Kireçlenme Hastalığı Nedir?


Kireçlenme, çoğunlukla kıkırdağı etkileyen ve çok yaygın olarak görülen bir hastalıktır. Kıkırdak, bir eklemdeki kemik uçlarını örten kaygan dokudur. Sağlıklı kıkırdak, kemiklerin birbirine kaymasını sağlamaktadır. Ayrıca, hareket şokunu hafifletmeye de yardımcı olmaktadır. Osteoartrit olarak da bilinen kireçlenme durumunda ise üst katman kıkırdağı parçalanmaya ve zamanla aşınmaya başlamaktadır.

Bu da, kıkırdağın altındaki kemiklerin birlikte sürtmesine neden olmaktadır. Sürtünme, eklemin ağrısına, şişmesine ve hareket kaybı yaşamasına yol açmaktadır. Zamanla, eklem normal şeklini de kaybedebilir. Ayrıca, kemik uçları eklem kenarlarında büyüyebilir. Kemik veya kıkırdak bitleri kopabilir ve eklem boşluğu içinde yüzebilir, bu da daha fazla ağrı ve hasara neden olur.

Kireçlenme sorunu olan hastaların sıklıkla yaşadığı belirtiler arasında en yaygın olanları eklem ağrısı ve hareket kaybıdır. Eklem hastalıklarının diğer bazı biçimlerinden farklı olarak, kireçlenme sadece iç organları değil sadece eklemleri etkilemektedir. Romatoid artrit (artritin ikinci en yaygın biçimi) eklemlerin yanı sıra vücudun diğer bölümlerini de hasar verebilmektedir. Kireçlenme ise artritin en yaygın türü olarak bilinmektedir. (1)

Kireçlenme Belirtileri

Kireçlenme vücuttaki herhangi bir eklemi etkileyebilir. En sık etkilenen eklemler ise şunlardır:

  • Dizler
  • Kalçalar
  • Eller ve parmaklar
  • Omurga

Kireçlenme problemi yaşayan hastaların çoğu orta yaş ve üstündedir. Belirtiler genellikle 40 yaşından sonra başlamaktadır.

Kireçlenme başlangıcı ve belirtileri kişiden kişiye göre farklılık gösterebilir. Belirtiler ayrıca, eklemlere bağlı olarak da değişebilir. Örneğin, omurga kireçlenmesi, kollarda ve bacaklarda zayıflık hissi, karıncalanma veya uyuşukluk hissi yaratabilir.

Kireçlenme nasıl anlaşılır? Kireçlenmenin yaygın belirtileri şunlardır:

  • Ağrı: Eklem ağrısı genellikle aktivite ile daha da kötüleşir ve dinlenme ile daha iyi bir hale gelir (her ne kadar egzersiz kireçlenme tedavisinin önemli bir parçası olsa da). Ağrılı eklemler dokunmalara karşı aşırı hassas olabilir.
  • Sertlik: Kireçlenme durumunda özellikle sabahları eklem sertleşmesi yaşanır. Sertlik genellikle yattıktan yaklaşık 30 dakika sonra kaybolur, ancak özellikle uzun süre oturduktan sonra gün boyunca geri de gelebilir.
  • Şişme: Derideki fazla sıvı şişmeye neden olabilir.
  • Eklem hareketi sesi: Etkilenen bir eklemi hareket ettirirken çatlama veya çıtlama hissi yaşayabilirsiniz. Bu ses krepitus olarak adlandırılmaktadır.
  • Çıkıntı kemikler: Eklem yakınındaki kemiklerde çıkıntı kemikler oluşabilir. Birçok hastada, bu çıkıntılar zamanla büyür. (2)

Kireçlenme belirtileri fazlası için tıklayınız

Kireçlenme Nedenleri

Kireçlenme neden olur? Kireçlenme, eklemlerinizdeki kemik uçlarına yastık görevi gören kıkırdakta aşamalı olarak bozulma olduğunda ortaya çıkar. Kıkırdak neredeyse sürtünmesiz eklem hareketine izin veren sağlam, kaygan bir dokudur.

Kireçlenme durumunda, kıkırdağın kaygan yüzeyi pürüzlü hale gelir. Sonunda, eğer kıkırdak tamamen aşınırsa, kemik üzerinde kemik üzerinde sürtünme durumu oluşur.

Kireçlenme riskinizi artırabilecek bazı faktörler ise şunlardır:

  • Yaşlılık: Kireçlenme riski yaşla birlikte artar.
  • Obezite: Ekstra vücut ağırlığı taşımak çeşitli şekillerde kireçlenmeye katkıda bulunur. Kilonuz fazla ise, riskiniz de artar. Artan ağırlık, kalçalarınız ve dizleriniz gibi ağırlık taşıyan eklemlere ek stres getirir. Buna ek olarak, yağ dokusu eklemlerinizde ve çevresinde zararlı inflamasyona neden olabilecek proteinleri üretir.
  • Eklem yaralanmaları: Spor yaparken veya kazadan kaynaklanan yaralanmalar kireçlenme riskini artırabilir. Hatta yıllar önce meydana gelen ve görünüşte iyileşen yaralanmalar bile kireçlenme riskinizi artırabilir.
  • Bazı meslekler: İşiniz, belirli bir eklem üzerine tekrarlayan stres yükleyen görevleri içeriyorsa, bu eklem sonunda kireçlenme gelişebilir.
  • Genetik: Bazı insanlar kireçlenme gelişme eğilimindedir.
  • Kemik deformiteleri: Bazı insanlar, kireçlenme riskini artırabilecek şekil bozuklukları veya kıkırdak bozukluğu ile doğmaktadır. (3)

Kireçlenme nedenleri detayı için bakınız

Kireçlenme Tedavisi

Kireçlenme nasıl geçer? Kireçlenme için bilinen herhangi bir tedavi mevcut değildir, ancak durum zamanla kötüleştiği için belirtilerin hafifletilmesi üzerine bir takım tedavi yöntemleri bulunmaktadır. Kireçlenme belirtilerinin hafifletilmesine yardımcı olması için uygulanan başlıca tedavi yöntemleri ise şunları:

Yaşam tarzı önlemleri: Sağlıklı bir şekilde kilo vermek ve düzenli olarak egzersiz yapmak gibi değişiklikler kireçlenme belirtileriyle mücadele etmenize yardımcı olur.

İlaç: İlaçlar tedavi yöntemi daha çok ağrıyı hafifletmeye üzerine odaklanmaktadır.

Destekleyici tedaviler: Transkutanöz elektriksel sinir stimülasyonu, sıcak veya soğuk kompresler, masaj terapisi, yardımcı cihazlar gibi günlük aktiviteleri daha kolay yapabilmek için uygulanan tedavi yöntemleridir.

Bu tedavi yöntemlerinin yararlı olmadığı bazı durumlarda ise hasar görmüş eklemleri onarmak, güçlendirmek veya yerini almak için cerrahi de düşünülmelidir. (4)

Kireçlenme Ameliyatı

Eklem ameliyatı ciddi hasar görmüş eklemlere müdehale etmek için uygulanmaktadır. Bu yöntemle özellikle kalçalar veya dizlerdeki eklemler onarılır ve değiştirilir. Doktor eğer hastayı eklem ameliyatına uygun görürse bir ortopedi cerrahına yönlendirecektir. (5)

Kireçlenme için hangi doktora gidilir?

Eklemlerinizde kireçlenme olup olmadığını anlamak için aile hekimine ya da dâhiliye (iç hastalıklar) uzmanına başvurabilirsiniz. Tedavinin sonraki aşamalarında fizyoterapist, ortopedi cerrahı ya da bir diyetisyen size yardımcı olabilir. (6)

Kireçlenme tedavisi hakkında daha fazla bilgi almak için tıklayınız.

Kireçlenmeye Ne İyi Gelir?

Kireçlenme Bitkisel Tedavisi

Sirke: Elma sirkesi kireçlenme tedavisinde etkilidir. Antiinflamatuar ve alkalin oluşturucu özellikler, eklemlerde ağrı ve sertliğin azaltılmasına yardımcı olur. Ayrıca, eklemlerde depolanan toksinlerden kurtulmayı da sağlar.

Zencefil: Zencefil kireçlenme için mükemmel bir çaredir. Yapılan araştırmalarda, yüksek seviyede saflaştırılmış zencefil özütünün diz osteoartriti olan hastalarda ağrıyı azaltmada olumlu bir etkisi olduğu bulunmuştur. (7)

Zerdeçal: Zerdeçal kireçlenme için etkili ve güvenli bir tedavidir. Hastalığın ilerlemesini yavaşlatabilme özelliğine sahiptir. Antiinflamatuar ve antioksidan özelliklere sahip kurkumin adı verilen bir bileşene sahiptir.

Çemen otu: Çemen çekirdekleri, antioksidan ve antiinflamatuar özelliklere sahiptir ve dolayısıyla ağrı ve şişmeyi yönetmeye yardımcı olur. Tohumlar sağlıklı kemikler ve dokular için gerekli vitaminler ve kalsiyum, demir ve fosfor gibi mineralleri içerir. (8)

Yeşil çay: Yeşil çay, kireçlenme belirtilerini kontrol etmenin yanı sıra önlemeye de yardımcı olur. Eklem ağrısı ve şişmeyi azaltmaya yardımcı olan antiinflamatuar ve antioksidan özelliklere sahiptir.

Tarçın: Tarçın, antienflamatuar ve antioksidan özellikleriyle bilinmektedir, bu nedenle eklem ağrısı ve şişme ile mücadeleye yardımcı olabilmektedir. Ayrıca sert kasları da rahatlatmaktadır. (9)

Soğan: Soğanlar vücudun bağışıklığını uyaran fotokimyasallar ve antiinflamatuar özelliklerle doludur. Aynı zamanda, her türlü ağrıyı azaltmak için çalışan kükürt (sülfür) bileşikleri içermektedir.

Pekmez: Pekmez, diz ağrısı tedavisinde yararlı olan kalsiyum, potasyum ve magnezyumu içerir. Ayrıca kireçlenme belirtilerini hafifletir, güçlü kemikler için işleyen sinir ve kasları düzenler. (10)

Kireçlenme Evde Tedavi Yöntemleri

Sıcak ve soğuk kompres: Kireçlenme için ev ilaçları listesinde yer alan en basit ağrı kesici yöntem olarak bilinmektedir. Sıcak kompres sertliği ve ağrıyı hafifletmeye, soğuk kompres ise inflamasyonu ve şişmeyi yatıştırmaya yardımcı olmaktadır.

Nasıl kullanılır:

  • Bir sıcak su şişesi alıp bir havluyla sarın.
  • Buz küplerini alıp bir havluyla sarın.
  • Etkilenen eklemin üzerine sıcak kompresi uygulayın ve yaklaşık 2 dakika boyunca durmasına izin verin.
  • Sıcak kompresin yerini soğuk kompres ile değiştirin ve yaklaşık 1 dakika boyunca muhafaza edin.
  • Döngüyü, her gün çiftler halinde yaklaşık 15 dakika süreyle gerçekleştirin.

Not: Bu kompresleri mevcut durumunuza bağlı olarak tek tek de uygulayabilirsiniz. (11)

Epsom tuzu: Yüksek seviyede magnezyum içermesi nedeniyle Epsom tuzu, kireçlenme için evde uygulanabilecek tedavi yöntemleri arasına dâhil edilmektedir. Tamamen iltihabı, şişliği ve ağrıyı hafifletme kabiliyetine sahiptir.

Nasıl kullanılır:

  • 2 bardak Epsom tuzunu sıcak banyo suyuna ekleyin.
  • Vücudunuzu yaklaşık 30 dakika boyunca bu suda bekletin.
  • Bu uygulamayı haftada 2-3 kez tekrarlayın.

Not: Şeker hastalığı veya böbrek sorunları olan insanlar için bu yöntemin uygulanması önerilmez. (12)

Masaj: Enflamasyonu azaltmak, dolaşımı artırmak ve rahatlamak için hafifçe sıcak yağla diz ekleminize masaj yapın. 5 çorba kaşığı hardal yağı alıp 5 diş sarımsağı alıp ısıtıp sonrasında rahatlamak için diz ekleminde ılık olarak uygulayabilirsiniz. (13)