Cilt Mantarı Belirtileri


Cilt mantarı başlangıcında genellikle enfekte olmuş olan cilt alanında bir kızarıklık meydana gelmektedir. Mantarın geliştiği alan cildin normal olan alanlarına oranla pul pul dökülmeye başlamaktadır. Farklı mantar enfeksiyonu türleri genellikle farklı döküntülere neden olmaktadır. Bazıları pul pul olurken bazı tıpkı cildi inceltmiş gibi gözükmektedir.

Cilt mantarı nasıl anlaşılır? Diğer yaygın cilt mantarı belirtileri arasında şunlar bulunmaktadır:

  • Kaşıntı
  • Ciltte soyulma
  • Cildin çatlaması
  • Enfekte olmuş alanda (kulak, ayak, tırnak, kafa derisi gibi) oluşan ağrı
  • Enfekte saçların kırılması ve kaybı (tinea corporis)
  • Parmak ve ayak tırnaklarının ufalanması ve renk değişikliği (ayak mantarı) (1)

Cilt mantarı belirtilerini cilt mantarı çeşitlerine göre ayrıntılı olarak şu şekilde sınıflandırmak mümkün olabilmektedir:

Atlet Ayağı (Ayak Mantarı) Belirtileri

Tinea pedis veya atlet ayağı ya da ayak mantarı, ayağı etkileyen yaygın bir mantar enfeksiyonudur. Atlet ayağı genellikle sporcuları etkilemektedir. Ortak kullanılan spor ekipmanları ve soyun odaları enfeksiyonun kolayca yayılmasına yol açmaktadır.

Diğer yandan, herkesin atlet ayağı geliştirme ihtimali bulunmaktadır. Daha çabuk çoğalabileceği sıcak iklimlerde ve yaz aylarında özellikle daha sık görülmektedir. (2)

Atlet ayağı mantarının belirtileri kişiden kişiye göre değişebilmektedir, ancak genel olarak yol açtığı belirtiler şunlardır:

  • Etkilenen bölgede kızarıklık veya kabarcıklar
  • Enfekte olmuş cildin yumuşaması veya tabakalar halinde parçalanması
  • Cildin soyulması veya çatlaması
  • Cildin pul pul olup dökülmesi ya da soyulması
  • Enfekte alanda oluşan kaşıntı, batma veya yanma hissi (3)

Vajinal Mantar Enfeksiyonu ( Candida) Belirtileri

Vajinal mantar enfeksiyonları, genellikle Candida albicans mantarının neden olduğu yaygın bir aşırı Candida büyümesidir. Candida mantarının aşırı büyümesi, vajinadaki bakteri ve mayanın normal dengesini bozmaktadır.

Candida enfeksiyonları da sıklıkla mantar ayak tırnağı enfeksiyonlarına ve bebek bezi döküntülerine neden olabilmektedir.

Bu mantar türünün yol açtığı belirtiler şunları içermektedir:

  • Vajina etrafında kaşıntı ve şişme
  • İdrara çıkma veya ilişki sırasında yanma hissi veya ağrı
  • Vajinada kızarıklık ve ağrı
  • Beyaz ya da gri renkte çok sulu bir vajinal akıntı

Bazı durumlarda zamanla döküntü de gelişebilmektedir. Tedavi edilmediği takdirde belirtiler şiddetli hale gelebileceğinden, maya enfeksiyonları hızlı bir şekilde tedavi edilmelidir. (4)

Jock Kaşıntısı (Tinea Cruris) Belirtileri

Yoğun bir kaşıntıya neden olan Tinea cruris, yani jock kaşıntısı da bir diğer yaygın cilt mantarı enfeksiyonu olarak bilinmektedir.

Bu mantarlar, ılık ve nemli ortamları sevmektedir, bu nedenle de, özellikle kasık, kalça ve iç uyluk gibi vücudun nemli bölgelerinde gelişmektedir. Jock kaşıntısı, yaz aylarında veya ılık, nemli alanlarda daha yaygın görülebilmektedir.

Jock kaşıntısı hafif bulaşıcıdır ve sıklıkla enfekte bir kişi ile veya mantarı taşıyan bir nesne ile doğrudan temas yoluyla yayılmaktadır. (5)

Jock kaşıntısı, vücutta genellikle dairesel bir şekle sahip kaşıntılı, kırmızı bir döküntü şekilde görülmektedir. Belirtileri ise şunları içermektedir:

  • Kasık, kalça veya uyluklarda kızarıklık
  • Enfekte alanda aşınma, tahriş, kaşıntı veya yanma
  • Dairesel bir şekle ve yükseltilmiş kenarlara sahip kırmızı bir döküntü
  • Enfekte alanda çatlama, dökülme veya pullanma (6)

Tinea Corporis (Solucan Mantarı) Belirtileri

Tinea corporis veya haleli mantar ya da solucan mantarı cilt, saç ve tırnak gibi ölü dokularda yaşayan bir mantarın neden olduğu bir cilt enfeksiyonudır. Tinea corporis hem jock kaşıntısına hem de atlet ayaklarına neden olan mantardır. Vücudun herhangi bir yerinde ortaya çıktığında, enfeksiyona sadece haleli mantar ya da solucan mantarı denmektedir. Belirtileri şunları içermektedir:

  • Bu mantar türünü şekli nedeniyle ayırt etmek genellikle kolaydır. Kaşıntı ya da pullu olabilen kırmızı bir yama, zamanla ciltte kabarık, halka şeklinde bir yamaya dönüşmektedir. Hatta birkaç halkaya da yayılabilmektedir.
  • Bu halkanın dış kısmı kırmızıdır ve kabarmış ya da engebeli görünebilmektedir, bunun nedeni halkanın içindeki derinin pullanmasıdır. (7)

Cilt Mantarı Nedir?

Cilt mantarı, temas yoluyla bir kişiden başka bir kişiye geçebilen, oldukça bulaşıcı bir cilt enfeksiyonudur. Etkilenen bölgeyi tedavi etmek oldukça önemlidir çünkü tüm mantarın tüm vücuda yayılma ve diğer komplikasyonlara yol açma riski bulunmaktadır. Farklı türlerde cilt mantarları mantarı bulunmaktadır. Bunlardan bazıları solucan mantarı, atlet ayağı, jock kaşıntısı, vajinal mantar ve diğerleri gibi cilt enfeksiyonlarını içermektedir.

Cilt mantarı, cildin genellikle ölü dokularla beslenen bir mikroorganizma olan mantar tarafından enfekte edilmesidir. İnsanlarda, cildin dış tabakası, dış ortama bir engel oluşturan ölü deri hücrelerinden oluşmaktadır. Genellikle cilt sağlığını korumaktadır, ancak hasar görmesi durumunda, bazı enfeksiyon türlerine yatkın olabilmektedir. (8)

Cilt Mantarı Nedenleri

Cilt mantarı neden olur? Cilt mantarı, cilt üzerinde çoğalmak ve gelişmek için uygun ortamı bulan mantar çeşitleri sonucu oluşan bir cilt enfeksiyonudur. Cilt mantarı geliştirme riski artırabilen bazı faktörler ise şunlar olabilmektedir:

  • Aşırı kilolu ya da obez olmak
  • Banyo veya duştan sonra cildin tamamen kurutulmaması
  • Cilt mantarı enfeksiyonu olan bir kişi veya hayvanla temas etmek
  • Giysiler, havlular ve yatak örtüleri gibi mantarlarla enfekte olabilen eşyalara temas etmek
  • Duş ve havuz alanlarında çıplak ayakla yürümek
  • Terledikten sonra terin kurumasına izin vermeyen sıkı kıyafetler giymek
  • Şeker hastası (diyabet) olmak
  • Yakın zamanda antibiyotik tedavisi görmek
  • Hamile olmak
  • HIV / AIDS gibi bağışıklık sistemini zayıflatan sağlık koşullarına sahip olmak
  • Zayıf beslenme ve bağışıklık sisteminin zayıflaması (9)

Cilt Mantarı Tedavisi

Cilt mantarı nasıl geçer? Cilt mantarında uygulanan iki temel yöntem antifungal ilaçları kullanmayı ve nem önlemek için alınan tedbirleri kapsamaktadır. Mantar enfeksiyonları tipik olarak antifungal ilaçlarla tedavi edilmektedir. Genellikle etkilenen bölgelere topikal ilaçlar olan antifungal ilaçların uygulanması mantarı tedavi etmek için yeterli olabilmektedir. Topikal ilaçlar krem, jel, losyon, solüsyon veya şampuanı içerebilmektedir. Diğer yandan, bazı antifungal ilaçlar ağız yoluyla da alınabilmektedir.

İlaç tedavisine ek olarak, mantar oluşan cilt alanının kuru kalmasını sağlamak oldukça önemlidir. Duştan sonra ayrı bir havluyla enfekte alanı iyice kurutmak ya da mantar ayaklarda oluştuysa mümkünse bir süre açık ayakkabılar giymek faydalı olabilmektedir.

Bazı enfeksiyonlarda oluşan inflamasyonu ve kaşıntıyı hafifletmek için doktor tarafından kortikosteroidler reçete edilebilmektedir. (10)

Cilt Mantarı İçin Hangi Doktora Gidilir?

Cilt mantarı tanısı ve tedavisi için dermatoloji bölümüne başvurulmaktadır. (11)