki astarını etkilemektedir. Belirtiler genellikle birdenbire değil, zamanla gelişme eğilimi göstermektedir.

Ülseratif kolit, kişiyi oldukça yorgun ve zayıf bir hale getirebilmektedir, diğer yandan da, bazı durumlarda yaşamı tehdit eden komplikasyonlara neden olabilmektedir. Bilinen bir tedavi yöntemi bulunmamaktadır, ancak bununla birlikte uygulanan tedavi, hastalığın seyrini ve belirtilerini önemli ölçüde azaltabilmektedir. Uygulanan uygun tedavi sonucunda uzun süreli remisyon (kronik bir hastalığın artık belirti göstermemesi durumu) bile sağlanabilmektedir. (7)

Kolit Nedir? fazlası için tıklayınız

Kolit Belirtileri

Kolit nasıl anlaşılır? Kolit başlangıcı belirtileri çoğunlukla bağırsak hareketleriyle ilişkilidir. Kolit belirtileri şunları içermektedir:

  • Sık sık ve gevşek bağırsak hareketleri
  • Dışkıda kan ve mukus
  • Rektal kanama
  • Tamamlanmamış bağırsak hareketi hissi
  • Acil tuvalete gitme isteği
  • Karın ağrısı ya da abdominal rahatsızlık
  • İştah kaybı
  • Yorgunluk
  • Eklem ağrısı
  • Gelip giden rektal ağrı (8)

Detaylı bilgi almak için bakınız: Kolit Belirtileri 

Kolit Tedavisi

Kolit nasıl geçer? Kolit tedavisi, yaşa, kolitin tipine ve genel durum gibi birkaç faktöre bağlı olarak değişme eğilimi göstermektedir. Tedavi seçenekleri şunlar olabilmektedir:

Bağırsağın dinlendirilmesi: Özellikle, gıdaları ağız yoluyla almayı azaltmak, kişinin iskemik tipte kolit olması durumunda faydalı olabilmektedir. Bu süre zarfında sıvının ve diğer besinlerin intravenöz olarak alınması gerekebilir.

İlaç tedavisi: Doktor, enfeksiyon nedeniyle oluşan ağrı ve şişmeyi azaltmak için antiinflamatuar bir ilaç ya da bakteriyel bir enfeksiyona karşı antibiyotik ilaç reçete edebilir.

Kolit ameliyatı: Diğer tedavi seçeneklerinin olumlu bir sonuç vermemesi durumunda, kolonun veya rektumun kısmen veya tamamen çıkarılması gerekebilir. (9)

Kolit İçin Hangi Doktora Gidilir?

Kolit tanısı ve tedavisi için bir iç hastalıkları uzmanına ya da sindirim sistemi hastalıkları uzmanına başvurabilirsiniz. Ameliyatın gerekli görüldüğü durumlarda ise genel cerrahi ya da kolon ve rektal cerrahi size yardımcı olacaktır. (10)

Kolit Tedavisi detayı için bakınız