Çayın Faydaları


Ülkemizde hemen hemen herkesin vazgeçilmez içecekleri arasında ilk sırada yer alan ve neredeyse bir kültür haline gelen çay, Doğu Karadeniz Bölgesi’nde yetişmekte olan, çaygiller familyasındandır. Kış aylarında yapraklarını dökmeyen, nemli ve yağış alan yerleri seven bir bitkidir. Taze ya da kuru olarak kullanılabilir. Çay hem yaz aylarında hem de kış aylarında gün içerisinde sıklıkla tüketilmektedir. Dünyada en çok çay üretimi gerçekleştiren ülkeler arasında Türkiye 5 inci sırada yer almaktadır.

Çayın etkili maddesi tein olup içeriğinde polifenolda bulunmaktadır.


çayın sağlığa faydaları

Çayın Sağlığa Faydaları

Uyarıcı etkisi nedeniyle zihinsel ve bedensel yorgunluğu giderici özelliğe sahiptir. Son yıllarda yapılan araştırmalar ile kolon kanseri başta olmak üzere pek çok kanser türünü önleyici etkileri olduğu tespit edilmiştir. Midenin çalışmasını destekleyerek mideyi kuvvetlendirir. Kolera, guatr gibi hastalıklarda tedavi edici özelliği vardır. Antioksidan özelliği bulunmaktadır. Diş ve diş eti rahatsızlıklarının tedavi sürecini kısaltırken ağız kokusunu da engeller. Ancak çayın fazla tüketilmesi kalp çarpıntılarına, mide bulantısına ve uykusuzluğa neden olabilmektedir.

Çayın Kolon Kanserine Faydaları: İçeriğinde yer alan TF – 2 adını taşıyan polifenol kanser ile mücadelede etkinliği bilinen bir maddedir. Çayın içeriğinde yer alan bu madde kanserli hücrelerin yok olmasına yardımcı olurken sağlıklı hücreler üzerinde herhangi bir olumsuzluğuna da rastlanmamıştır. Bu nedenle çay son zamanlarda yapılan araştırmalarda kolon kanserinde kanserli hücrelerin yok edilmelerine yardımcı olduğundan çay tüketimi önerilmektedir.

Çay Antioksidan İçerir: Vücutta birçok hastalığa davetiye çıkaran ve asıl sebebi olan serbest radikallere karşı çayın antioksidan içermesi genel anlamda sağlık açısından önemlidir. Bu özelliği ile birçok hastalığa yakalanma riskini azaltır.

Çay Kalp Krizi Riskini Azaltır: Siyah çay tüketimi kalp sağlığını korur. Hollanda’da yapılan bir araştırma sonucuna göre günde 2-3 bardak siyah çay tüketen kişilerin tüketmeyen kişilere göre %70 oranından kalp krizi daha az geçirdiklerini ortaya koymuştur. Bunun yanında siyah çay tüketimi kan pıhtılaşmasını engeller ve felç geçirme riskini azaltır.

Kemik Sağlığını Korur: Düzenli olarak çay tüketimi kemik sağlığını korur. Çayın bol miktarda içerdiği fitokimyasalların yardımıyla kemik sağlığını koruduğu düşünülmektedir.

Çay Bağışıklık Sistemini Korur: Bazı bilimsel çalışmalar kanın bağışıklık sistemini güçlendirdiğini ortaya koymuştur. Bunun yanında bazı sağlık uzmanları çay içenlerin içmeyenlere göre daha sağlıklı kan yapısına sahip olduklarını savunmaktadırlar.

Çay Kansere Karşı Korur: Çayın aynı zamanda iyi bir antioksidan olduğunu yazmıştık. Kanser hastalıklarının en önemli sebeplerinden bir tanesi serbest radikallerdir. Antioksidanlar serbest radikallerin işlevlerini ve kansere yakalanma riskini ortadan kaldırır.

Çay Sindirim Sistemine Faydalıdır: Çayın genelde sindirim sistemine zararlı olduğu düşünülür fakat sindirim sistemine asıl zarar veren çayla birlikte aşırı miktarda şeker tüketimidir ve aynı şekilde aşırı çay tüketimidir. Halbuki az şekerli ve şekersiz çay tüketimi sindirim sistemi için ve özellikle bağırsak hareketleri için faydalıdır.

Çay Kalori İçermez: Kalori içermeyen çay bu özelliği sayesinde kilo alma riski de taşımaz. Çayın düzenli olarak tüketimi tam tersi sindirim sisteminin düzenli çalışmasına ve kilo verilmesine yardımcı olabilir. Özellikle siyah çayın daha etkili olması için limon suyu ile tüketilmesi önerilmektedir. Limon suyu ayrıca siyah çayın bünyede meydana getireceği demir eksikliği sorununu da ortadan kaldırabilmektedir.

Çay Metabolizmayı Güçlendirir: Günde 3-4 bardak yeşil çay tüketiminin metabolizmayı hızlandırıdığı düşünülmektedir. Bazı sağlık uzmanları düzenli olarak yeşil çay tüketimi ve 10-14 dakikalık yürüyüşle ayda 6-7 kilo verilebileceğini savunmaktadırlar.


Melisa Çayının FaydalarıMelisa Çayının Faydaları:

Dünya genelinde çayın onlarca çeşidi yetişmektedir ve ülkemizde de yaygın bir çay üretimi yapılmaktadır. Melisa çayı ise çok eski çağlardan beri hastalıkların tedavisinde kullanılmaktadır.

 

  • Düzenli olarak melisa çayı tüketimi göz tansiyonu sorunları için şifa olabilir, ayrıca göz hastalıklarına yakalanma riskini azaltır.
  • Melisa çayı kalp sağlığını korur, kalp krizi riskini azaltır ve kalp spazmı sorunlarını azaltabilir.
  • Melisa çayı hormon bozuklukları sorununu giderebilir, özellikle östrojen hormon sorunlarını ortadan kaldırabilir.
  • Sindirim sistemi için faydalı besinler içeren melisa çayı aynı zamanda idrar yolu enfeksiyonlarını giderebilir.
  • Melisa çayı cilt sağlığı içinde faydalıdır, yaraların daha hızlı iyileşmesini sağlayabilir.
  • Melisa çayının kas gevşetici özelliği vardır.
  • Sinir sistemi üzerinde etkili olan melisa çayı, stres ve depresyonla mücadelede yardımcı olabilmektedir.
  • Ateş düşürücü özelliği vardır, melisa çayı ter atmaya yardımcı olabilir.
  • Melisa çayı mide sağlığı için faydalıdır, gastrit sorunlarını giderebilir.
  • Uykusuzluk sorunu olan kişiler akşam yatmadan önce bir fincan tükettiklerinde bu sorunu çözebilirler.

Günde 2-3 fincan melisa çayı tüketimi sağlık açısından bir sorun teşkil etmez. Fakat mukola dejenerasyonu sorunu olan kişilerde bazı yan etkileri söz konusu, bu yüzden mukola dejenerasyonu sorunu olanların tüketimine dikkat etmelerini öneririz.


Beyaz Çayın FaydalarıBeyaz Çayın Faydaları:

Beyaz çay, siyah ve yeşil çay bitkilerinden üretilmektedir. Yetiştiği ve üretildiği coğrafyalarda farklı adlandırmaları vardır. Daha çok Çin’de üretilmektedir. Beyaz çay tüketimi özellikle son yıllarda ülkemizde artmaya başlamıştır. Bunun en büyük sebebi sağlık açısından faydalarının daha yeni yeni anlaşılıyor olması olabilir. Sağlık açısından birçok faydası olan yeşil çayın faydalarını şu şekilde sıralayabiliriz:

  • Yeşil çay kalp sağlığını korur. Beyaz çayın içerdiği kateşinler, damarların genişlemesine ve esnemesine yardımcı olur. Bu özelliği sayesinde kalbin aşırı yorulmasını engelleyebilir. Aynı zamanda yeşil çay kan basıncının sağlıklı bir seviyede seyretmesini sağlayabilir.
  • Yeşil çayın içerdiği vitamin, madde ve bileşenler kanser hastalığına yakalanma riskini de azaltabilir. Özellikle son yıllarda giderek artan kolon, yemek borusu, mide ve yumurtalık kanserlerine yakalanma riskini azaltabilir.
  • Yeşil çay cilt sağlığını korur. Cilt sağlığını en çok tehdit eden usnurların başında gelen serbest radikallere karşı etkilidir. Serbest radikallerin cilt üzerinde meydana getirdiği olumsuz etkileri ortadan kaldırır.
  • Yeşil çay genel anlamda sindirim sistemi sağlığını korur. Bunun bir sonucu olarak sağlıklı bir şekilde kilo vermeye yardımcı olabilir. Yeşil çayın içerdiği kafein ve polifenoler aynı zamanda metabolizmanın hızını arttırarak zayıflamaya destek olabilirler.
  • Stres ve depresyonla mücadele etmemizi sağlar. Neredeyse bütün çay türlerinde olduğu gibi yeşil çayın en önemli özelliklerinden bir tanesi çağımızın hastalıklarından olan stres ve depresyona karşı bünyeyi desteklemesidir. Düzenli olarak günde 1-2 fincan yeşil çay tüketimi stresle mücadelede yardımcı olabilir.

Uyarı: Yeşil çay diğer çaylara oranla biraz daha fazla kafein içermektedir. Bu yüzden gebelik ve emzirme döneminde anne adayları ve annelerin içmeleri önerilmez.


Siyah Çayın FaydalarıSiyah Çayın Faydaları:

Siyah çay ülkemizde en çok tüketilen çay türlerinden bir tanesidir. Daha doğrusu çay denildiğinde akla ilk gelen çay türüdür ve ülkemizde özellikle Karedeniz Bölgesi’nde bol miktarda üretilmektedir. Siyah çayın faydalarından yazının en başında kısmen bahsettik. Buna ek olarak şu faydalarını sıralayabiliriz:

  • Siyah çay stres ve depresyonla mücadelede yardımcı olabilir, sinir sistemi üzerinde etkisi olan bir içecektir. Az miktarda kafein içerir.
  • Siyah çay yorgunluğu ve harareti giderebilir, zihnin uyanık kalmasına yardımcı olur.
  • Şeker kullanılmaması ve aşırıya gidilmemesi durumunda sindirim sistemi için faydalıdır.

Siyah çayın sindirim sistemi üzerinde olumsuz etkileri olduğuna inanılmaktadır. Aslında bu iddiaların nedeni yanlış kullanımdan kaynaklanmaktadır. Aşırı miktarda siyah çay tüketimi bünyede demir eksikliğine neden olmaktadır. Bunun olmaması için tüketimi sağlıklı seviyeye indirerek ve birkaç damla limon ekleyerek bu sorun çözülebilir.

Ayrıca aşırı şeker kullanımı siyah çayın faydalarının azalmasına neden olmaktadır. Bu yüzden az hatta şekersiz tüketilmesini öneriyoruz.


Lavanta Çayının FaydalarıLavanta Çayının Faydaları:

Lavanta çayı daha çok Rusya, Afrika ve Arap ülkelerinde yetişen ve 70-80 santime kadar uzayan bir bitkidir. Parfüm sektöründe yaygın olarak kullanılan lavanta aynı zamanda içecek olarak da tüketilmektedir. Lavanta çayının faydalarını şu şekilde sıralamak mümkün:

  • Lavanta çayı sindirim sistemi sağlığı için etkili bir içecektir, stresi giderir, uykusuzluk problemlerini ortadan kaldırabilir.
  • Lavanta çayının sakinleştirici özelliği vardır, stresten kaynaklanan kaygıları ve kötü düşünceleri giderebilir.
  • Sindirim sistemi için faydalı olan lavanta çayı, şişkinlik ve gaz sorunlarını giderebilir.
  • Baş ağrılarına iyi geldiği düşünülmektedir, migren ağrılarını dahi hafifletebilir.
  • Solunum yolları için faydalıdır, öksürüğü giderebilir.
  • Lavanta çayının ateş düşürücü özelliğinin olduğuna inanılır.
  • Lavanta çayının terlemeyi sağladığı ve aynı zamanda ateş düşürücü özelliğinin olduğu düşünülmektedir.
  • Sindirim sistemi için faydalı olan lavanta çayı kabızlık sorunları için iyi bir çözüm olabilir.
  • Toksinlerin bünyeden atılmasına yardımcı olur, serbest radikallerin hareket kabiliyetini kısıtlayabilir ve etkilerini azaltabilir.

Uyarı: Lavanta çayı hassas bünyeye sahip kişilerde alerjiye, mide bulantısı ve baş dönmesine neden olabilmektedir.

Bazı sağlık uzmanları hamile kadınların ve emzirme döneminde olan annelerin lavanta çayı tüketmemeleri gerektiğini savunmaktalar.


Yeşil Çayın FaydalarıYeşil Çayın Faydaları:

Yeşil çayın kullanımı özellikle son yıllarda diğer çay türlerinde olduğu gibi artmaktadır. Bunun en önemli sebebi olarak son yıllarda obezite sorunun artması ve insanların kolay bir zayıflama yöntemi olarak yeşil çaya yönelmeleri olarak gösteriliyor.

Günümüzde yeşil çay neredeyse zayıflama ile eş anlamlı hale gelmiş durumda ama yeşil çayın sağlık açısından birçok faydası var. Yeşil çayın sağlık açısından faydalarını şu şekilde sıralamamız mümkün:

  • Yeşil çay damar tıkanıklığını önleyebilir. Bunun bir sonucu olarak da düzenli yeşil çay tüketimi kalp sağlığını korur.
  • Tip diyabet dengesini yeşil çay koruyabilir, yeşil çayın diyabet hastalığını iyileştirdiğini söylemek doğru olmaz ama diyabet hastalığına yakalanma riskini azaltabilir.
  • Yeşil çağ bağırsak hastalıklarına yakalanma riskini azaltabilir, özellikle kolit hastalığının şiddetini azaltabilir.
  • Yeşil çay aynı zamanda cilt ve saç sağlığı için gerekli önemli besin maddeleri içerir, saç ve cilt sağlığını korur.
  • Yeşil çayın etkili bir antioksidan olması serbest radikallerin yol açtığı hasarları giderebilir. Özellikle meme kanseri, cilt kanseri, yamurtalık kanserine yakalanma riskini azaltabilir.
  • Bütün bunların dışında yeşil çayın zayıflamaya fayda sağladığını ve zayıflamayı teşvik ettiği düşünülmektedir.

Uyarı: Günde 2-3 fincan yeşil çay tüketimi sağlık açısından bir risk teşkil etmez ama 5-6 fincanın aşılması durumunda, halsizlik, kulaklarda çınlama, baş dönmesi ve karmaşık düşüncelerin oluşmasına neden olabilir.

Gebelik ve emzirme dönemlerinde yeşil çay tüketimi hakkında farklı görüşler var. Biz önermiyoruz. En doğrusu bu konuyla ilgili olarak doktorunuza ayrıca danışmak.

Kalp ilaçları, antibiyotik, kan inceltme ilaçları, sakinleştirici ve antidepresan ilaçları kullanıyor iseniz mutlaka doktorunuza danışarak tüketmenizi öneririz.


Çayın Zararları: Aşırıya kaçılmadığı ve doğru tüketildiği sürece hiçbir çay türünün sağlık açısından risk taşıdığını söylemek doğru olmaz. Eğer farklı hastalıklardan dolayı ilaç kullanıyorsanız mutlaka ve özellikle yeşil çay kullanımında doktorlarınıza danışmanızı öneririz. Aynı şey gebelik ve emzirme döneminde olan kadınlar için de geçerli.

Siyah çay tüketiminde demir eksikliğine neden olmaması için limon suyu ile tüketilmesi ve şekerin minimum miktarda kullanılmasını öneririz.


Tavsiyeler

Ülkemizde maalesef çay denildiğinde sadece siyah çay akla gelmektedir. Halbuki çayın bilinmeyen birçok çeşidi sağlık açısından inanılmaz faydalar sağlayabilmektedir. Bu yüzden çok geniş yelpazede çay tüketiminin düzenli olarak yapılmasını öneririz.

Ayrıca çay tüketiminde tatlandırmak için şeker yerine bal ve limon suyu katılmasını öneririz.

 

Kaynaklar

  1. The Miracle of Green Tea
  2. Green tea
  3. Find a Vitamin or Supplement GREEN TEA
  4. Efficacy of a green tea
  5. Green tea
  6. Зеленый чай — взгляд со всех сторон
  7. Benefit of drinking green tea
  8. How to Brew White Tea
  9. White tea
  10. Does tea affect cardiovascular disease? A meta-analysis.
  11. Topical application of green and white tea extracts
  12. Полезные свойства чая





Yorumunuzu bırakın

Yorumunuz*

İsminiz*
İnternet siteniz