Demans (Bunama) Hastalığı Nedir?


Halk arasında bunama olarak da bilinen demans tek başına bir hastalık değildir. Demans, aynı zamanda bellek, iletişim ve düşünce bozukluklarının belirtilerini tanımlayan genel bir terim olarak kullanılmaktadır. Demans hastalığına sahip olma olasılığı yaşla birlikte artarken, yaşlanmanın normal bir parçası olarak görülmemektedir.

Daha zayıf ve kısa süreli olan hafıza kaybı gibi hafif bilişsel bozukluklar yaşlanmanın normal bir parçası olabilir. Bu, yaşlanma ile ilişkili bilişsel gerileme olarak da bilinir çünkü demans gibi önemli sorunlara yol açan bir durum değildir. Demans, günlük aktiviteleri etkileyebilecek kadar şiddetli iki veya daha fazla belirtiyi tanımlamaktadır. (1)

Alzheimer hastalığı, yaşlı erişkinlerde ilerleyici demansın en yaygın nedenlerinden biridir, ancak demans hastalığının pek çok nedeni bulunmaktadır. Nedenine bağlı olarak bazı demans belirtilerini tersine çevirmek mümkündür. (2)

Demans (Bunama) Belirtileri

Demans nasıl anlaşılır? Demans başlangıcı ve sonrası belirtileri nedene bağlı olarak değişmektedir, ancak hastalığın yaygın bulgu ve belirtiler şunları içermektedir:

Bilişsel Değişiklikler

  • Hafıza kaybı, genellikle bir eş veya başkası tarafından fark edilir
  • İletişim kurma veya sözcükleri bulma zorluğu
  • Akıl yürütmede veya problem çözmede zorluk yaşama
  • Karmaşık görevleri yerine getirme zorluğu
  • Planlama ve düzenleme ile ilgili zorluk yaşama
  • Koordinasyon ve motor fonksiyonları ile ilgili zorluk yaşama
  • Kafa karışıklığı ve yönelim bozukluğu

Psikolojik Değişiklikler

  • Kişilik değişiklikleri
  • Depresyon
  • Kaygı
  • Uygunsuz davranışlar sergileme
  • Paranoya
  • Ajitasyon
  • Halüsinasyonlar görme (3)

Daha fazla demans (bunama)  belirtileri

Demans (Bunama) Nedenleri

Demans neden olur? Demans hastalığı aşağıdaki gibi birçok nedene bağlı olarak gelişebilmektedir:

  • Alkolizm
  • Beyin hasarı
  • Madde bağımlılığı
  • Bazı ilaçlara yan etkiler
  • Tiroid fonksiyon anormallikleri
  • Vitamin B12 eksikliği

Bazı demans vakalarında, altta yatan sebep tedavi gördükten sonra tersine dönebilir veya iyileşebilir.

Yaşlanma ve ailede demans öyküsü olması demans gelişimi için risk faktörleri oluşturmaktadır. Aşağıdaki nedenler de demans hastalığı geliştirme riskine neden olabilir:

Ne yazık ki demans, Alzheimer hastalığı, beyin hasarı veya kan damarı değişiklikleri gibi durumlardan kaynaklandığında, ortaya çıkan değişiklikler geri döndürülemez. (4)

Detaylı bilgi almak için bakınız: demans (bunama) nedenleri

Demans (Bunama) Tedavisi

Demans nasıl geçer? Bazı demans vakaları, tedavi edilebilen tıbbi koşullardan kaynaklanır ve tedavi zihinsel işlevlerin bir kısmını veya tamamını geri getirebilir. Ancak çoğu zaman demans tersine çevrilemez. Tedavi edilebilen tıbbi koşullar şunlardır:

  • B12 vitamini eksikliği için vitamin alma
  • Hipotiroidizm için tiroid hormonlarını alma
  • Bir beyin tümörünün ameliyat ile alınması
  • Hafıza kaybına ya da kafa karışıklığına neden olan ilaçları almama veya değiştirme
  • Enfeksiyonu tedavi etmek için ilaçlar alma
  • Depresyon tedavisi için ilaç alma

Diğer tedavi yöntemleri arasında palyatif bakım (kişinin sadece fiziksel değil zihinsel ve ruhsal olarak da yaşam kalitesini artırmayı amaçlayan bakım), gelecekle ilgili planlar yapma ve evde tedavi yöntemleri bulunmaktadır. (5)

Demans için hangi doktora gidilir: Nörologlar, gerontologlar, nöropsikologlar ve bazı psikiyatrlar hastanın birinci basamak doktoruna ek olarak demans hastalığını teşhis ve tedavi edebilir. Hastanın enfeksiyon veya tümör gibi tedavi edilebilir bir nedeni varsa, çeşitli uzmanlara danışılabilir. (6)

Demans  (bunama) tedavisi hakkında daha fazla bilgi almak için tıklayınız.

Demans (Bunama) Ne İyi Gelir?

Demans (Bunama) Bitkisel Tedavisi

Zerdeçal: Zerdeçal, demans hastalığına yol açan plak oluşumuna neden olan ve tehlikeli bir faktör olduğu bilinen meta-amiloid’i inhibe etmek için çalışmaktadır. (7)

Melisa: Melisa, demans ve Alzheimer hastalığının iyileşme sürecini artırmak için de çok yararlıdır. Hafıza kaybını önlemek, ajitasyonunu azaltmak ve hastanın uykusunun kalitesini arttırmak için yardımcı olabilmektedir. (8)

Salvia: Salvia, beynin kan akışı olmayan kısımlardaki kan akışını artırabilen ve demans sonucunda ortaya çıkan gerilemeyi yavaşlatan özelliklerine sahiptir.

Hindistancevizi: Sinir hasarı demans belirtilerini zorlaştıran bir neden olabilir. İşte bu durumda sinir iyileştirici güçleriyle bilinen hindistancevizi yağı, beyin ile iletişimi artırmaya yardımcı olarak demans tedavisine destekçi olmaktadır.

Bal kabağı: Bal kabağı ve diğer kabak türleri hem demir hem folat içermektedir. Bu nedenle dolaşım ve bilişsel işlev için oldukça önemli bir hale gelmektedir. (9)

Ispanak: Ispanak ve diğer yapraklı yeşil sebzeler, folat ve B9 içermektedir. Bu besin değerleri demans hastalığı olan kişinin içine kapanarak iletişimi kesmesine neden olan depresyonu önlemeye yardımcı olmaktadır.

Ginkgo: Demans ve Alzheimer için en eski ve en güvenilir doğal ilaçlardan biridir. Çeşitli araştırma çalışmalarına göre, bu bitkinin beyindeki dolaşımı artırarak kısa süreli olarak yaşanan hafıza kayıplarını önlemektedir. (10)

Balık yağı: Bu faydalı yağ asitleri, demans hastalığının arkasında yatan bazı nedenleri önlemeye yardımcı olmaktadır.

Muz: Zengin potasyum kaynağı olan muz, zihinsel olarak beyindeki oksijenli kan akışını desteklemektedir, bu nedenle, biliş, hafıza ve konsantrasyonu artırmanın harika bir yolu haline gelmektedir. (11)

Badem: Genel olarak kabuklu yemişler, magnezyum, folat, omega-3 yağ asitleri ve B6 vitamini de dâhil olmak üzere minerallerin en iyi kaynaklarındadır. Bir avuç badem, ceviz ya da fıstık bilişsel fonksiyonları artırmaya destek olabilmektedir.

Tarçın: Beyindeki plak biriminin oluşmasını önlemeye yardımcı olan tarçın, böylece demans hastalığına yakalanma riskini azaltmaktadır. Ayrıca, hafızayı ve bilişsel fonksiyonları da artırmaktadır. (12)

Demans (Bunama) Evde Tedavi Yöntemleri

Vitamin C: Vitamin C, beyne ait fonksiyonların onarımı için çok yararlıdır ve demans için büyük bir doğal tedavi yöntemi olarak çalışmaktadır. C vitaminini takviye olarak alabilirsiniz, ancak aynı zamanda mükemmel sonuçlar elde etmek için yüksek C vitamini sağlayan gıdaları da yemelisiniz. Yeşil yapraklı sebzeler ve turunçgiller, C Vitamininin önemli kaynaklarıdır ve hepsi demans ile mücadelede etkili olabilmektedir. (13)

Folik asit: Folik asit açısından zengin olan gıdalar, demansın önlenmesinde veya hastalığın belirtilerinin azaltılmasında oldukça etkilidir. Folik asit açısından zengin gıdaların arasında ise portakal, çilek, kuşkonmaz, bezelye ve papaya bulunmaktadır.

Bu gıdaların düzenli olarak alınması hem bu besin değerlerinin vücuda temin edilmesini sağlamaktadır hem de demans ile mücadeleye destek olmaktadır.

Vitamin E: E vitamini bakımından zengin olan besinlerin yüksek ve düzenli olarak tüketilmesi demansın uzun vadeli risklerini hafifletmeye yardımcı olabilir. Yakın tarihli bir araştırma göre, yüksek E vitamini tüketimi düşük demans riski ile orantılıdır. Araştırma, vücut kütle indeksi, alkol tüketimi, takviyelerin kullanımı, toplam enerji tüketimi, sigara, eğitim ve yaş için tasarlanmıştır. (14)

B12 Vitamini: Bu temel vitamin eksikliği demans hastalığının başlıca nedenlerinden biridir. Demansın erken dönemindeyseniz B12 vitamini takviyelerini kolaylıkla temin edip alabilirsiniz veya sardalye, karides, orkinos, sığır eti ve yoğurt gibi B12 vitamini açısından yüksek olan gıdaları tüketebilirsiniz. (15)

Aromaterapi: Demans belirtilerini yaşıyorsanız, hemen panik olmayın. Bunun yerine, bir nefes alarak rahatlamaya çalışın. Endişe etmeniz durumunuzu daha da kötüleştirir, çünkü endişenin duruma hiç yararı olmaz. Her ne kadar aromaterapinin demans hastalığı üzerinde doğrudan etkileri henüz kanıtlanmamış olsa da esansiyel yağlar, stres, depresyon ve kaygıyı azaltarak tedaviye yardımcı olmada hala önemli bir rol oynamaktadır. Aromaterapi, bilişsel fonksiyon ve hafıza da dâhil olmak üzere beyninizin işleyişine önemli ölçüde katkı sunmaktadır. (16)