Kemik Erimesi Tedavisi


Kemik erimesi nasıl geçer? Kemik erimesi için uygulanabilecek tedavi önerileri genellikle kemik yoğunluğu testiyle birlikte edinilen bilgilerin yardımıyla hastanın gelecekteki 10 yıl içinde kemik kırılması yaşaması riskinin tahminine dayanmaktadır.

Kemik kırılması riski yüksek değilse, ilaçla tedaviye ihtiyaç duyulmayabilmektedir. İlaçla tedavi yönteminin yerine daha fazla kemik kaybını önlemeye çalışmak ve hastanın düşmesine neden olabilecek engelleri ortadan kaldırmayı amaçlamak bir seçenek haline gelebilmektedir.

Diğer yandan, kemik kırılması riski hem erkekler hem de kadınlar için geçerli olmak üzere yüksek ise en yaygın olarak reçete edilen kemik erimesi ilacı bifosfonat ilaçlardır. Alendronat, risedronate, ibandronat, zoledronik asit kemik erimesi için kullanılan bifosfonat ilaçlardır. (1)

İlaçla Tedavi

Kemik erimesi için doktorun reçete edebileceği ilaçları ayrıntılı olarak şöyle açıklamak mümkündür:

  • Bifosfonatlar

Kemik hücreleri, sabit bir döngü içinde oluşturulmakta ve parçalanmaktadır. Bifosfonat ilaçlar ise kırılma sürecini yavaşlatarak kemik yoğunluğunu artırmaktadır. Hem erkek hem de kadınlarda kemik erimesi tedavisi için yaygın olarak kullanılmaktadır. (2)

  • Seçici Östrojen Reseptör Modülatörleri

Östrojen reseptörleri olarak adlandırılan kadın vücudundaki bölgeler, hormon östrojenine karşı tepki vermektedir. Seçici östrojen reseptör modülatörleri östrojenin etkisini taklit etmektedir. Böylece de kemik kaybını azalmaktadır. Bu ilaçların spinal kırık riskini azalttığı da düşünülmektedir.

  • Stronsiyum Ranelat

Bifosfonat ilaçlarda olduğu gibi, stronsiyum ranelat ilaçlar da kemiklerin parçalanma sürecini yavaşlatmaktadır.

  • Denosumab

Denosumab, cilt altına enjekte edilen iki yıl süreli bir ilaçtır. Kemiklerin bozulmasını yavaşlatmaya yardımcı olmaktadır. (3)

  • Testosteron Tedavisi

Testosteron eksikliği ve düşük testosteron seviyesi belirtileri olan erkeklerde uygulanan testosteron replasmanı kemik yoğunluğunu artırabilmektedir.

  • Paratiroid Hormon Tedavisi

Paratiroid hormon tedavisi yeni kemik oluşumunu uyarmakta, kemik yoğunluğunu ve gücünü artırmaktadır. Bu ilaç, diğer tip ilaçların uygun olmadığı veya etkisiz olduğu düşünüldüğünde reçete edilmektedir. Ciddi kemik erimesi olan hastalar için günlük olarak kullanılan bir enjeksiyondur. (4)

  • Hormon Replasman Tedavisi

Östrojen hormonu kemik dokusunun gücünü korumada önemli bir rol oynamaktadır. Menopoz, östrojen seviyelerinde belirgin bir düşüşe neden olmaktadır ve bu da kemik erimesi riskini artırmaktadır.

Hormon replasman tedavisi, östrojen hormonu seviyelerini artırarak, menopoz sonrası kemik erimesini önlemektedir. Ancak, fazla olan östrojen hormonu tromboz (damarlardaki kan pıhtıları) ve meme kanseri riskini de artırabilmektedir, bu nedenle uzun süreli kullanımı önerilmemektedir. Kemik yoğunluğu ve kemik erimesi riski altında olan 60 yaşından küçük kadınlar için ilk basamak tedavi olarak kabul edilmektedir. (5)

Yaşam Tarzı Değişiklikleri

İlaç tedavisiyle birlikte bazı yaşam tarzı değişiklikleri de kemik erimesi hastalığı için faydalı olabilmektedir. Kemik erimesi geliştirme riskini azaltmaya veya kemik kırıklarını önlemeye yardımcı olabilecek bazı tavsiyeler şunlardır:

Sigarayı bırakmak: Sigara içmek kemik kaybı oranlarını ve kemik kırığı riskini artırabilmektedir. Bu nedenle, sigarayı bırakmak oldukça doğru bir adım olacaktır.

Aşırı alkol kullanmaktan kaçınma: Günde ikiden fazla alkollü içecek tüketmek, kemik oluşumunu azaltabilmektedir. Diğer yandan, alkolün etkisi altında olmak düşme dolasıyla da kemik kırılması riskini artırabilmektedir.

Düşmeleri önlemek: Kaymaz tabanları olan alçak topuklu ayakkabılar giymek, evde düşmeye neden olabilecek elektrik kablolarını, halıları, kilimleri ve kaygan yüzeyleri kontrol altına almak düşme riskini azaltacaktır. Odaları yeterli bir şekilde aydınlatmak, ihtiyaç duyuluyorsa koltuk değneklerini kolay ulaşabilir yerlerde bulundurmak faydalı olacaktır. (6)

Egzersiz: Eğer kemik erimesi varsa, yüksek yoğunluklu egzersiz ve zayıf şekilde uygulanan kuvvet antrenmanı kemikleri güçlendirmek için faydalı olabilmektedir. Yapılabilecek en doğru yöntem, bir fizyoterapist veya egzersiz fizyoloğu tarafından sizin için özel olarak hazırlanmış bir egzersiz programını uygulamak olacaktır. (7)

Kemik Erimesi Ameliyatı

Kemik erimesi kemik kırılmasına neden olduysa, bu durumda muhtemelen ameliyat gerekli olacaktır. Kemik kırıkları genellikle kalça, omurga ve el bileğinde meydana gelmektedir. (8)

  • Kalça kırığı, genellikle ameliyat gerektiren ve iyileşmesi bir aylar sürebilen ciddi bir yaralanmadır. Kalça kırıklarında genellikle, kırılan kemik çıkarılarak yerine kalça protezi yerleştirilmektedir.
  • Kemik erimesi nedeniyle oluşan omurga kırıkları için genellikle ameliyat gereklidir. En yaygın cerrahi teknikler arasında ise vertebroplasti ve kifoplasti bulunmaktadır. Her ikisi de etkilenen omurlara ortopedik kemik çimentosu enjekte etmek için ince tüpler kullanılan minimal invaziv prosedürlerdir.
  • Yerinden oynamamış ve parçalanmamış olan bilek kemiği kırıklarında bilek alçıya alınmaktadır. Çoğu zaman bu yeterli olabilmektedir. Ancak, diğer koşullarda elle kol arasına platinler takılabilmekte ya da kıkırdakları birbirine sabitlemek için çiviler kullanılabilir. (9)

Kemik Erimesi İçin Hangi Doktora Gidilir?

Kemik erimesi tanısı ve tedavisi için başlangıç olarak aile doktoruna ya da iç hastalıkları uzmanına başvurabilirsiniz. Hastalık teşhis edildikten sonra tedavisi muhtemelen bir fizik tedavi uzmanı, romatolog, endokrinolog ya da jinekolog ile devam edecektir. (10)^

Kemik Erimesi Nedir?

Tıbbi adıyla osteoporoz yani kemik erimesi, kemiklerin zayıf ve kırılgan hale gelmesine neden olan bir sağlık durumudur. Kırılgan olan kemikler öksürme gibi hafif gerilmelerin sonucunda bile kırılabilmektedir. Kemik erimesi ile ilişkili olan kırıklar özellikle kalça, el bileği veya omurgada meydana gelmektedir.

Kemik, sürekli olarak deforme olma riski bulunan, ancak, yenilenerek yaşamaya devam eden bir dokudur. Kemik erimesi durumunda ise kemikler zayıflayarak kırılmaya eğilimi hale geldiği gibi yenilenmesi de oldukça zorlaşmaktadır.

Kemik erimesi, hem kadınları hem de erkekleri etkileyebilmektedir. Ancak, özellikle menopoz geçiren yaşlı kadınlarda daha fazla görülmektedir.

Kullanılabilecek bazı ilaçlar, sağlıklı beslenme ve düzenli egzersiz, kemik kaybını önlemeye veya zaten zayıf olan kemikleri güçlendirmeye yardımcı olabilmektedir. (11)

Kemik Erimesi Belirtileri

Kemik erimesi başlangıcında herhangi bir belirti olmaması sık yaşanabilen bir durumdur. Diğer vakalarda ise hastalar genellikle kemik kırılması yaşayana kadar kemik erimesi geliştirdiğini bilememektedir.

Kemik erimesi nasıl anlaşılır? Kemiklerin kırılmalara daha eğilimli bir hale gelmesiyle birlikte, görülebilecek diğer belirtiler şunlardır:

  • Dişetlerinin çekilmesi
  • Kavrama gücünde meydana gelen zayıflıklar
  • Tırnakların zayıflaması ve kırılgan bir hal alması

Herhangi bir kemik erimesi belirtisi geliştirmiyorsanız bile ailenizde kemik erimesi geçmişi varsa ya da diğer risk faktörlerine sahipseniz, bir doktora başvurmakta fayda vardır. (12)

Kemik Erimesi Nedenleri

Kemik erimesi neden olur? Yaşlanma, kemik erimesinin ilk nedenlerinden biridir, çünkü yaşlandıkça kemikler daha az yoğunlaşmakta ve giderek zayıflamaktadır.

Kadınlarda, kemik erimesinin temel nedeni menopoz sırasında ve sonrasında oluşan kemik kaybına bağlıdır.

Kemik erimesine neden olabilecek başka koşullar da bulunmaktadır. Diğer faktörler şunları içermektedir:

  • Hareketsizlik, sigara içme ve aşırı alkol tüketimi gibi yaşam tarzı faktörleri
  • D vitamini eksikliği
  • Kalsiyum eksikliği
  • Ailede kemik hastalıkları geçmişi olması
  • Bazı ilaçlar (diüretikler, steroidler ve kemoterapi ilaçları) (13)