Hipertiroidi Nedenleri


Hipertiroidi neden olur? Hipertiroidi, tiroid bezinin normalden daha fazla çalışması durumudur. Tiroid bezi tarafından tiroksin ve triiyodotironin hormonlarının aşırı üretilmesi hipertiroidi ile sonuçlanmaktadır. Graves hastalığı, tiroid nodülleri, tiroidit, iyot takviyesi, amiodaron ve kanser gibi çeşitli nedenlerin hipertiroidine yol açmaktadır.

Hipertiroidi nedenlerini daha ayrıntılı olarak şöyle sıralamak mümkündür: (1)

Graves Hastalığı

Hipertiroidi hastalığının bilinen en yaygın nedeni Graves hastalığı olarak bilinmektedir. Bağışıklık sistemiyle ilgili olan bu durum, her 10 hipertiroidi vakasından 7’sinde görülmektedir. Graves hastalığına sahip olan kişinin bağışıklık sistemi, tiroid bezine saldırmak için tiroid uyarıcı immünoglobulin isimli bir antikor üretmektedir. Bu durum, tiroid bezinin normalden daha fazla triod hormonu üretmesine ve boyutunu değiştirmesine yol açmaktadır.

Graves hastalığının bazı kişilerde neden geliştiği tam olarak bilinememektedir. Diğer yandan, çocuk doğurma yaşında bulunan kadınlar ve sigara içenlerde daha sık görülmektedir. Aileden kalıtsal olarak geçme ihtimali de bulunmaktadır. Hem genetik hem de çevresel faktörlerin bir sonucu olarak ortaya çıktığı düşünülmektedir. (2)

Toksik Adenomlar veya Toksik Nodüler Tiroid

Tiroid bezinde oluşan şişlikler veya nodüller tiroid hormonlarının daha fazla üretilmesine neden olabilmektedir. Bu da, bazı durumlarda hipertiroidi gelişimi tetikleyebilmektedir. Eğer tek bir nodül hipertiroidi belirtilerine açıkça neden oluyorlarsa, bu nodüllerin bazıları toksik nodüller ya da adenomlar olarak tanımlanmaktadır.

Hipertiroidi sahibi olan hastaların sadece %5’inde bu durum tiroid bezi nodüllerinden kaynaklanmaktadır. Diğer vakalarda ise birden fazla toksik nodül hipertiroidi belirtilerine neden olabilmektedir. Bu durum ise toksik multinodüler guatr olarak bilinmektedir.

Tiroid nodüllerinin kaynağı ve gelişimi halen tam olarak bilinmemektedir. (3)

Tiroidit

Tiroidit, tiroit bezinin aşırı salgılanması sonucu oluşmaktadır. Bağışıklık sisteminin tiroid hücrelerini hedef alması, bir enfeksiyon ya da herhangi başka bir anormallik, depolanmış olan tiroid hormonunun salınmasına yol açabilmektedir. Sonuç olarak da, kan içindeki tiroid hormonu seviyesi artmaktadır. Hipertiroidi ile sonuçlanabilen bu durum, hamile kadınlarda daha sık görülmektedir. (4)

İyot

İyot, tiroid bezinin sağlıklı bir şekilde tiroksin ve triiyodotironin hormonlarını üretebilmesi için son derece gereklidir. İyot yenilen gıdalardan temin edilebilmektedir, ancak takviyeleri ile birlikte iyot alımındaki belirgin artışlar, tiroid hormonlarının üretimini etkileyebilmekte ve hipertiroidi ile sonuçlanmasına yol açabilmektedir.

Tiroid nodülleri olduğu için hipertiroidi riski bulunan kişilerin iyot takviyeleri kullanımı sonucu hipertiroidi sahip olması oldukça sık yaşanan bir durumdur. (5)

Amiodaron Kullanımı

Amiodaron, atriyal fibrilasyonun tedavisinde yaygın olarak kullanılan antiaritmik (düzensiz kalp ritmini düzenlemeye yardımcı olan) olan bir ilaçtır. İyot içerdiğine sahip olması nedeniyle, özellikle tiroid nodülüne sahip olan kişilerde hipertiroidi gelişmesine neden olabilmektedir. Bu tip hipertiroidi, amiodarone bağlı hipertiroidizm da olarak bilinmektedir ve diğer tiplere göre tedavi edilmesi daha zordur. (6)

Kanser

Folliküler tiroid kanseri, fonksiyonel tiroid kanseri olarak da bilinmektedir. Nadir de olsa, bazı durumlarda hipertiroidi gelişimine yol açabilmektedir. Bu tür kanserler tiroidin foliküllerinde başlamakta ve kanser hücreleri bazen tiroid hormonları olan tiroksin ve triiyodotironin ile birlikte üretilebilmektedir. Bu da hipertiroidi ile sonuçlanmaktadır. (7)

Hipertiroidi Nedir?

Hipertiroidi yani tiroid bezinin aşırı çalışması, tiroid bezinin tiroksin ve triiyodotironin hormonlarını çok fazla üretmesi sonucu ortaya çıkan bir durumdur. Hipertiroidi, vücudun metabolizmasını önemli ölçüde hızlandırabilmektedir. Bu nedenle de, ani kilo kaybı, hızlı veya düzensiz kalp atışları, terleme ve sinirlilik veya gerginliğe yol açabilmektedir.

Hipertiroidi için çeşitli tedavi seçenekleri bulunmaktadır. Genellikle, tiroit hormonlarının üretimini yavaşlatmak için antitiroid ilaçları ve radyoaktif iyot kullanılmaktadır. Bazen, hipertiroidi tedavisi için tiroid bezinizin tamamını veya bir kısmını çıkarmak için ameliyatı gerekli olabilmektedir. Bu durumun göz ardı edilmesi durumunda, hipertiroidi gittikçe daha da ciddileşebilmektedir. Diğer yandan, birçok insan hipertiroidi tanısı konduktan sonra uygulanan tedaviye olumlu sonuç vermektedir. (8)

Hipertiroidi Nedir? fazlası için tıklayınız

Hipertiroidi Belirtileri

Hipertiroidi nasıl anlaşılır? Hipertiroidi belirtileri kişiden kişiye göre değişebilmektedir, ancak genel olarak aşağıdakileri içermektedir:

  • Sinirlilik veya gerginlik
  • Yorgunluk veya kas güçsüzlüğü
  • Sıcaklığa karşı rahatsız hissetme
  • Uyku problemi
  • Ellerin titremesi
  • Hızlı ve düzensiz kalp atışı
  • Sık oluşan bağırsak hareketi veya diyare
  • Kilo kaybı
  • Ruh hali değişiklikleri
  • Guatr

60 yaş üstü kişilerde, hipertiroidi bazen depresyon veya bunama ile karıştırılmaktadır. Yaşlı yetişkinler, hipertiroidi olan genç erişkinlerden farklı olarak, iştah kaybı veya insanlardan çekilme gibi farklı belirtiler de yaşayabilmektedir.

Hipertiroidi başlangıcı belirtileri yaşadığınızı düşünüyorsanız, bir doktora başvurmanızda fayda vardır. (9)

Detaylı bilgi almak için bakınız: Hipertiroidi Belirtileri 

Hipertiroidi Tedavisi

Hipertiroidi nasıl geçer? Hipertiroidi için uygulanan tedavi, durumun nedeni ve ciddiyetine bağlı olarak belirlenmektedir. Hipertiroidi genellikle aşağıdakilerden biri veya daha fazlasıyla tedavi edilmektedir:

  • Antitiroid ilaçlar
  • Radyoaktif iyot (tiroid bezini yok etmek ve aşırı hormon üretimini durdurmak için)
  • Hipertiroidi ameliyatı

Tiroidiniz cerrahi müdehale ile çıkarılırsa veya radyoaktif iyotla yok edilirse, ömrünüzün geri kalanında tiroid hormonu replasman hapları almanız gerekecektir.

Hipertiroidi kontrol altına alınana kadar, hızlı kalp atışı, titreme, terleme ve kaygı gibi belirtileri tedavi etmek için beta-bloker ilaçlar reçete edilebilir. (10)

Hipertiroidi İçin Hangi Doktora Gidilir?

Hipertiroidi tanısı ve tedavisi için ilk adım olarak bir iç hastalıkları (dâhiliye) uzmanına başvurabilirsiniz. Sonrasında gerekli görülmesi durumunda, bir endokrinolog (endokrinoloji ve metabolizma hastalıkları), bir cerrah ya da bir göz doktoru tedaviye yardımcı olabilmektedir. (11)

Hipertiroidi Tedavisi detayı için bakınız