Kızamık Nedenleri


Kızamık neden olur? Kızamık, paramiksovirüs isimli bir virüs türünün neden olduğu enfeksiyon sonucu ortaya çıkan oldukça bulaşıcı bir hastalıktır. Bu tür virüs hasta olan kişinin öksürük veya hapşırdıktan sonra havaya yaydığı damlalar yoluyla kişiden kişiye geçmektedir.

Bu damlacıkları solunum yoluyla ya da damlacıkların bulaştığı bir yüzeye temas ettikten sonra elleriyle ağzına ya da burnuna dokunan kişi, virüsü vücuduna alabilmekte ve kızamık hastalığına yakalanabilmektedir. Kızamık virüsü birkaç saat boyunca üzerine yapıştığı yüzeyde hayatta kalabilmektedir.

Virüs kişinin vücuduna girdikten sonra, boğazın ve ciğerlerin arkası, solunum sistemi ve cilt de dâhil olmak üzere vücudun pek çok bölgesine yayılmadan önce çoğalmaktadır. (1)

Kızamık Virüsünün Gelişimi

Kızamık virüsü vücuda girdikten sonra, boğazın ve akciğerlerin arkasına yerleşmektedir. Sonrasın da ise cilt ve solunum sistemi de dâhil olmak üzere vücuda yayılmaya başlamaktadır. Başkalarına bulaşma riski, döküntü ortaya çıkmadan önce iki ile dört gün sürmektedir. Döküntüler görünmeye başladıktan sonra ise yaklaşık beş gün boyunca bulaşıcı olmaya devam etmektedir. (2)

Kızamık Risk Faktörleri

Kızamık, tüm yaş gruplarına dâhil olan kişileri etkileyebilmektedir. Daha önce kızamık hastalığına yakalanmamış ve aşı olarak bağışıklık kazanmamış herhangi bir kişi enfekte olabilmektedir. Yeniden enfeksiyon geçiren vakalar oldukça nadirdir çünkü bir kere kızamık geçirince, vücut virüse karşı bağışıklık geliştirmektedir.

Kızamık olma riski yüksek olan kişiler şöyle sıralanabilmektedir:

  • 1 yaşın altındaki bebekler
  • 1 ile 5 yaş arasındaki çocuklar
  • Bağışıklık sistemi bastırılmış olan (HIV enfeksiyonu veya organ naklinden sonra olanlar)
  • Malnütrisyon problemi olanlar (yetersiz beslenme ya da yeme bozukluğu sunucu oluşan besin eksikliği)
  • A vitamini eksikliği olanlar (çocuklar)
  • Hamile olan kadınlar (3)

Hamilelikte Kızamık

Çocuk doğurma çağındaki çoğu kadın hastalığa yakalanmış ya da çocukken hastalığa karşı aşılanarak bağışıklık kazanmıştır. Bağışıklık kazanmamış olsanız bile, çoğu insanın bağışıklık taşıması ve hastalığa yakalanma ihtimalinin düşük olması nedeniyle kızamığa yakalanma riskiniz oldukça azdır.

Bununla birlikte, kızamık çok bulaşıcı bir hastalık olduğu için hastalığa karşı bağışıklığı olmayan kimse, enfekte olmuş biriyle temasa girdiğinde hastalığa yakalanma riski altındadır. Eğer aşılanmamış ve bağışıklık geliştirmemişseniz, aşı canlı virüsleri içerdiği için hamile kadınlarda tehlikeli olabileceğinden hamilelik sırasında aşı yapılmamaktadır. (4)

Çocuklarda Kızamık

Paramiksovirüs isimli virüsten kaynaklanan kızamık, enfekte olmuş herhangi bir kişinin hapşırma ya da öksürme sonucu havaya saldığı damlacıklar yoluyla çocuklara geçebilmektedir. Virüsü solunum yoluyla vücuduna alan ya da virüsün üzerine yapıştığı yüzeye temas edip sonrasında ellerini ağzına ya da burnuna götüren çocuk, kızamık hastalığı geçirebilmektedir.

Çocuğunuz aşı olmamışsa ya da daha önce kızamık geçirip bağışıklık kazanmamışsa, virüse maruz kaldıktan sonra hasta olma ihtimali yüzde 90 kadar yüksek bir orandadır. Virüse maruz kalan bir çocuğun hastalanması genelde 8 ile 10 gün sürmektedir. (5)

Kızamık Hastalığı Nedir?

Kızamık, oldukça bulaşıcı bir viral enfeksiyondur. Çoğunlukla da çocukluk çağında görülen bir hastalıktır. Vücudun her yerinde döküntülere neden olan kızamığın en karakteristik belirtisi de bu döküntülerdir. Hastalık hem döküntüden önce hem de döküntüden sonraki günlerde bulaşıcı olabilmektedir.

Paramiksovirüs isimli bir virüs türünün neden olduğu kızamık, pnömoni ve ensefalit gibi ciddi komplikasyon riski taşıdığı için küçük çocuklarda ölümün önde gelen nedenlerinden biridir. Kızamık gribe benzer bir şekilde (öksürük, hapşırma, hapşırma ve hava yoluyla) hızla yayılmaktadır, ancak daha önce kızamık geçiren insanlar ya da hastalığa karşı bağışıklık kazananlar (aşılama yöntemi ile) bir daha kızamık hastalığı geçirmemektedir. (6)

Kızamık Nedir? detayı için bakınız

Kızamık Belirtileri

Kızamık nasıl anlaşılır? Kızamık belirtileri genellikle virüse maruz kaldıktan 8-12 gün sonra başlamaktadır. Kızamık başlangıcı da denebilecek bu evre, inkübasyon süresi yani kuluçka süresidir. Kızamığın başlıca belirtisi kırmızı renkli döküntüdür. Genellikle, hastalığın ilk bulgularından 3-5 gün sonra ortaya çıkmaktadır. 4-7 gün boyunca sürebilmektedir.

  • Genellikle yüz bölgesinde başlar ve sonra vücudun diğer bölümlerine yayılır
  • Döküntülerle birlikte kaşıntı da yaşanabilir

Diğer kızamık belirtileri şunlar olabilmektedir:

  • Kanlanmış gözler
  • Öksürük
  • Ateş
  • Işığa karşı hassasiyet (fotofobi)
  • Kas ağrısı
  • Kızarıklık ve gözlerde tahriş (konjonktivit)
  • Burun akıntısı
  • Boğaz ağrısı
  • Ağızda küçük beyaz lekeler (Koplik lekeleri) (7)

Kızamık Belirtileri detaylı bilgi için bakınız

Kızamık Tedavisi

Kızamık nasıl geçer? Kızamık genellikle 14 gün sürmekte ve çoğu insan bu süre sonunda tamamen iyileşmektedir. Kızamık viral bir enfeksiyon olduğu için tedavisinde antibiyotikler kullanılmamaktadır. Uygulanan tedavi belirtileri hafifletme ve olası komplikasyonları önleme üzerine odaklanmaktadır. Seçenekler arasında aşağıdakiler olabilmektedir:

  • Yatak istirahati
  • Bol sıvı içme
  • Ağrı ve ateşi azaltmak için parasetamol
  • Bulaşma riskini azaltmak için kalabalık ortamlardan uzak kalma

Bazı durumlarda, kızamık acil tedavi gerektiren ve hayatı tehdit eden ciddi bir hastalığa dönüşebilmektedir. Bazen, hastalar derhal tıbbi müdahaleyi alsalar bile komplikasyonlar nedeniyle ölebilmektedir.

Tedavi komplikasyona bağlıdır, ancak şunları içerebilmektedir:

  • Hastaneye yatırılma
  • Destekleyici bakım (örneğin hidrasyonu korumak, ateş ve enfeksiyonu kontrol altına almak)
  • Antibiyotikler (bakteriyel enfeksiyonu tedavi etmek için) (8)

Kızamık İçin Hangi Doktora Gidilir?

Kızamık tanısı ve tedavisi için aile hekimine, iç hastalıkları uzmanına ya da cilt hastalıkları uzmanına başvurabilirsiniz. Kızamık olan çocuk için bir çocuk doktoruna başvurabilirsiniz. (9)

Daha fazla Kızamık Tedavisi için