Guatr Belirtileri


Guatr başlangıcı belirtisi, büyüklüğüne bağlı olarak, boyunda kolaylıkla fark edilebilen veya fark edilmeyen genişleyen tiroid bezidir. Bez, belirgin olacak kadar yeterince büyükse, yutma güçlüğü, öksürme, boyunda sıkışıklık hissi veya nefes alma sorunları gibi belirtiler ortaya çıkabilmektedir. Eğer guatr büyükse ve boyundaki damarların şişmesine neden oluyorsa, hasta başını yukarı kaldırdığında baş dönmesi hissetmesi oldukça muhtemel bir belirti olabilmektedir.

Hormonal dengesizliklerin sorumlu tutulması durumunda ek belirtiler de meydana gelebilmektedir. Hipertiroidi belirtilerine, artan kalp hızı, artan iştah, kilo kaybı, diyare ve bulantı veya kusma eşlik etme eğilimindedir. Tiroid yetmezliğine ise genellikle yorgunluk, uyuşukluk, kilo alma, kabızlık ve menstrüasyon düzensizlikleri eşlik etmektedir. (1)

Guatr nasıl anlaşılır? Guatrın ana belirtilerini şunlar içermektedir:

  • Boynun önünde, Adem elmasının hemen altında oluşan bir şişlik
  • Boğaz bölgesinde gerginlik hissi
  • Ses kısıklığı (cırtlak bir ses)
  • Boyun damarı şişmesi
  • Kolları başın üstünde kaldırınca oluşan baş dönmesi

Guatrın diğer, daha az yaygın yaşanan belirtileri ise aşağıdakileri içermektedir:

  • Solunum güçlüğü (nefes darlığı)
  • Öksürme
  • Hırıltı (nefes borusunun sıkışması nedeniyle)
  • Yutma güçlüğü (yiyeceklerin yemek borusunda sıkışması) (2)

Hipertiroidi veya Aşırı Aktif Tiroid Belirtileri

Guatra sahip olan bazı insanlarda ayrıca hipertiroidi veya aşırı aktif tiroid de olabilmektedir. Hipertiroidi belirtileri şunları içerebilmektedir:

  • Dinlenirken bile nabız sayısının artması
  • Hızlı atan kalp atışı
  • İshal, bulantı, kusma
  • Egzersiz olmadan terleme veya oda sıcaklığında terleme
  • Sallanma
  • Titreme (3)

Hipotiroidi veya Tiroid Yetmezliği Belirtileri

Guatra sahip olan bazı insanlarda hipotiroidi veya tiroid yetmezliği olabilmektedir. Tiroid yetmezliği belirtileri şunları içerebilmektedir:

  • Yorgunluk (yorgun hissetme)
  • Kabızlık
  • Cilt kuruluğu
  • Artan kilo
  • Adet düzensizlikleri (4)

Bebeklerde ve Çocuklarda Guatr Belirtileri

Bazı bebekler doğuştan bir guatr olabilecek genişlemiş bir tiroid ile doğabilmektedir. Yeni doğmuş bir bebeğin guatrı varsa, guatr solunum yollarına baskı uyguladığı için bebek nefes almakta zorlanabilmektedir. Bu nedenle doğuştan guatr sahip olan bebeklerin uygun tedaviyi görmesi için hemen teşhis edilmeleri çok önemlidir.

Çocuklar, guatr ile doğmadan, sonraki bir zamanda guatr sahibi olabilmektedir. Bir çocukluk guatrının nedenleri ve belirtileri bir yetişkininkiyle aynıdır. (5)

Acil Tıbbi Yardım Gerektiren Guatr Belirtileri

Bazı vakalarda, guatr acil durumlarda derhal değerlendirilmesi gereken ciddi bir durum olabilmektedir. Siz veya yakınında olduğunuz birinin aşağıdaki sıralanmış olan ciddi belirtilerden herhangi birisine sahip olması durumunda hemen tıbbi yardım istemelisiniz:

  • Nefes darlığı
  • Yutma güçlüğü
  • Palpabl nodüller
  • Ağrı ya da hassasiyet
  • Çıkıntılı gözler, açıklanamayan kilo kaybı, ısıya karşı dayanıksızlık ve terleme gibi hipertiroidi belirtileri
  • Depresyon, güçsüzlük ve açıklanamayan kilo alma gibi hipotiroidi belirtileri (6)

Guatr Nedir?

Guatr, tiroid bezinizin anormal bir genişlemesi durumudur. Tiroid, Adem elmasının hemen altında, boynun tabanında bulunan kelebek şeklinde bir bezdir. Guatr genellikle ağrısız olmasına rağmen, büyük guatr öksürüğe neden olabilmekte, yutkunmayı veya nefes almayı zorlaştırabilmektedir.

Dünyadaki çoğu guatr vakasının en yaygın nedeni uygulanan diyetlerdeki iyot eksikliğidir. Örneğin, iyot içermeyen tuzların iyotluların yerine tercih edildiği bölgelerde guatr daha sık görülmektedir. Diğer durumlarda ise sıklıkla tiroid hormonlarının fazla ya da az oluşundan veya bezin kendisinde gelişen nodüllerden kaynaklanmaktadır.

Tedavi, guatr boyutuna, belirtilere ve altta yatan nedene bağlı olarak şekillenmektedir. Fark edilmeyen ve sorunlara neden olmayan küçük guatr durumunda, genellikle tedaviye ihtiyaç duyulmamaktadır. (7)

Guatr Nedenleri

Guatr neden olur? İyot eksikliği guatrların başlıca nedeni olarak bilinmektedir. Tiroidin tiroid hormonları üretmesine yardımcı olması için iyot mineraline ihtiyacı bulunmaktadır. Vücutta yeterli miktarda iyot yoksa tiroid bezi tiroid hormonu yapmak için çok fazla çalışarak büyümekte ve guatra neden olmaktadır.

Diğer nedenler şunlardır:

  • Graves Hastalığı
  • Hashimoto Hastalığı
  • İltihaplanma
  • Nodüller
  • Tiroid kanseri
  • Hamilelik (8)

Guatr Tedavisi

Guatr nasıl geçer? Guatr tedavisi, ilaç tedavisi, hormon tedavisi ve gerekli durumlarda guatr ameliyatını içermektedir. Aldığınız tedavi aşağıdakilere bağlı olacaktır:

  • Guatrın büyüklüğü
  • Guatrın neden olduğu belirtiler
  • Herhangi bir altta yatan tiroid rahatsızlığınız olup olmadığı

Yapılan testlerinin tiroit bezinin normal şekilde çalıştığını ve guatrın küçük olduğunu göstermesi durumunda, hastanın durumu izlenebilir.

Guatr Ameliyatı

Guatr solunum ya da yutma ile etkileşime giriyorsa ve diğer tedavilere cevap vermiyorsa, tiroid bezinin bir kısmını ya da tamamını çıkarmak için ameliyat yapılması gerekebilir. Bu işlem tiroidektomi olarak da bilinmektedir. (9)

Guatr İçin Hangi Doktora Gidilir?

Guatr tanısı ve tedavisi için bir iç hastalıkları uzmanına (dâhiliye) ya da endokrinoloji ve metabolizma hastalıkları uzmanına başvurabilirsiniz. Ameliyatın gerekli görülmesi durumunda, genel cerrahi bölümüne sevk edilebilirsiniz. (10)