Damar Tıkanıklığı Belirtileri


Damar tıkanıklığı nasıl anlaşılır? Damar tıkanıklığı genellikle bir arterin ciddi şekilde daralmasıdır. Damar tıkanıklığı başlangıcında ya da nazı durumlarda damar tamamen tıkanıncaya kadar herhangi bir belirti yaşanmamaktadır. Birçok kişi kalp krizi veya inme gibi acil yardım gerektiren tıbbi riskler altında olduğunu bilmemektedir.

Diğer yandan, bazı insanlar damar tıkanıklığı belirtilerini yaşayabilmektedir. Damar tıkanıklığı belirtileri hangi arterin tıkandığına bağlı olarak değişmektedir. (1)

  • Koroner Damar Tıkanıklığı Belirtileri

Koroner arterler, oksijen içeren kanı kalbe taşımaktadır. Bu arterlerin plaklar nedeniyle tıkanması ortak bir belirti olan anginaya neden olabilmektedir. Angina, kalp kası oksijen bakımından zengin kanı almadığında ortaya çıkan göğüs ağrısı veya rahatsızlıktır.

Angina göğüs üstünde baskı oluşturabilir ya da göğsün sıkışmasına yol açabilir. Bu durum ayrıca omuz, kol, boyun, çene veya sırt bölgelerinde de hissedilebilir. Angina ağrısı bazen hazımsızlık ağrısı gibi de olabilir. Angina ağrısı fiziksel aktivite sonrası dinlenme sırasında daha da kötüleşebilmektedir. Duygusal stres de acıyı tetikleyebilmektedir.

Koroner damar tıkanıklığının diğer belirtileri ise nefes darlığı ve kalp atış hızı (aritmi) ile ilgili problemlerdir.

Kalbin en küçük damarı bile tıkanıklık oluşturabilmektedir. Bu duruma koroner mikrovaskular hastalık adı verilmektedir. Koroner mikrovaskular belirtileri arasında ise angina, nefes darlığı, uyku sorunları, yorgunluk ve enerji eksikliği bulunmaktadır. (2)

  • Karotid Damar Tıkanıklığı Belirtileri

Karotid arterler, beyne oksijen açısından zengin olan kanı tedarik etmektedir. Plak nedeniyle karotid damarların tıkanması ya da tamamen tıkanması inme belirtilerine yol açabilmektedir. Karotid damar tıkanıklığı belirtileri şunlardır:

  • Ani güçsüzlük
  • Yüzün, kolların veya bacakların, özellikle vücudun bir yüzünde paralizi (hareket etmede yetersizlik) veya uyuşma
  • Karışıklık
  • Konuşma veya anlamada zorlanma
  • Bir veya iki gözde birden görme sorunu
  • Nefes alma problemleri
  • Baş dönmesi, yürüyüş sırasında sorun yaşama, denge veya koordinasyon kaybı ve açıklanamayan düşmeler
  • Bilinç kaybı
  • Ani ve şiddetli baş ağrısı

Bu belirtiler tıbben hemen müdehale edilmesi gereken belirtilerdir. (3)

  • Periferik Damar Tıkanıklığı Belirtileri

Plak ayrıca, bacaklara, kollara ve pelvise (periferik arter hastalığı olarak bilinir) oksijen açısından zengin kanı sağlayan ana arterlerde birikebilmektedir. Bu büyük atardamarlar daralmış veya tıkanmışsa, hissizlik, ağrı ve bazen de tehlikeli enfeksiyonlar ortaya çıkabilmektedir. (4)

Periferik arter tıkanıklığının diğer belirtileri şunlar olabilmektedir:

  • Bacaklar veya ayaklarda uyuşma
  • Buzağı kasının zayıflığı ve atrofisi
  • Bacaklarda veya ayaklarda soğukluk hissi
  • Ayak renginde değişiklikler (soluklaşma ya da kızarma)
  • Ayakların üstündeki tüylerin dökülmesi ve ayak tırnakları kalınlaşması
  • Bacaklarda ya da ayaklardaki yaraların geç iyileşmesi
  • Genellikle ayak parmaklarında ağrılı ülserler ya da kangren

Periferik arter hastalığı olan insanların yaklaşık yarısı herhangi bir belirti yaşamamaktadır. Belirtileri olan hastalar için en sık görülen belirtiler aralıklı yürüme ve dinlenme ağrısıdır. (5)

  • Renal Damar Tıkanıklığı Belirtileri

Renal arterler, böbreklere oksijen içeren kanı tedarik etmektedir. Eğer bu arterlerde plak oluşursa, kronik bir böbrek hastalığı geliştirebilmektedir. Böbreğin fonksiyonunu kaybetmesi sonucu kronik böbrek hastalığı ortaya çıkabilmektedir.

Erken böbrek hastalığı genellikle hiçbir belirti göstermemektedir. Hastalık daha da kötüleştikçe yorgunluk, idrara çıkma değişiklikleri, iştahsızlık, mide bulantısı, ellerde veya ayaklarda şişme, kaşınma ya da uyuşukluk ve konsantrasyon sorunları yaşanabilmektedir. (6)

Damar Tıkanıklığı Nedir?

Damar tıkanıklığı, arterlerin plaklar veya aterom olarak adlandırılan yağlı maddelerin damarları tıkanması sonucu oluşan potansiyel olarak ciddi bir durumdur. Bu plaklar, arterlerin daralmasına ve sertleşmesine, kan dolaşımının ve hayati organlara oksijen verilmesinin sınırlandırmasına ve kalp ya da beyindeki kan akışını potansiyel olarak engelleyebilecek kan pıhtılaşmasına neden olabilmektedir.

Damar tıkanıklığı başlangıcında herhangi bir belirtinin fark edilmemesi oldukça sık yaşanan bir durumdur ve birçok insan damar tıkanıklığına sahip olduğunu bilmemektedir. Diğer yandan, damarlardaki bu tıkanıklık kötüleştikçe kalp krizi ve inme gibi hayatı tehdit eden sonuçlara yol açabilmektedir. Sağlıklı ve düzenli yaşam tarzı seçeneklerini tercih etme ile damar tıkanıklığının önüne geçilebilmekte, oluşması durumunda ise tedavi ile kontrol altına alınabilmektedir. (7)

Damar Tıkanıklığı Nedir? hakkında daha fazla bilgi almak için tıklayınız.

Damar Tıkanıklığı Nedenleri

Damar tıkanıklığı neden olur? Damar tıkanıklığı, plakların damar içinde birikmesi ve damarı tıkaması sonucu oluşmaktadır. Damar tıkanıklığını neyin tetiklediği kesin olarak net olmasa da, pek çok faktörün bir rol oynadığı bilinmektedir. Aşağıdakiler arter duvarlarına zarar verebilmekte veya plak oluşumuna yol açabilmektedir: (8)

  • LDL yani kötü kolesterolün kanda yüksek olması
  • Kandaki düşük HDL yani iyi kolesterol seviyeleri
  • Enflamasyon için bir işaret olan yüksek C-reaktif protein seviyeleri
  • Yüksek tansiyon (hipertansiyon)
  • Diyabet
  • Aile bireylerinde bulunan damar hastalığı geçmişi
  • Sigara içmek
  • Şişmanlık ya obezite
  • Fiziksel hareketsizlik (çok az düzenli egzersiz)
  • Yaşlılık (9)

Damar Tıkanıklığı Nedenleri daha fazlası için

Damar Tıkanıklığı Tedavisi

Damar tıkanıklığı nasıl geçer? Damar tıkanıklığı riski altında olanların sağlıklı bir kiloya ulaşması ve sağlıklı yaşam tarzı değişikliklerini tercih etmesi genellikle uygulanan ilk tedavidir. Bazı durumlarda tedaviye ilaçla devam edilmekte veya ameliyat gerekli görülebilmektedir.

Yaşam tarzı değişiklikleri: Değişiklikler ağırlık yönetimi, fiziksel aktivite ve sağlıklı bir diyet üzerine odaklanmaktadır. Doktorunuz, çözünebilir lif açısından zengin olan gıdaları yemeyi ve doymuş yağ, sodyum ve alkol tüketiminizi sınırlamayı önerebilir.

İlaç tedavisi: Doktor, plak oluşumunu veya kan pıhtılaşmalarını önlemek için ilaçlar önerebilir. Statin gibi diğer ilaçlar kolesterolü düşürmek için, anjiyotensin dönüştürücü enzim (ACE) inhibitörleri ilaçları ise kan basıncını düşürmek için reçete edilebilir.

Damar tıkanıklığı ameliyatı: Şiddetli damar tıkanıklığı vakaları, anjiyoplasti veya koroner arter bypass gibi cerrahi işlemlerle tedavi edilebilmektedir. (10)

Damar Tıkanıklığı İçin Hangi Doktora Gidilir?

Damar tıkanıklığı tanısı ve tedavisi için kalp ve damar cerrahisi bölümüne başvurabilirsiniz. (11)

Damar Tıkanıklığı Tedavisi fazlası için tıklayınız