Hashimoto Hastalığı Nedir?


Hashimoto hastalığı yani Hashimoto tiroiditi, kronik otoimmün tiroidit veya kronik lenfositik tiroidit olarak da adlandırılan otoimmün bir hastalıktır. Bu bozukluk, vücudun bağışıklık sisteminin tiroid dokusuna saldıran antikorlar üretmesine neden olmakta ve sonuç olarak da tiroid bezinin fonksiyonu yok olmaktadır. Düzgün bir şekilde çalışmayan tiroid bezi, hipotiroidi veya yeterli şekilde tiroid hormonu üretmeyen tiroid durumuna yol açmaktadır.

Hashimoto tiroiditi, otoimmün tiroid hastalığının en yaygın şekli olarak bilinmektedir. Bu hastalık her yaşta ortaya çıkabilmektedir, ancak özellikle kadınlarda ve yaşlı erişkinlerde daha sık görülmektedir. Hastalık herhangi bir ağrıya neden olmamaktadır ve çoğu zaman yıllarca bile fark edilmemektedir. Diğer yandan, belirtilerin ortaya çıkması durumunda da pek çok farklı belirtinin yaşanmasına neden olabilmektedir. (1)

Hashimoto tiroiditi çoğunlukla hipotiroidizm sonucu oluşmaktadır, bazı vakalarda öncelikle tiroid bezinin (guatr) genişlemesi ve geçici tiroid bezinin aşırı aktivitesine (hipertiroidizm) neden olabilmektedir. Hashimoto hastalığı nedeniyle tiroid bezinin aşırı aktif olması durumuna hashitoksikoz denmektedir.

Hashimoto tiroiditi diyabet, Addison hastalığı, romatoid artrit, pernisiyöz anemi ve erken menopoz gibi diğer rahatsızlıklarla ilişkili olabilmektedir. Hashimoto hastalığını iyileştirmek için bir tedavi yöntemi mevcut değildir, ancak bazı yöntemlerle hastalığın seyri ve belirtileri kontrol altına alınabilmektedir. (2)

Hashimoto Hastalığı Belirtileri

Hashimoto hastalığı yavaş yavaş ilerleyen bir hastalıktır. Hastalık ilerlemeye başladıkça belirtileri ortaya çıkmakta ve tiroid yetmezliğine yol açan T4 ve T3 üretimi azalmaktadır.

Hashimoto hastalığı nasıl anlaşılır? En sık görülen Hashimoto hastalığı başlangıcı ve ilerleyişi belirtileri, tiroid bezinin hareketsizliğiyle ilişkilidir ve şunları içerebilmektedir:

  • Açıklanamayan kilo artışı
  • Yorgunluk
  • Saç dökülmesi
  • Depresyon
  • Kas ağrısı veya sertliği
  • Eklem ağrısı
  • Cilt kuruluğu ve kırılgan tırnaklar
  • Kabızlık
  • Menstrüel kanamanın artması (3)

Hashimoto Hastalığı Belirtileri detayı için bakınız

Hashimoto Hastalığı Nedenleri

Hashimoto hastalığı neden olur? Hashimoto hastalığının otoimmün yani bir bağışıklık sistemi hastalığı olduğu düşünülmektedir. Normalde hastalık yapan bakteri ve virüsler gibi yabancı maddelere karşı vücudu savunan bağışıklık sistemi hücreleri yanlışlıkla tiroid bezine saldırmaktadır. Bu durum ayrıca, Hashimoto tiroiditi, kronik lenfositik tiroidit veya otoimmün tiroidit olarak da adlandırılmaktadır. (4)

Hashimoto hastalığı nedenleri şunlar olabilmektedir:

  • Sızıntılı bağırsak sendromu
  • Gluten
  • Besin yetersizliği
  • Florür
  • İyot eksikliği
  • İlerleyen yaş
  • Genetik faktörler
  • Cinsiyet
  • Diğer otoimmün hastalıklar
  • Radyasyona maruz kalma (5)

Daha fazla Hashimoto Hastalığı Nedenleri için

Hashimoto Hastalığı Tedavisi

Hashimoto hastalığı nasıl geçer? Hashimoto herkeste hipotiroidi geliştirmeye yol açmamaktadır. Tiroid hormon eksikliği yaşanıp yaşanmadığı doktor tarafından test edilmektedir. Eksiklik yaşanması durumunda ise tiroid hormon replasman tedavisi uygulanmaktadır. En etkili tedavi, Levotiroksin adı verilen sentetik bir T4 ilacıdır.

Levotiroksin vücudunuzun ürettiği T4 ile aynıdır. Bu nedenle, tiroid işlevini normalleştirebilmektedir. Kişi bu ilacı hayatı boyunca almaya devam etmektedir. Tiroid ilaçlarıyla kalsiyum takviyeleri veya antiasit ilaçlarının alınmaması gerekmektedir. (6)

Tedavi aynı dozda yıllarca sürmektedir. Ancak, TSH düzeyleri bazen, özellikle gebelik sırasında, kalp rahatsızlığı varsa veya menopozal hormon tedavisi alınması durumunda değişebilmektedir. Doktor gerekli doz ayarlamasını yapacaktır. (7)

Hashimoto Hastalığı Ameliyatı

Tiroid problemleri nedeniyle tüm tiroid bezi çıkarılırsa, tiroid yetmezliği gelişmektedir. Hayatın geri kalanında tiroid ilaçlarını kullanmak birincil tedavi yöntemidir.

Bezin yalnızca bir kısmı alınırsa, tiroid yine de kendi başına yeterli miktarda hormon üretebilmektedir. Kan testleri, hastanın ihtiyacı olan tiroit ilacının miktarını belirlemesine yardımcı olmaktadır. (8)

Hashimoto Hastalığı İçin Hangi Doktora Gidilir?

Hashimoto hastalığı için başlangıç olarak aile hekimine başvurabilirsiniz. Sonrasında belirtilerin ve tedavi seçeneklerinin değerlendirilmesi için gastroenterolog, jinekolog veya psikiyatrist gibi bir uzman tarafından muayene edilebilirsiniz. Karmaşık veya olağandışı Hashimoto vakalarına bir endokrinolog (endokrinoloji ve metabolizma hastalıkları uzmanı) yardımcı olabilmektedir. (9)

Hashimoto Hastalığı Tedavisi detaylı bilgi için bakınız

Hashimoto Hastalığına Ne İyi Gelir?

Hashimoto Hastalığı Bitkisel Tedavisi

Elma sirkesi: Elma sirkesi tiroid bozukluğuyla başa çıkmaya yardımcı olabilmektedir. Detoksifikasyonu desteklemeye, asit alkalin dengeyi eski haline getirmeye ve hormonları düzenlemeye yardımcı olmakta, aynı zamanda da enerji metabolizmasını da geliştirmektedir. (10)

Zencefil: Zencefil çinko, magnezyum ve potasyum açısından oldukça iyi bir kaynaktır. Hem besin içeriği hem de güçlü antiinflamatuar olma özellikleri nedeniyle tiroid işlevselliğini geliştirmeye yardımcı olabilmektedir. (11)

Keten tohumu: Omega 3 yağ asitleri açısından iyi bir kaynak olan keten tohumlarını tüketmek, hipotiroidi tedavisine yardımcı olabilmek için iyi bir yoldur.

Isırgan otu: Isırgan otu hipotiroidi durumuna yardımcı olması için kullanılan bir bitkidir. Isırgan otu iyot bakımından oldukça zengindir ve tiroid bezinin normal işlevlerini yerine getirmesine yardımcı olmaktadır.

Hindistan cevizi sütü: Hindistan cevizi sütü, tiroid bezinin normal fonksiyonlarını yerine getirmesine yardımcı olmaktadır. Diğer yandan ise vücudun metabolizma hızını arttırmaya da oldukça destekçidir. (12)

Sibirya ginsengi: Sibirya ginsengi, tiroid bezinin işleyişini destekleyen adrenal ve timus bezlerini uyarmak için çok yararlıdır. Bu bitki, aynı zamanda hipotiroidi hastalığının en yaygın belirtilerinden biri olan yorgunluğun hafifletilmesine de yardımcı olmaktadır. (13)

Çuha çiçeği yağı: Çuha çiçeği yağı, gamma linoleik asitler açısından iyi bir kaynaktır, aynı zamanda da, antiinflamatuar bir yarar sağlamaktadır. Bu nedenle, tiroid hormon düzeylerini artırmaya yardımcı olabilmektedir. Aynı zamanda, saç dökülmesi ve ağır adet kanaması gibi hipotiroidi belirtilerini de hafifletebilmektedir. (14)

Hindistan cevizi yağı: Hindistan cevizi yağı, tiroid işlevini geliştirmeye yardımcı olan orta zincirli yağ asitleri içermektedir. Ayrıca metabolizmayı uyarmakta ve enerjiyi artırmaktadır. (15)

Hashimoto Hastalığı Evde Tedavi Yöntemleri

D vitamini: D Vitamini, hipotiroidi durumuyla mücadele etmenin en doğal yoludur. Güneş ışığından faydalanma vücutta optimum D Vitamini seviyesini korumanın en iyi yoludur. Bu nedenle, hipotiroidi yaşayan kişilerin D vitamininden yararlanması için sabah saatlerinde 20 dakika boyunca güneş ışığından faydalanması önerilmektedir. (16)

Protein: Protein vücut dokularına tiroksin taşınmasında çok önemli bir rol oynamaktadır. Bu nedenle, günlük diyetinize proteini eklemeniz, tiroid bezinin işlevlerini normalize etmeye yardımcı olacaktır. Proteinlerin iyi kaynaklarından bazıları arasında, kinoa, baklagiller, kabuklu kuru yemişler ve hayvansal ürünler bulunmaktadır. (17)

Balık yağı: Balık yağları, tiroid hormon salımını arttırmak ve sağlıklı tiroid işlevini sürdürmek için faydalı olabilmektedir. Omega 3 yağ asitleri bakımından zengin olan balık yağı, ayrıca iltihap ile mücadele etmekte ve bağışıklığı sistemini güçlendirmektedir. (18)

B vitaminleri: Hipotiroidi durumuyla mücadele ederken, belirtilerin hafifletilmesine yardımcı olması için B1, B2, B3, B5, B6, B7, B9 ve B12 vitaminlerini içeren yeterli miktarda B vitaminini almalısınız. B vitaminleri sağlıklı tiroid fonksiyonları için hayati önem taşımaktadır. (19)

Et ve tavuk suyu: Et ve tavuk suyu, sindirim astarının onarımına yardımcı olan ve hipotiroidizmi iyileştiren l-prolin ve l-glisin amino asitlerini içermektedir.

Kemik suyu ayrıca sindirim sistemini besleyen ve kalsiyum, magnezyum, fosfor ve silikon gibi eksiklikleri önleyen çok sayıda önemli minerali barındırmaktadır.

Hipotiroidizm diyetinin bir parçası olarak, kemik suyu çorbaları enerji artırmak, yorgunlukla mücadele etmek, bağışıklık sistemini güçlendirmek, kas ve eklem ağrılarını hafifletmek için kullanılabilmektedir. (20)

Lif: Hipotiroidizm yaşayan kişilerin sindirim sistemini güçlendirmek için yeteri kadar lif alması oldukça önemlidir. Yüksek lif içeren bir diyetle beslenmek sindirim sağlığına yardımcı olduğu gibi kalp sağlığını korumakta, kan şekerini dengelemekte ve yorgunluğu önlemektedir. Lif alımını artırmanın bazı kolay yolları arasında, taze sebzeler, kırmızı meyveler, fasulye çeşitleri, mercimek ve tohumlu gıdalar bulunmaktadır. (21)