Gastroenterit Belirtileri


Gastroenterit başlangıcının ana belirtisi, bağırsak hareketlerinizin (dışkı) sulu olmaya başladığı ve sık sık, acilen tuvalete gitmeye ihtiyaç duyduğunuz ishaldir. İshal, gastroenteritin başlıca belirtisi olmasına rağmen, ishalin bilinen diğer pek çok nedeni bulunmaktadır. Gastroenterit nasıl anlaşılır? İshale ek olarak diğer gastroenterit belirtileri aşağıdakileri içerebilmektedir:

  • Mide bulantısı ve kusma
  • Karın ağrısı ve kramp
  • Hafif ateş ve titreme
  • İştah kaybı
  • Baş ağrısı ve kas ağrıları
  • Yorgunluk ve genel vücut zayıflığı
  • İdrar kaçırma (bağırsak hareketleri üzerindeki kontrol kaybı)
  • Bebeklerde zayıf beslenme (1)

Gastroenterit belirtileri nedenine bağlı olarak, enfeksiyondan bir ile üç gün sonra ortaya çıkabilmektedir ve hafif ile şiddetli olabilmektedir. Belirtiler genellikle bir veya iki gün sürmektedir, ancak zaman zaman on güne kadar sürme ihtimali de bulunmaktadır.

Belirtileriniz yaklaşık beş günden fazla sürerse veya daha şiddetli bir hale gelirse ya da belirtileriniz gittikten sonra tekrar geri döndüyse, dışkınızda kan varsa, sürekli karın ağrınız varsa veya dehidrasyon gelişmeye başladıysa mutlaka bir doktora başvurmalısınız. Dehidrasyon, gastroenterit ile hızlı bir şekilde ortaya çıkabilmektedir ve vücudun aşırı sıvı kaybına uğramasına yol açabilmektedir. Gastroenterit ile birlikte gelen dehidratasyon belirtileri ise şunları içerir: (2)

  • Aşırı susuzluk
  • Son sekiz saat içinde idrar yapmamak veya yalnızca küçük miktarda idrara çıkmak
  • Koyu renkli ve kokulu idrar
  • Ağız ve dudak kuruluğu (gözyaşı eksikliği de yaşanabilir)
  • Soğuk eller ve ayaklar
  • Çökmüş yanaklar veya gözler
  • Baş dönmesi, letarji, zayıflık
  • Cildi gerdikten sonra hemen eski halini almaması

Özellikle bebekler ve çocuklar, yaşlılar ve zayıflamış bağışıklık sistemine sahip olanlar başta olmak üzere gastroenterit ile beraber dehidratasyon belirtileri yaşayan herkes hemen bir doktora görünmelidir. (3)

Acil Tıbbi Yardım Gerektiren Belirtiler

Yetişkinseniz ve aşağıdaki belirtileri yaşıyorsanız hemen tıbbi yardım istemelisiniz:

  • 24 saat boyunca sıvı kaybı yaşamaya devam ettiyseniz
  • İki günden fazla kusuyorsanız
  • Kan kusuyorsanız
  • Dehidratasyon yaşıyorsanız
  • 104 F (40 C) yukarısında ateşiniz varsa (4)

Çocuklarda Acil Tıbbi Yardım Gerektiren Belirtiler

Çocuğunuzun aşağıdaki belirtileri yaşadığını fark edersiniz, hemen bir doktora başvurun:

  • 102 F (38.9 C) ya da daha yüksek bir ateş
  • Uyuşuk veya çok sinirli olma
  • Rahatsızlık ya da ağrı çekiyor gibi görünmesi
  • Kanlı ishal
  • Sıvı kaybı (hasta bebeklerde ve çocuklarda dehidratasyon belirtileri önemlidir, belirtilerin olması durumunda hemen tıbbi yardım istenmelidir) (5)

Bebeklerde Acil Tıbbi Yardım Gerektiren Belirtiler

Aşağıda sıralanmış olan belirtilerin yaşanması durumunda bebeğinizi hemen bir doktora götürmelisiniz:

  • Birkaç saatten fazla süren kusma
  • Altı saatten fazla süren kuru bez
  • Kanlı dışkı veya şiddetli ishal
  • Başının üstünde batık bir yumuşak nokta (fontanel)
  • Alışılmadık derecede uykulu veya tepkisiz olma (6)

Gastroenterit Hastalığı Nedir?

Gastroenterit, viral, bakteriyel veya paraziter enfeksiyonun neden olduğu sindirim kanalının tahriş olması durumudur. İshal, kusma ve karın ağrısı gibi belirtileri içermektedir. Tedavisinde esas olarak belirtilerin hafifletilmesi için çalışılmakta ve sıvı takviyesi uygulanmaktadır. Gastroenterit ayrıca mide gribi, bağırsak gribi, gıda zehirlenmesi ve gezgin ishali olarak da bilinmektedir.

Gastroenterit oldukça sık görülen bir durumdur, zira gastroenterit oluşturabilen virüsler ve bakterilerle karışmış olan yiyecek veya su yoluyla kolayca bulaşmakta ve kişiden kişiye temas yoluyla yayılmaktadır. Enfeksiyon, sindirim sisteminin bozulmasına neden olmaktadır, neticesinde de durum diyare ve kusma, karın ağrısı ve kramp gibi başka belirtilerle sonuçlanmaktadır. (7)

Gastroenterit nedir hakkında daha fazla bilgi almak için tıklayınız.

Gastroenterit Nedenleri

Gastroenterit neden olur? Gastroenterit viral, bakteriyel veya paraziter enfeksiyonlara bağlı olarak ortaya çıkmaktadır. Viral gastroenterit bulaşıcıdır ve gelişmiş ülkelerdeki salgınların çoğundan viral gastroenterit sorumludur.

Sık görülen enfeksiyon yolları şunları içermektedir:

  • Gıda (özellikle deniz ürünleri)
  • Kirlenmiş su
  • Enfekte biriyle temas kurma
  • Yıkanmamış eller
  • Kirli kaplar
  • Az gelişmiş ülkelerde gastroenterit, virüs, bakteri ve parazit ile karışan yiyecek veya su yoluyla daha sık yayılmaktadır. (8)

Gastroenterit nedenleri daha fazlası için

Gastroenterit Tedavisi

Gastroenterit nasıl geçer? Çoğu zaman fazla sürmeden hızlı bir şekilde ve belirli bir tıbbi tedaviye ihtiyaç duymadan iyileşmektedir. Temel amaç, sıvı kaybı oluşmasını önlemek veya oluşmuşsa bunu tedavi etmektir.

Genel olarak, normalde içtiğiniz şeylere ek olarak, ishalin her bölümünden sonra yaklaşık olarak 250 ml sıvı içmeyi deneyebilirsiniz. Beraberin kusma da varsa, sonrasında tekrar içmeyi deneyin, ancak kustuktan 10 dakika sonra daha yavaş yavaş yudumlayarak içmeye özen gösterin. Bazen ishali daha da kötüleştirebileceğinden, sadece suyu tercih etmek ve diğer şekerli içeceklerden uzak durmak önemlidir.

Gerekirse, sıvı kaybını onarıcı içecekleri bir eczacınızdan temin edilebilirsiniz.

Küçük öğünler şeklinde hafif yemekler yiyin, ancak aç değilseniz kendinizi yemek için zorlamayın. Baharatlı, yağlı veya ağır yiyeceklerden kaçının. (9)

Şiddetli gastroenterit belirtileri varsa, doktorunuz mide bulantısını, kusmayı ve ishali azaltmak için ilaçlar reçete edebilir; şiddetli dehidrasyon belirtileri için intravenöz sıvılar uygulayabilir. Gastroenterit bakteriyel bir enfeksiyondan kaynaklanıyorsa, antibiyotik tedavisine başlanır. (10)

Gastroenterit İçin Hangi Doktora Gidilir?

Gastroenterit hastalığının teşhisi ve tedavisi için aile hekimlerine, iç hastalıkları uzmanlarına ve sindirim sistemi hastalıkları uzmanlarına başvurabilirsiniz. (11)

Detaylı bilgi almak için bakınız: Gastroenteri tedavisi