Kemik Erimesi Nedir?


Kemikler, kalsiyum ve diğer minerallerden oluşan canlı bir dokulardır. Tıbbi adıyla osteoporoz yani kemik erimesi gelişen kişilerde ise kemik dokusu, yenilenmesinden çok daha hızlı bozulmaktadır. Sonuç olarak da, kemikler daha ince ve daha kırılgan hale gelmektedir. Ufak bir basınçla ya da düşme ile bile kemik kırılması meydana gelebilmektedir. Kemik kaybı genellikle herhangi belirti olmadan ilerlemektedir. Bu nedenle, kemik erimesi “sessiz hastalık” olarak da tanımlanmaktadır. (1)

Kemik dokusu, kendi içinde bir döngüyle birlikte düzenli olarak yenilenmektedir. Çocukluktan genç erişkinliğe kadar, vücut, ölmekte olanların yerine daha güçlü ve yoğun kemikler gelmesi için hücre üretmektedir. Kişi 25 yaşına geldiğinde ise kemikler en üst kemik kütlesindedir ve hücre döngüsü birkaç yıl için oldukça sabit kalmaktadır. Yaklaşık 40 yaşlarında, kemik hücreleri yeni hücrelerin üretilmesinden daha hızlı bir oranda ölmeye başlamaktadır. Kemik kütlesindeki bu düşüş yavaş yavaş başlamaktadır ve kemik erimesi gelişimine yol açabilmektedir. (2)

Vücuttaki herhangi bir kemik kemik erimesinden etkilenebilmektedir. Bununla birlikte, kemik erimesi geliştirmiş olan bir kişinin düşmesi söz konusu olduğunda, genellikle omurga, kalçalar, kaburgalar ve bilekler kırılmaktadır.

Kemik erimesi kadınlarda daha sık görülmektedir. Menopoz sonrası kadınlarda ve yaşlılarda kemik kırıklarının ana sebebi genellikle kemik erimesidir. Diğer yandan, kemik erimesi erkeklerde de görülmektedir. (3)

Kemik Erimesi Belirtileri

Kemik erimesi başlangıcında herhangi bir belirti olmaması sık yaşanabilen bir durumdur. Diğer vakalarda ise hastalar genellikle kemik kırılması yaşayana kadar kemik erimesi geliştirdiğini bilememektedir.

Kemik erimesi nasıl anlaşılır? Kemiklerin kırılmalara daha eğilimli bir hale gelmesiyle birlikte, görülebilecek diğer belirtiler şunlardır:

  • Dişetlerinin çekilmesi
  • Kavrama gücünde meydana gelen zayıflıklar
  • Tırnakların zayıflaması ve kırılgan bir hal alması

Herhangi bir kemik erimesi belirtisi geliştirmiyorsanız bile ailenizde kemik erimesi geçmişi varsa ya da diğer risk faktörlerine sahipseniz, bir doktora başvurmakta fayda vardır. (4)

Kemik Erimesi Nedenleri

Kemik erimesi neden olur? Yaşlanma, kemik erimesinin ilk nedenlerinden biridir, çünkü yaşlandıkça kemikler daha az yoğunlaşmakta ve giderek zayıflamaktadır.

Kadınlarda, kemik erimesinin temel nedeni menopoz sırasında ve sonrasında oluşan kemik kaybına bağlıdır.

Kemik erimesine neden olabilecek başka koşullar da bulunmaktadır. Diğer faktörler şunları içermektedir:

  • Hareketsizlik, sigara içme ve aşırı alkol tüketimi gibi yaşam tarzı faktörleri
  • D vitamini eksikliği
  • Kalsiyum eksikliği
  • Ailede kemik hastalıkları geçmişi olması
  • Bazı ilaçlar (diüretikler, steroidler ve kemoterapi ilaçları) (5)

Kemik Erimesi Tedavisi

Kemik erimesi nasıl geçer? Kemik erimesinin tedavisi, kemik kaybını azaltan ve kemik yoğunluğunu artıran ilaçların reçete edilmesiyle başlamaktadır. İlaç tedavisi, kırılgan kemiklerin yarattığı ağrıların önüne geçilmesini de sağlayabilmektedir.

Reçete edilen ilaçlarla birlikte, yeterli miktarda kalsiyum ve D vitamini almak da tedavinin başarısı için oldukça önemlidir. Güçlü ve sağlıklı kemikler oluşturmak için yeterli miktarda kalsiyum ve D vitamini almak hayati bir önem taşımaktadır.

Ayrıca, aşağıda sıralanmış olan bazı yaşam tarzı değişikliklerini uygulamak, kemik erimesinin hızını yavaşlatabilmektedir:

  • Sigarayı bırakmak
  • Kemikleri güçlendirmeye yardımcı olmak için yürüyüş, koşu, dans ve ağırlık kaldırma egzersizleri gibi bol miktarda egzersiz yapmak
  • Kalsiyum ve D vitamini içeren sağlıklı bir diyetle beslenmek

Bu yöntemlerle birlikte, kırılmalara karşı oldukça hassas olan kemiklere sahip olan hasta kendisini ani düşmelere karşı korumalıdır. Evi güvenli bir hale getirmek için bazı değişiklikler yapmak faydalı olacaktır. (6)

Kemik erimesi kemik kırılmasına neden olduysa, bu durumda muhtemelen ameliyat gerekli olacaktır. Kemik kırıkları genellikle kalça, omurga ve el bileğinde meydana gelmektedir. (7)

Kemik Erimesi İçin Hangi Doktora Gidilir?

Kemik erimesi tanısı ve tedavisi için başlangıç olarak aile doktoruna ya da iç hastalıkları uzmanına başvurabilirsiniz. Hastalık teşhis edildikten sonra tedavisi muhtemelen bir fizik tedavi uzmanı, romatolog, endokrinolog ya da jinekolog ile devam edecektir. (8)

Kemik Erimesine Ne İyi Gelir?

Kemik Erimesi Bitkisel Tedavisi

Kuru erik: Kuru erik tüketmek, kemik erimesini önlemeye yardımcı olabilmektedir. Kuru erik, kemik kaybını azaltmada etkili bir antioksidan olan yüksek oranda polifenol konsantrasyonları içermektedir. Bu nedenle de, genel kemik sağlığı için faydalıdır. (9)

Elma: Polifenoller ve flavonoidler gibi antioksidanları içeren elma, kemikleri güçlendirmek için oldukça etkili olabilmektedir. Yapılan araştırmalara göre, özellikle menopoz sonrası kadınlarda kemik yoğunluğun artırmaya yardımcı olabilmektedir. Ayrıca, kalsiyumun emilimini destekleyen maddeleri de içermektedir. (10)

Susam: Yemeklere susam eklemek, kemik erimesini önlemek için bir yöntem olabilmektedir. Susam tohumları, kemik sağlığının en önemli besinlerinden biri olan kalsiyum açısından oldukça zengindir. Ayrıca, magnezyum, manganez, bakır, çinko, fosfor ve vitamin K ve D gibi kemik sağlığı için gerekli olan besinleri içermektedir. (11)

Ananas: Ananas, kemik erimesinin önlenmesi ve tedavisi için faydalı olan manganezi içermektedir. Vücuttaki manganez eksikliği, kemik deformasyonu ve kemik kaybıyla bağlantılı olabilmektedir. Bu nedenle de, kemik erimesini tetikleyebilmektedir. (12)

Kişniş: Kişniş, kemik sağlığı için gerekli olan magnezyum ve demir ile birlikte kalsiyum, potasyum ve manganez gibi mineraller açısından oldukça zengindir. Özellikle, kalsiyum ve manganez, zayıf kemiklerin tedavisinde ve önlenmesinde son derece önemlidir. (13)

Muz: Potasyum açısından son derece zengin olan muz, kemik sağlığını desteklemek için bir seçenek olabilmektedir. Özellikle, kalça ve omurga kemiklerini güçlendirmede etkili olduğu düşünülmektedir. (14)

Portakal suyu: Portakal suyu bol miktarda C vitamini içermektedir. Bu nedenle, kemiklerin yeniden oluşturulması için gerekli olan C vitamini vücuda temin etmektedir. (15)

Brokoli: Brokoli, K vitamini açısından oldukça zengindir. Bu nedenle, kemik sağlığını desteklemek ve kemik erimesinin önlemek için oldukça faydalı olabilmektedir. (16)

Kemik Erimesi Evde Tedavi Yöntemleri

Süt: Süt, temel besinler olan kalsiyum, potasyum, kolin, takviye edilmiş formda A ve D vitamini, magnezyum, riboflavin, B12 vitamini ve B6 ile birlikte karbonhidratlar, yağ, kalori ve birçok protein içermektedir. Bu nedenle, kemik sağlığı için son derece önemlidir. (17)

Hindistan cevizi yağı: Hindistan cevizi yağı, kemik yoğunluğu kaybı dâhil olmak üzere östrojen eksikliğinin etkilerini tersine çevirebilmektedir. İçerdiği güçlü antioksidan bileşikler, özellikle hormonal değişikliklere bağlı olarak oluşan kemik kaybını önlemeye yardımcı olabilmektedir. (18)

Badem sütü: Badem sütü kalsiyum açısından oldukça zengindir. Bu nedenle de, kemik erimesiyle mücadele etmeye yardımcı olabilmektedir. Ayrıca, içerdiği flavonoidler vücuttaki serbest radikallerin sayısını azaltabilmektedir, böylece genel kemik sağlığı da desteklenmektedir. (19)

Balık yağı: Balık yağı takviyeleri, içerdiği omega-3 esansiyel yağ asitleri ve D vitamini nedeniyle kemik mineral yoğunluğunu artırmaya yardımcı olabilmektedir. Omega-3 yağ asitleri kemik yıkımını en aza indirerek kemik ve kas kaybına yol açan faktörleri engelleyebilmektedir. (20)

Sirke: Kemiklerin güçlü kalmasını sağlamanın en iyi yollarından biri, kalsiyum başta olmak üzere mineral alımını artırmaktır. Özellikle, yaşlandıkça kemiklerin yenilenmesi için vücut devamlı olarak minerallere ihtiyaç duymaktadır. Sirke tüketiminin kalsiyumunun emilimini kolaylaştırdığı düşünülmektedir. Bu nedenle de, kemik sağlığı için sirkeden faydalanmak bir seçenek halini alabilmektedir. (21)

Vitamin D: Vitamin D, sağlıklı ve güçlü kemikler için oldukça gereklidir. Kalsiyum emiliminin desteklenmesinde ve kemik erimesinin engellenmesinde önemli bir rol oynamaktadır. Kemikler için önemli olan bu vitaminin en güçlü kaynağı ise güneş ışığıdır. (22)