Gıda Zehirlenmesi Tedavisi


Gıda zehirlenmesi nasıl geçer? Gıda zehirlenmesi, tıbbi tedavi almadan evde tedavi edilebilmektedir. Çoğu kişi birkaç gün içinde kendisini daha iyi hissedebilmektedir.

Kusma ve ishal ile kaybedilen sıvıların tekrar vücuda alınması gerektiği için arada bir su içmek yerine, bol suyu içerek dehidrasyonu (sıvı kaybını) önlemek önemlidir.

Ayrıca aşağıda sıralanmış olan tavsiyeleri uygulamak da hızlı bir şekilde iyileşmeye yardımcı olabilmektedir:

  • Mümkün olduğunca dinlenmek
  • Başlangıç olarak küçük, hafif ve yağsız yemekler yemek
  • Alkol, kafein, gazlı içecekler, baharatlı ve yağlı gıdalardan kaçının çünkü bunlar kişiyi daha kötü hissettirebilmektedir

Belirtileriniz şiddetli ise veya birkaç gün içinde iyileşmeye başlamıyorsa, bir doktora başvurmalısınız. (1)

Yayılmasını Önleme

Eğer gıda zehirlenmesi yaşıyorsanız, diğer insanlar için yiyecekler hazırlamamalısınız. Özellikle, yaşlı ya da çok genç olan savunmasız kişilerle temastan kaçınmalısınız. Son ishal belirtilerinden, en az 48 saat sonrasına kadar işyerinde veya okulda kalmayın.

Eğer gıda zehirlenmesi yaşarsanız, şunları yapmalısınız:

  • Evdeki herkesin (kendiniz de dâhil olmak üzere) ellerini düzenli olarak sabun ve ılık su ile, özellikle de tuvalete gittikten sonra ve yemek hazırlamadan önce ve sonra yıkadığından emin olun.
  • Tuvalet oturakları, sifon tutamakları, lavabolar ve musluklar gibi yüzeylerin temiz olduğundan ve düzenli olarak temizlendiğinden emin olun
  • Herkesin kendi kişisel havlu kullandığından emin olun
  • Çamaşırları en sıcak çamaşır makinesi ayarında yıkayın (2)

Oral Rehidrasyon Sıvıları

Oral rehidrasyon sıvıları (ORS), yaşlılar ve önceden var olan bir sağlık durumuna sahip olanlar gibi dehidrasyon etkilerine karşı savunmasız olan insanlar için önerilmektedir.

Oral rehidrasyon sıvılarını eczanelerde bulmak mümkündür. Bunlar suda eritilerek içilmektedir ve için tuz, glikoz ve diğer önemli mineraller bulunmaktadır.

Bir böbrek rahatsızlığınız varsa bazı oral rehidrasyon türleri sizin için uygun olmayabilir. Bununla ilgili daha fazla tavsiye almak için eczacınıza veya doktorunuza danışın. (3)

İlerleyen Tedavi Yöntemleri

Gıda zehirlenmesi belirtileri daha şiddetli veya kalıcı bir hal aldıysa, hasta ciddi enfeksiyona karşı daha savunmasız kalabilmektedir. Örnek vermek gerekirse, yaşlı bir bireyseniz veya altta yatan başka bir sağlık durumunuz varsa, gıda zehirlenmesinin şiddetlenmesi sizin için tehlikeli olabilir.

Belirtilerinize neyin neden olduğunu bulmak için dışkı numunesi alınarak testler yapılabilir. Bakteriyel bir enfeksiyon olması durumunda ise antibiyotikler reçete edilebilir.

Kusmayı durdurmak için yapılan ilaçlar, (antiemetikler) kusma özellikle şiddetli olduğunda da reçete edilebilir.

Bazı durumlarda hastaneye birkaç gün boyunca yatırılmanız gerekebilir, böylece sürekli gözetim altında olabilirsiniz. Gerekli durumlarda ise doğrudan bir damara sıvı verilebilir (intravenöz olarak). (4)

Gıda Zehirlenmesi İçin Hangi Doktora Gidilir?

Gıda zehirlenmesi tanısı ve tedavisi için aile hekimine ve iç hastalıkları uzmanına başvurabilirsiniz. Belirtilerin sürekli ve şiddetli olması durumunda ise bir sindirim sistemi hastalıkları uzmanına (gastroenterolog) sevk edilebilirsiniz. (5)

Gıda Zehirlenmesini Önleme Yöntemleri

Gıda kaynaklı hastalıkların önlenmesi, evdeki yiyecekleri uygun şekillerde hazırlama ile başlamaktadır.

  • Gıdalar iyice pişmelidir. Bu özellikle yumurta, kümes hayvanları ve et için geçerlidir.
  • Bakteri ve virüslerin büyümeye başlamasına fırsat bırakmamak için gıdalar derhal soğutulmalıdır.
  • Yemeden önce meyveleri ve sebzeleri iyice yıkayın. Böylece, tarlalarda veya depolama tesislerinde bulunan gıdalarda kullanılan kir, zirai ilaç, kimyasal madde veya diğer bulaşıcı ajanları da temizlemiş olursunuz.
  • Ellerinizi kullanmadan önce ve kullandıktan sonra sabunla iyice yıkayınız.
  • Tezgâh gibi yiyecekleri hazırlamak için kullandığınız yüzeyleri iyice temizlediğinizden emin olun. Yiyeceklerin çapraz kontaminasyonu (çaprak kirlenmesi) oldukça yaygındır ve bu durum, gıda zehirlenmelerine neden olabilir. Örneğin, çiğ tavuğu kesmek için kullanılan bir kesme tahtası ve bıçak, kesmeden önce iyice yıkanmalıdır.
  • Restoranlarda yemekler başkaları tarafından hazırlanmaktadır. Sağlık müfettişleri lokantaları düzenli olarak kontrol etmekte ve gördüklerini raporlamaktadır. Yiyeceklerin dikkatle pişirildiğinden emin olun. Özellikle et içeren yemeklerde bu durum daha kritiktir.
  • Hamile kadınlar ve kemoterapi gören veya prednizon gibi ilaç kullanan, bağışıklık sistemi zayıflamış olan kişiler, yukarıda belirtilmiş olan önlemleri almada özellikle dikkatli olmalıdır. (6)

Gıda Zehirlenmesi Nedir?

Gıda kaynaklı hastalık olarak da adlandırılan gıda zehirlenmesi, kirlenmiş olan yiyeceklerin tüketilmesi sonucu ortaya çıkmaktadır. Bakteri, virüs ve parazitler gibi bulaşıcı organizmalar veya bunların toksinleri, gıda zehirlenmesinin en yaygın nedenleri olarak bilinmektedir.

Enfeksiyöz organizmalar veya toksinler, herhangi bir işleme veya üretim noktasında gıdayı kirletebilmektedir. Eve kadar gelen bu yiyecekler pişirilmeden yendiğinde ya da yanlış tüketildiğinde zarar verici hale gelebilmektedir.

Kirlenmiş yiyecekleri yiyen kişinin belirtileri saatler içinde başlayabilmektedir. Gıda zehirlenmesi belirtileri, genellikle bulantı, kusma veya ishali içermektedir. Çoğu zaman, gıda zehirlenmesi hafif geçmektedir ve tedavi edilmeden kendi kendine iyileşmektedir. Bununla birlikte, bazı insanlarda durum daha ciddi olabilmekte ve hastanede tedavi gerektirmektedir. (7)

Gıda zehirlenmesi nedir? fazlası için tıklayınız

Gıda Zehirlenmesi Belirtileri

Gıda zehirlenmesi başlangıcı belirtileri saatler ya da günler içinde başlayabilir. Zamanlama gıda zehirlenmesine bağlı olarak değişmektedir. Ayrıca, tüketilen yiyecek veya içecek miktarına bağlı da olacaktır. Gıda zehirlenmesi nasıl anlaşılır? Gıda zehirlenmesi belirtileri aşağıdakileri içerebilmektedir:

  • Karın ağrısı
  • İshal
  • Ateş
  • İştah kaybı
  • Bulantı
  • Kusma
  • Zayıflık ve yorgunluk

Diğer yandan, gıda zehirlenmesi belirtileri kişinin ne kadar mikrop veya toksin tükettiğine de bağlıdır. Ayrıca, bir kişinin mikrop veya toksine karşı olan hassasiyeti diğer bir kişiden farklı olabilmektedir. (8)

Detaylı bilgi almak için bakınız: Gıda zehirlenmesi belirtileri

Gıda Zehirlenmesi Nedenleri

Gıda zehirlenmesi neden olur? Gıdalar, üretim, işleme veya pişirme sırasında, herhangi bir aşamada kirlenebilmektedir. Bakteriler, virüsler ya da parazitlerle kirlenmiş olan bu gıdalar gıda zehirlenmesine sebebiyet verir. Aşağıdaki durumlar gıda zehirlenmesi riskini artırmaktadır:

  • Gıdaları yeterince iyi pişirmemek (özellikle de et)
  • 5C’nin altında soğutularak saklanması gereken yiyecekleri düzgün bir şekilde saklamamak
  • İshal geçiren ya da hasta olan birinin temas ettiği yiyecekleri yemek
  • çapraz bulaşma ya da çapraz kirlenme(gıda, yüzey ve ekipman arasında zararlı bakterilerin bulunduğu yerler) (9)

Daha fazla Gıda zehirlenmesi nedenleri için