Gıda Zehirlenmesi Belirtileri


Gıda zehirlenmesi başlangıcının en net belirtisi genellikle ishaldir. Beraberinde kişi genellikle kusma ve kendini hasta hissetme gibi diğer belirtileri de yaşamaktadır. İshal sırasında dışkı suludur ve 24 saat içinde en az üç kez olmaktadır. Dışkıda kan ya da mukus görmek ise enfeksiyonun bir belirtisi olarak tanımlanmaktadır. (1)

Gıda zehirlenmesi nasıl anlaşılır? Gıda zehirlenmesi belirtileri aşağıdakileri içerebilmektedir:

  • İshal
  • Karın ağrısı
  • Ateş
  • İştah kaybı
  • Bulantı
  • Kusma
  • Zayıflık ve yorgunluk

Diğer yandan, gıda zehirlenmesi belirtileri kişinin ne kadar mikrop veya toksin tükettiğine de bağlıdır. Ayrıca, bir kişinin mikrop veya toksine karşı olan hassasiyeti diğer bir kişiden farklı olabilmektedir. (2)

Karın ağrısı da sıklıkla yaşanan bir başka belirtidir. İshal sonrası karın ağrıları hafifleme eğilimi göstermektedir.

Bir dakika önce sıcak hissederken bir dakika sonra üşümüş gibi hissedebilirsiniz. Bunlar, mide bulantısı, kusma ve ishalle birlikte ortaya çıkan ateşin belirtileridir.

Kusma genellikle bir gün kadar sürmektedir. İshal ise kusma durduktan sonra ilerlemekte ve sıklıkla birkaç gün veya daha fazla sürmektedir. Dışkının normale dönmesi bir hafta kadar devam edebilmektedir.

Kusma ve ishal genellikle enfekte yiyecekleri yedikten saatler sonra veya birkaç gün sonra başlamaktadır. Kusma nedeniyle çoğu zaman iştahsızlık da yaşanmaktadır. (3)

Sıvı Kaybı (Dehidrasyon) Belirtileri

İshal ve kusma, vücutta sıvı kaybına (dehidrasyon) neden olabilmektedir. Sıvı kaybı yaşadığınızı düşündüğünüz an hemen bir doktora başvurmalısınız. Hafif olan sıvı kaybı oldukça yaygın bir durumdur ve genellikle bol sıvı tüketilerek telafi edilebilmektedir. Şiddetli olan sıvı kaybı ise doğru bir şekilde tedavi edilmezse ölümcül olabilmektedir.

Sıvı kaybı belirtileri şunları içerebilmektedir:

  • Yorgunluk
  • Baş dönmesi ya da sersemlemek
  • Baş ağrısı
  • Kas krampları
  • Batık gözler
  • Daha az idrara çıkma
  • Kuru bir ağız ve dil
  • Zayıflık
  • Huzursuz olma (4)

Ciddi sıvı kaybı belirtilerini ise şöyle sıralamak mümkündür:

  • Enerji veya coşku kaybı (apati)
  • Zayıflık
  • Karışıklık
  • Hızlı bir kalp atış hızı
  • Çok az idrara çıkma
  • Koma

Şiddetli sıvı kaybı yani dehidrasyon tıbbi açıdan oldukça bir acil durumdur.

Sıvı kaybı yaşama riski daha fazla olan, aynı zamanda sıvı kaybı yaşaması daha tehlikeli olan kişiler şunlardır:

  • Yaşlı veya zayıf bir bağışıklık sistemine sahip olan insanlar
  • Hamile kadınlar
  • Şiddetli ishal ve kusması olan insanlar (özellikle, kaybedilen sıvıyı geri almak mümkün değilse) (5)

Acil Tıbbi Yardım Gerektiren Belirtiler

Aşağıdaki belirtilerin yaşanması durumunda acil tıbbi yardım almalısınız:

  • Sıvı kaybı yaşanması
  • Çok fazla kusmak ve vücutta sıvı tutmada zorlanma
  • Dışkıda kan olması
  • Kan kusmak
  • Şiddetli karın ağrısı
  • Belirtilerin şiddetlenmesi ve durumunuzun gittikçe kötüye gitmesi
  • Ateş düşürücü ilaçları aldıktan sonra bile düşmeyen ve devam eden ateş (üç gün veya daha fazla süreyle)
  • 1-2 günden fazla süren kusma veya 3-4 gün sonra bile devam eden ishal
  • Enfeksiyonun yurt dışında gelmesi
  • Diyabet, epilepsi, inflamatuar bağırsak hastalığı, böbrek hastalığı gibi temel sağlık sorunlarının olması
  • Çok yaşlı olmak
  • Kemoterapi tedavisi, uzun süreli steroid tedavisi, HIV enfeksiyonu gibi bağışıklık sistemini zayıflatan durumlar
  • Hamile olmak
  • Endişe edilen başka belirtiler varsa (6)

Gıda Zehirlenmesi Nedir?

Gıda kaynaklı hastalık olarak da adlandırılan gıda zehirlenmesi, kirlenmiş olan yiyeceklerin tüketilmesi sonucu ortaya çıkmaktadır. Bakteri, virüs ve parazitler gibi bulaşıcı organizmalar veya bunların toksinleri, gıda zehirlenmesinin en yaygın nedenleri olarak bilinmektedir.

Enfeksiyöz organizmalar veya toksinler, herhangi bir işleme veya üretim noktasında gıdayı kirletebilmektedir. Eve kadar gelen bu yiyecekler pişirilmeden yendiğinde ya da yanlış tüketildiğinde zarar verici hale gelebilmektedir.

Kirlenmiş yiyecekleri yiyen kişinin belirtileri saatler içinde başlayabilmektedir. Gıda zehirlenmesi belirtileri, genellikle bulantı, kusma veya ishali içermektedir. Çoğu zaman, gıda zehirlenmesi hafif geçmektedir ve tedavi edilmeden kendi kendine iyileşmektedir. Bununla birlikte, bazı insanlarda durum daha ciddi olabilmekte ve hastanede tedavi gerektirmektedir. (7)

Gıda zehirlenmesi nedir? hakkında daha fazla bilgi almak için tıklayınız.

Gıda Zehirlenmesi Nedenleri

Gıda zehirlenmesi neden olur? Gıdalar, üretim, işleme veya pişirme sırasında, herhangi bir aşamada kirlenebilmektedir. Bakteriler, virüsler ya da parazitlerle kirlenmiş olan bu gıdalar gıda zehirlenmesine sebebiyet verir. Aşağıdaki durumlar gıda zehirlenmesi riskini artırmaktadır:

  • Gıdaları yeterince iyi pişirmemek (özellikle de et)
  • 5C’nin altında soğutularak saklanması gereken yiyecekleri düzgün bir şekilde saklamamak
  • İshal geçiren ya da hasta olan birinin temas ettiği yiyecekleri yemek
  • çapraz bulaşma ya da çapraz kirlenme(gıda, yüzey ve ekipman arasında zararlı bakterilerin bulunduğu yerler) (8)

Gıda zehirlenmesi nedenleri detayı için bakınız

Gıda Zehirlenmesi Tedavisi

Gıda zehirlenmesi nasıl geçer? Gıda zehirlenmesi yaşayan çoğu kişide, genellikle özel bir tıbbi yardıma ihtiyaç duyulmamaktadır. Belirtileri çok şiddetli değildir ve uzun sürmemektedir. Ancak, diğer yandan yüksek risk grubuna dâhil olan kişilerde sıvı kaybı gibi bir sorunun önceden önlenmesi için doktor tarafından muayene edilmesinde fayda vardır.

Gıda zehirlenmesi hafif ise bol sıvı tüketerek, kaybedilen elektrolitleri yenilemeye çalışarak (eczanelerden temin edilebilen oral hidrasyon solüsyonları yardımcı olabilir) ve dinlenerek kendinizi iyileştirebilirsiniz. Kendinizi hazır hissettiğinizde normal diyetinize ve rutine dönmeyi deneyebilirsiniz. Bazı gıda zehirlenmesi vakalarında, bu durumun sorumlusu bakteriler olabilmektedir. Bakteri yok etmek için antibiyotik tedavisi uygulanabilmektedir, ancak genellikle buna ihtiyaç duyulmamaktadır. (9)

Gıda Zehirlenmesi İçin Hangi Doktora Gidilir?

Gıda zehirlenmesi tanısı ve tedavisi için aile hekimine ve iç hastalıkları uzmanına başvurabilirsiniz. Belirtilerin sürekli ve şiddetli olması durumunda ise bir sindirim sistemi hastalıkları uzmanına (gastroenterolog) sevk edilebilirsiniz. (10)

Gıda zehirlenmesi tedavisi daha fazla detay için