Farenjit Nedenleri


Farenjit neden olur? Farenjit, genellikle soğuk algınlığı gibi viral bir enfeksiyon nedeniyle oluşmaktadır, ancak, diğer yandan, bakteri enfeksiyonu, örneğin streptokok bakterileri de farenjite neden olabilmektedir. Bununla birlikte, vakaların yaklaşık üçte birinde herhangi bir neden de bulunamamaktadır. (1)

Viral Enfeksiyonlar

Farenjitin en yaygın nedeni olan viral enfeksiyon oldukça yaygın yaşanan bir durumdur. Ayrıca, belirli mevsimlerde farklı virüsler daha yaygın olabilmektedir. (2)

  • Genel olarak, soğuk algınlığa neden olan virüsler viral farenjitten sorumludur.
  • Bulaşıcı mononükleoz (mono), boğaz ağrısı ve bademcikler iltihaplanmasına neden olabilen, çok yaygın görülen viral bir enfeksiyondur.
  • Küçük çocuklarda, durum genellikle daha hafiftir.
  • Bununla birlikte, mono çocukluktan sonra ortaya çıktığında, hastalık son derece ciddi olabilmektedir. Karaciğer ve dalağı etkilemekte, sarılığa sebebiyet verebilmektedir.
  • Farenjitle sonuçlanabilecek diğer viral enfeksiyonlar ise influenza (grip), kızamık, su çiçeği ve herpes olarak bilinmektedir. (3)

Bakteriyel Enfeksiyonlar

Bakteriyel farenjite sahip olan hastalarda genellikle şiddetli nezle belirtileri, öksürük veya konjunktivit (göz nezlesi) yaşanmamaktadır. Bakteriyel farenjit vakaları özellikle ılıman iklimlerde, kış ve erken ilkbaharda artmaktadır. A grubu streptokok, farenjitin en yaygın bakteri nedenidir. (4) Bu duruma strep boğaz enfeksiyonu da denmektedir ve özellikleri şöyle sıralanmaktadır:

  • Farenjit vakalarında, bu durumun nedeni yaklaşık olarak, % 5-10’unda streptokok enfeksiyonudur.
  • Strep enfeksiyon, yaklaşık olarak % 15 ile 40 oranında çocuklarda görülmektedir.
  • Strep boğazı tedavi edilmediği takdirde gelişebilecek ciddi komplikasyonlar nedeniyle mümkün olduğunca çabuk teşhis edilmelidir. Bunlara, kalbe zarar verebilecek romatizmal ateş ve böbreklere zarar verebilecek akut nefrit dahildir ve her ikisi de ölümcül olabilmektedir.
  • Strep boğaz enfeksiyonu başlangıcı, ani yüksek ateş ve şiddetli boğaz ağrısı ile kendini belli etmektedir.
  • Kızamıkçık hastalığından sorumlu bakteri, strep ile ilişkili bir hastalığa yol açarak farenjit oluşturabilmektedir.

Candida gibi mikroorganizmalar farenjit oluşturabilmektedir.

Farenjit, belsoğukluğuna neden olan bakteri sonucu da ortaya çıkabilmektedir. (5)

Diğer Nedenler

  • Uzun süre devam eden farenjit (kronik farenjit) boğaza da yayılabilen solunum, sinüs veya ağız enfeksiyonuna bağlı olabilmektedir.
  • Sigara içmek, aşırı alkol tüketmek, kimyasal dumanları solunmak, hava kirliliği veya boğazı tahriş eden ya da rahatsız eden maddeleri yutmak da farenjitlere neden olabilmektedir.
  • Ağız yoluyla solumak boğazı kurutulabilmekte ve boğaz ağrısına neden olabilmektedir. Kuru veya tozlu bir ortamda yaşamak ve bu kuru olan havayı solumak boğazda tahrişe ve acıya yol açmaktadır.
  • Sesin aşırı kullanılması boğaz ağrısı ve ses kısıklığı ile sonuçlanabilmektedir.
  • Sinüs drenajı farenjite neden olabilmektedir.
  • Nadiren de olsa, farenjit, boğazda veya ağızda kanserli bir büyüme sonucu oluşabilmektedir. (6)

Farenjit Risk Faktörleri

Bir dizi faktör farenjit geliştirme riskini arttırabilmektedir. Bu, risk faktörlerine sahip olan herkesin farenjit yaşayacağı anlamına gelmemektedir. Farenjit için risk faktörleri şunları içermektedir:

  • Çok yaşlı veya çok genç olmak
  • Kapalı iş veya yaşam alanları
  • Kimyasal tahriş edicilere maruz kalma
  • Çok nüfuslu alanlarda bulunma
  • Gastroözofageal reflü hastalığı
  • Zayıf bir bağışıklık sistemine sahip olmak (7)

Farenjit Nedir?

Farenjit, boğaz ağrısı için kullanılan tıbbi bir terimdir. Farenjit, boğaz rahatsızlığı, ağrı veya boğaz çatlamasına yol açan farenks (boğaz) iltihabıdır. Bazı kişilerde ağrılı yutma problemlerine de neden olabilmektedir. Farenjit, genellikle bir viral enfeksiyon ve daha nadiren A grubu streptokoklar (strep boğaz) tarafından oluşturulan bakteri enfeksiyonu nedeniyle ortaya çıkmaktadır.

Boğaz ağrısının diğer nedenleri alerji, toksinler veya kansere bağlı iltihapları içermektedir. Doktorlar, farenjiti, larenjit veya bademcik iltihabından ayırt edebilmektedir. Larenjit gırtlakla sınırlı kalırken, bademcik iltihabı bademciklere etki etmektedir. Farenjitin bademcik veya larinks gibi komşu yapılara yayılması olağan dışı bir durum değildir, ancak, bununla birlikte her hastalığın belirtileri birbirinden farklılık göstermektedir. (8)

Farenjit nedir? fazlası için tıklayınız

Farenjit Belirtileri

Farenjit nasıl anlaşılır? Farenjit başlangıcı ve sonrası belirtileri nedenine bağlı olarak değişebilmektedir. En genel farenjit belirtileri ise aşağıdakileri içerebilmektedir:

  • Boğaz ağrısı veya boğazda rahatsızlık hissi
  • Yutma veya konuşma ile kötüleşen boğaz ağrısı
  • Yutma güçlüğü
  • Boyundaki bezlerin şişmesi
  • Şişmiş ve kırmızı bir renk almış olan bademcikler
  • Bademciklerin üzerini kaplayan beyaz lekeler veya irin
  • Kısık veya boğuk ses

Boğaz ağrısına neden olan yaygın enfeksiyonlar, aşağıdakileri de içeren diğer belirtilere de yol açabilmektedir:

  • Ateş
  • Öksürük
  • Burun akması
  • Hapşırma
  • Vücut ağrıları
  • Baş ağrısı
  • Mide bulantısı veya kusma (9)

Farenjit belirtileri hakkında daha fazla bilgi almak için tıklayınız.

Farenjit Tedavisi

Farenjit nasıl geçer? Çoğu farenjit vakası virüslerden kaynaklanmaktadır. Bu hastalıklardan birkaçı (bazı grip türleri gibi) antiviral ilaçlarla tedavi edilebilmektedir.

Farenjit, strep enfeksiyonu sonucu oluşmuşsa, antibiyotiklerle tedavi edilmelidir. Strep, belirtiler veya tek başına fizik muayene ile tam olarak teşhis edilemez.

Aşağıdaki yöntemler hastanın kendisini daha iyi hissetmesine yardımcı olabilmektedir:

  • Limon çayı veya ballı çay gibi sıcak sıvıları içebilirsiniz.
  • Sıcak tuzlu su ile hazırlanan (1 su bardağı su ve 1 çay kaşığı tuz) gargaraları günde birkaç kez kullanabilirsiniz.
  • Sert şekerlemeler veya boğaz pastillerinden yardım alabilirsiniz. Küçük çocuklara bu tür ürünler verilmemelidir çünkü çocuk için tehlike yaratabilmektedir.
  • Kuru havadan uzaklaşmanızı sağlaması için bir buharlaştırıcı veya nemlendirici kullanabilirsiniz. Bu, kurumuş ve ağrılı olan boğazı nemlendirip yatıştırmaktadır.
  • İhtiyaç duyulduğu takdirde, ağrı kesicilerden yardım alabilirsiniz. (10)

Farenjit Ameliyatı

Kronik farenjitin (uzun süre devam eden ya da sürekli tekrarlanan) tedavisi genellikle daha zordur.  En yaygın nedeni ise bademciklerin sürekli iltihaplanmasıdır. Bu durumda, bademcik ameliyatı bir tedavi seçeneği olabilmektedir. (11)

Farenjit İçin Hangi Doktora Gidilir?

Farenjit tanısı ve tedavisi için kulak, burun, boğaz uzmanına (KBB) başvurabilirsiniz. (12)

Detaylı bilgi almak için bakınız: Farenjit tedavisi