Crohn Hastalığı Nedenleri


Crohn neden olur? Crohn hastalığının nedeni tam olarak bilinmemektedir. Ancak, hastalık üzerine yapılan araştırmalara göre, Crohn hastalığı, birkaç faktörün bir kombinasyonu sonucu ortaya çıkabilmektedir.

Crohn hastalığının gelişiminde etkisi olduğu düşünülen faktörler şunlardır:

  • Genetik
  • Bağışıklık sistemi
  • Sigara içmek
  • Daha önce yaşanmış olan bir enfeksiyon
  • Çevresel faktörler

Diyetlerde yapılan bazı değişiklikler, bazı belirtileri kontrol altına alabilmektedir. Diğer yandan, Crohn hastalığına neden olabilecek belirli bir diyetin mevcut olduğuna dair herhangi bir kanıt bulunmamaktadır. (1)

Genetik Faktörler

Genetik faktörlerin Crohn hastalığının gelişiminde bir etkisi olduğuna dair pek çok çalışma bulunmaktadır. Crohn hastalığıyla bağlantılı olduğu düşünülen 200’den fazla farklı gen tespit edilmiştir.

Crohn hastalığı genlerinin aileden genetik olarak geçtiğini düşündüren kanıtlan bulunmaktadır. Bu duruma sahip olan 20 kişiden 3’ünde Crohn hastalığının geliştiği gözlemlenmiştir. Örnek vermek gerekirse, Crohn hastalığına sahip olan bir ikiz kardeşe sahip olunması durumunda, diğer kardeşte de hastalığın gelişme riski %70 kadar yüksek bir orandadır.

Crohn hastalığının bazı etnik gruplarda diğerlerinden daha yaygın olması, genetiğin bu hastalıkta önemli bir rol oynadığı fikrini kuvvetlendirmektedir. (2)

Bağışıklık Sistemi

Bağışıklık sistemi vücut için tehlike oluşturan zararlı organizmalarla mücadele ederek, vücudu korumaktadır. Sinir sisteminde ise iyi bakteriler olarak da adlandırılan ve vücuda faydası olan bakteriler bulunmaktadır. Bağışıklık sistemi bu iyi bakterileri bir tehdit olarak algılamaz.

Bununla birlikte, Crohn hastalığı durumunda, bağışıklık sistemindeki bir bozukluk, tüm bakterileri öldürmek için harekete geçmektedir. Crohn hastalığı ile ilişkili enflamasyonun çoğu kişide nedeni de budur. (3)

Sigara İçmek

Sigara içmek, Crohn hastalığının gelişme riskini artırabilecek önemli bir faktördür. Sigara içenlerin içmeyenlere oranla, hastalığı geliştirme riski iki kat daha fazladır. Diğer yandan, sigara içen kişiler Crohn hastalığı belirtilerini daha şiddetli yaşamaktadır.

Geçmişte Yaşanmış Olan Bir Enfeksiyon

Hali hazırda genetik olarak hastalığa duyarlılığı olan bazı insanlarda, daha önceki bir çocukluk dönemi enfeksiyonu, bağışıklık sisteminin anormal tepkiler vermesine neden olabilmektedir. Bu da, gelecekte Crohn hastalığını tetikleyebilmektedir. (4)

Çevresel Faktörler

Çevresel faktörlerin Crohn hastalığının gelişimini tetiklediğine dair düşünceler bulunmaktadır. İlişkili çevresel faktörler aşağıdakilerden herhangi birini içerebilir:

  • Yenilen gıdalardan gelen maddeler
  • Bakteriler veya virüsler gibi mikroplar
  • Sigara içmek
  • Henüz bilinmeyen diğer maddeler

Çevresel faktörler Crohn hastalığına şu şekilde etki edebilmektedir:

  • Bağışıklık sistemi tepkisini tetikleyebilmektedir. Bir kere başladıktan sonra bağışıklık sisteminin anormal reaksiyonları durmayabilmektedir.
  • Bağırsakların astarına doğrudan zarar verebilmektedir. Bu da, Crohn hastalığının başlamasına veya hızlanmasına neden olabilmektedir. (5)

Crohn Hastalığı Risk Faktörleri

Crohn hastalığının gelişme ihtimalini artıran bazı risk faktörleri şunları içerebilmektedir:

Yaş: Crohn hastalığı herhangi bir yaşta ortaya çıkabilmektedir, ancak özellikle daha genç yaşlarda gelişmektedir. Crohn hastalığına yakalananların çoğunun teşhisi yaklaşık 30 yaşından önce konmaktadır.

Aile öyküsü: Crohn hastalığına sahip olan bir aile bireyiniz olması durumunda, hastalığı geliştirme riskiniz daha da yükselmektedir. Crohn hastalığı bulunan 5 kişiden 1’inde bu durum mevcutken, ailesel hiçbir bağı bulunmayanlarda da hastalık gelişebilmektedir. (6)

Sigara: Sigara kullanımı, Crohn hastalığının gelişiminde en önemli risk faktörüdür. Sigara içmek, aynı zamanda hastalığın daha şiddetli yaşanmasına ve ameliyatın gerekli olmasına neden olabilmektedir.

Non steroidal antienflamatuar ilaçlar: İbuprofen, naproksen sodyum, diklofenak sodyum gibi ilaçlar bu gruba dâhildir. Crohn hastalığına neden olmayan bu ilaçlar, Crohn hastalığını daha da kötüleştiren bağırsak iltihaplanmasına yol açabilmektedir.

Yaşanılan yer: Eğer bir kentsel alanda veya endüstrileşmiş bir ülkede yaşıyorsanız, Crohn hastalığı geliştirme riskini artabilmektedir. Yağ veya rafine edilmiş gıdaların daha çok tüketildiği bu ülkelerde yaşayan insanların Crohn hastalığı riski daha yüksektir. (7)

Crohn Hastalığı Nedir?

Crohn hastalığı, bir inflamatuar bağırsak hastalığıdır. Karın ağrısı, şiddetli ishal, yorgunluk, kilo kaybı ve malnütrisyona yol açabilen sindirim sistemi iltihabına yol açmaktadır. Crohn hastalığından kaynaklanan iltihaplanma, her insanda sindirim sisteminin farklı alanlarını etkileyebilmektedir.

Crohn hastalığı nedeniyle sindirim sisteminde yaşanan bu iltihaplanma, sıklıkla etkilenen bağırsak dokusunun katmanlarına yayılmaktadır. Crohn hastalığı oldukça ağrılı ve zayıflatıcı bir hastalık olabilir. Bazı durumlarda ise yaşamı tehdit eden komplikasyonlara yol açabilmektedir.

Crohn hastalığının tedavi etmek için herhangi bir tedavi yöntemi bulunmamaktadır. Ancak, diğer yandan, uygulanan bazı tedaviler belirtileri ve belirtilerin şiddetini azaltmaya yardımcı olabilmektedir. Bu tedaviler sayesinde, pek çok Crohn hastası hastalığı kontrol altında tutarak hayatına devam edebilmektedir. (8)

Crohn Hastalığı Nedir? fazlası için tıklayınız

Crohn Hastalığı Belirtileri

Crohn hastalığı son derece kişisel bir hastalıktır. Bu nedenle de, Crohn başlangıcı ve ilerleyişi belirtileri kişiden kişiye ve hastalığın etkilediği bölgeye bağlı olarak değişebilmektedir. Crohn nasıl anlaşılır? En yaygın Crohn hastalığı belirtileri arasında şunlar bulunmaktadır:

  • Karın ağrısı ve diyare
  • Yorgunluk ve zayıflık
  • Ateş
  • Genel rahatsızlık hissi
  • Ağız ülseri
  • İştah kaybı ve kilo verme
  • Anemi (kansızlık)

Belirtiler hafif olabilirken, bazı hastalarda daha da ağırlaşabilmektedir. (9)

Detaylı bilgi almak için bakınız: Crohn Hastalığı Belirtileri 

Crohn Hastalığı Tedavisi

Crohn nasıl geçer? Crohn hastalığını tedavi edebilecek herhangi bir tedavi yöntemi bulunmamaktadır. Uygulanan tedavilerin amacı ise şunlardır:

  • İlaçlarla iltihaplanmaya müdehale edilerek belirtileri kontrol altına almak
  • Hastanın mümkün olduğunca normal hayatında yaşamasına izin vermek
  • Çocuklarda, yeterli beslenme ile büyümeyi teşvik etmek

İlaçla tedavi, Crohn hastalığı alevlenmelerini uzun süre sakinleştirmeye, genellikle yardımcı olabilmektedir. Crohn ameliyatı ise ilaç kullanımı ile kontrol edilmeyen belirtilerin uzun süreli rahatlamasını sağlayabilmektedir. (10)

Crohn İçin Hangi Doktora Gidilir?

Crohn hastalığı tanısı ve tedavisi için iç hastalıkları (dâhiliye) uzmanına ya da sindirim hastalıkları (gastroenteroloji) uzmanına başvurabilirsiniz. (11)

Crohn Tedavisi detayı için bakınız