Guatr Tedavisi


Guatr nasıl geçer? Guatr tedavisi, ilaç tedavisi, hormon tedavisi ve gerekli durumlarda guatr ameliyatını içermektedir. Aldığınız tedavi aşağıdakilere bağlı olacaktır:

  • Guatrın büyüklüğü
  • Guatrın neden olduğu belirtiler
  • Herhangi bir altta yatan tiroid rahatsızlığınız olup olmadığı

Yapılan testlerinin tiroit bezinin normal şekilde çalıştığını ve guatrın küçük olduğunu göstermesi durumunda, hastanın durumu izlenebilir. (1)

Guatr tedavisi, tiroidin büyüklüğüne, belirtilerine ve nedenine bağlı olarak şekillenmektedir. Tedavi seçenekleri arasında ise şunlar bulunmaktadır:

Beklemek ve takip etmek

Kanserli olmayan nodülleriniz veya küçük bir guatrınız varsa ve tiroidiniz normal bir şekilde çalışıyorsa, hiç tedaviye ihtiyacınız olmayabilir. Tedavi, guatr yutma güçlüğüne neden olacak kadar büyük olduğunda düşünülmektedir Bununla birlikte, genç insanlar sağlıklı ve sorunsuz bir gelecek isteyecekleri ve boğazda uzun sürede mekanik bir soruna neden olan guatr riskini istemeyecekleri için doktorlar hemen tedaviye başlayabilmektedir. (2)

İlaç Tedavisi

Levotiroksin tiroidin hormon üretiminin yerini tutan bir tedavi yöntemidir. Guatrın nedeni zayıf bir tiroid ise (hipotiroidizm) bu ilaç reçete edilmektedir.

Guatrın nedeni aşırı aktif bir tiroid (hipertiroidi) ise diğer ilaçlar reçete edilebilmektedir. Bu ilaçlar metimazol ve propiltiyoürasil olabilmektedir. Guatr inflamasyona neden olursa, doktor, aspirin veya bir kortikosteroid ilaç tedavisini önerebilmektedir. (3)

Radyoaktif İyot Tedavisi

Aşırı aktif bir tiroid bezi vakalarında kullanılan bu tedavi yöntemi, ağız yoluyla radyoaktif iyot almayı içermektedir. İyot, tiroid bezine giderek tiroid hücrelerini öldürmekte ve bezin küçülmesini sağlamaktadır. Radyoaktif iyot uygulamasından sonra hastanın ömrü boyunca tiroid hormon replasman tedavisi yaptırması gerekmektedir. (4)

Biyopsi

Biyopsi, bir laboratuvarda incelenecek bir doku veya hücrenin numunesinin çıkarılmasıdır. Tiroid bezinde bulunan büyük nodüller varsa biyopsiye ihtiyaç duyulabilir. Kanseri hesaba katmak için bir biyopsi alınır. (5)

Guatr Ameliyatı

Cerrahi tiroid bezinin tamamını veya bir kısmını çıkarmak için yapılmaktadır. Eğer guatr büyükse, bu nedenle de, solunum ve yutma problemlerine neden oluyorsa, ameliyat gerekli görülebilir.

Cerrahi bazen nodüllerin çıkarılması için de kullanılmaktadır. Kanser varsa cerrahi yapılmalıdır. Alınan tiroid bezinin miktarına bağlı olarak, hastanın hayatının geri kalanında tiroid hormonu replasman tedavisi alması gerekebilmektedir. (6)

 

Guatrı Önleme

Guatr için prognoz (bir hastalığın geleceği hakkında tahminde bulunma ve iyileşme şansı olup olmadığı anlamında kullanılan tıbbi bir terim) çeşitlidir. Bazen tamamen kaybolabilmekte ya da giderek daha da büyümektedir. Bazı insanlar, hipotiroidizm geliştirebilir çünkü tiroid bezi guatr tarafından yok edilmekte ve yeterli miktarda tiroid hormonunun üretimini durdurmaktadır.

Diğerleri guatr toksikleştiğinde hipertiroidizm geliştirebilmekte ve aşırı miktarda tiroid hormonu üretmektedir (toksik nodüler guatr).

Gözetimden muzdarip insanlar gözetimsiz bırakılırsa guatr, tiroid kanseri, toksik nodüler guatr, hipotiroidizm, hipertiroidizm ve solunum ya da yutma zorluğu gibi komplikasyonlara neden olabilmektedir.

Guatrı tetikleyen brokoli, lahana, manyok ve karnabahar gibi gıdaları çok fazla tüketmekten kaçınmak gerekmektedir. Endemik kolloid guatr (sadece iyot eksikliği nedeniyle olan), iyotlu masa tuzu kullanılarak kolayca önlenebilmektedir. (7)

Guatr İçin Hangi Doktora Gidilir?

Guatr tanısı ve tedavisi için bir iç hastalıkları uzmanına (dâhiliye) ya da endokrinoloji ve metabolizma hastalıkları uzmanına başvurabilirsiniz. Ameliyatın gerekli görülmesi durumunda, genel cerrahi bölümüne sevk edilebilirsiniz. (8)

Guatr Nedir?

Guatr, tiroid bezinizin anormal bir genişlemesi durumudur. Tiroid, Adem elmasının hemen altında, boynun tabanında bulunan kelebek şeklinde bir bezdir. Guatr genellikle ağrısız olmasına rağmen, büyük guatr öksürüğe neden olabilmekte, yutkunmayı veya nefes almayı zorlaştırabilmektedir.

Dünyadaki çoğu guatr vakasının en yaygın nedeni uygulanan diyetlerdeki iyot eksikliğidir. Örneğin, iyot içermeyen tuzların iyotluların yerine tercih edildiği bölgelerde guatr daha sık görülmektedir. Diğer durumlarda ise sıklıkla tiroid hormonlarının fazla ya da az oluşundan veya bezin kendisinde gelişen nodüllerden kaynaklanmaktadır.

Tedavi, guatr boyutuna, belirtilere ve altta yatan nedene bağlı olarak şekillenmektedir. Fark edilmeyen ve sorunlara neden olmayan küçük guatr durumunda, genellikle tedaviye ihtiyaç duyulmamaktadır. (9)

Guatr Belirtileri

Guatr nasıl anlaşılır? Guatr başlangıcının ilk belirtisi büyümüş bir tiroid bezidir. Boyutu, tek bir küçük nodülden boynun önünü kaplayan geniş bir kütleye kadar değişebilir. Basit guatra sahip olan bazı insanlar, zayıf bir tiroid bezi belirtilerine sahip olabilmektedir. Nadiren de olsa, büyümüş bir tiroid, nefes borusu (trakea) ve gıda tüpüne (özofagus) baskı yapabilmektedir. Bu durumda şu belirtiler olabilmektedir:

  • Nefes alma güçlükleri (çok iri guatr), özellikle sırt üstü yatarken
  • Öksürük
  • Ses kısıklığı
  • Yutma zorlukları, özellikle katı yiyecekler yerken
  • Tiroid bölgesinde ağrı (10)

Guatr Nedenleri

Guatr neden olur? İyot eksikliği guatrların başlıca nedeni olarak bilinmektedir. Tiroidin tiroid hormonları üretmesine yardımcı olması için iyot mineraline ihtiyacı bulunmaktadır. Vücutta yeterli miktarda iyot yoksa tiroid bezi tiroid hormonu yapmak için çok fazla çalışarak büyümekte ve guatra neden olmaktadır.

Diğer nedenler şunlardır:

  • Graves Hastalığı
  • Hashimoto Hastalığı
  • İltihaplanma
  • Nodüller
  • Tiroid kanseri
  • Hamilelik (11)