Çarpıntı Nedenleri


Çarpıntı kalp atışının artması sonucu meydana gelmektedir. Göğüs, boğaz veya boyunda hissedilen anormal derecede sert ve hızlı çarpıntı daha önce deneyim edilmediyse oldukça korkutucu gelebilmektedir.

Çarpıntı neden olur? Kalp çarpıntısı genellikle kişinin çok fazla stres yaşaması sonucu oluşmaktadır ve geçici olduğu için tehlikeli değildir. Diğer yandan, kafein, nikotin ve hormonlar kalbin normalden daha hızlı atmasına yol açabilmektedir. Tiroidin daha aktif çalışmasına neden olan bu koşullar altında çarpıntının devam etmesi, tıbbi bir yardım alınmasını gerektirmektedir. (1)

Çarpıntı nedenlerini şöyle açıklamak mümkündür:

  • Yaşam tarzı tetikleyicileri
  • Duygu durumlar ve psikolojik tetikleyiciler
  • Bazı ilaçlar
  • Hormonal değişiklikler
  • Kalp ritim sorunları
  • Kalp rahatsızlıkları
  • Diğer tıbbi durumlar (2)

Yaşam Tarzı Tetikleyicileri

Kalp çarpıntılarına yol açan bazı yaşam tarzı tetikleyicileri arasında şunlar bulunmaktadır:

  • Yorucu egzersiz
  • Yeterince uyku uyumama
  • Kahve, çay ve enerji içecekleri gibi kafein içeren içecekleri tüketme
  • Alkol
  • Sigara içme
  • Kokain, eroin, amfetaminler, Ecstasy ve esrar gibi yasa dışı uyuşturucular
  • Yoğun veya baharatlı yiyecekler

Sıralanmış olan bu yaşam tarzı tetikleyicilerinde çarpıntı genellikle tetikleyiciye devam edilmesi durumunda devam etmektedir. Yaşam tarzında yapılan değişikliklerle çarpıntının yaşanmasını engellemek mümkün olabilmektedir. (3)

Psikolojik Tetikleyiciler

Kalp çarpıntıları genellikle duygu durum değişikliklerinin bir sonucu olarak ortaya çıkmaktadır. Kişinin yaşadığı psikolojik sorunlar vücut üzerinde bir stres yaratarak kalbin normalden daha hızlı çarpmasına neden olabilmektedir.

  • Heyecan ya da sinirlilik
  • Stres veya anksiyete
  • Panik ataklar (panik duygusu, terleme, titreme ve çarpıntının eşlik ettiği korku ya da korku duygusu)

Bu tarz psikolojik durumlarda kalp çarpıntısını normal seviyelere getirmek için uygulanan nefes egzersizleri durumu kontrol altına almaya yardımcı olabilmektedir. (4)

Bazı İlaçlar

Bazı ilaç türleri bir yan etki olarak kalp çarpıntısına yol açabilmektedir. Çarpıntıyı tetikleyebilen bazı ilaç türleri şunlardır:

  • Salbutamol ve ipratropyum bromür gibi astım inhalerleri
  • Hidralazin ve minoksidil gibi yüksek tansiyon (hipertansiyon) ilaçları
  • Terfenadin gibi antihistaminikler
  • Klaritromisin ve eritromisin gibi antibiyotikler
  • Sitalopram ve esitalopram gibi antidepresanlar
  • İtrakonazol gibi antifungal ilaçlar (5)

Hormonal Değişiklikler

Özellikle kadınlarda daha sık yaşanan hormonal değişiklikler kalp çarpıntısına neden olabilmektedir. Kalp çarpıntısının daha fazla yaşandığın dönemler şunlardır:

  • Regl
  • Hamilelik
  • Menopoz

Bu vakalarda çarpıntılar genellikle geçicidir ve endişe kaynağı olarak görülmemektedir. (6)

Kalp Ritmi Sorunları

Kalp çarpıntılarının nedeni bazen kalple ilgili bir sorun nedeniyle ortaya çıkabilmektedir. Kalp ritmi ile ilgili olan bazı sağlık koşulları şunlardır:

Atriyal fibrilasyon: Hızlı ya da düzensiz kalp atışlarına neden olan bir kalp ritmi problemidir.

Atriyal çarpıntı: Hızlı, düzenli ya da düzensiz olabilen bir kalp ritmi bozukluğudur.

Supraventriküler taşikardi: Kalp atışlarının anormal derecede hızlı olması durumudur. Bu kalp ritmi problemi özellikle genç ve sağlıklı olmayan insanlarda daha yaygın olarak yaşanmaktadır.

Ventriküler taşikardi: Düzenli olarak kalbin hızlı attığı bir kalp ritmi bozukluğudur. Baş dönmesi ya da kendinden geçme gibi daha ciddi sonuçlara yol açabilmektedir. (7)

Kalp Rahatsızlıkları

Bazı durumlarda kalp çarpıntısı diğer kalp rahatsızlıkları nedeniyle ortaya çıkabilmektedir. Kalp çarpıntısına neden olan bazı kalp rahatsızlıkları şunlardır:

  • Mitral kapak prolapsusu gibi kalp kapakçıkları ile ilgili bir sorun
  • Kalp kası büyümesi ve kalınlaşması olan hipertrofik kardiyomiyopati
  • Kalp yetmezliği
  • Kalbin normal işleyişini etkileyen doğum kusurlarından biri olan konjenital kalp hastalığı

Sıralanan bu ve diğer kalp sorunları tıbbi açıdan ciddidir ve tedavi edilmesi gerekmektedir. (8)

Diğer Tıbbi Durumlar

Bazı sağlık koşulları kalp çarpıntısına yol açabilmektedir. Kalp çarpıntısına neden olan sağlık koşullarına şu örnekler verilebilmektedir:

  • Tiroid bezinin aşırı tiroid hormonu ürettiği hipertiroidi
  • Diyabetle ilişkili olan düşük kan şekeri (hipoglisemi)
  • Az sayıda kan hücresine yol açan anemi (kansızlık)
  • Baş dönmesi ve düşük tansiyona yol açan postural veya ortostatik hipotansiyon
  • 38 C ya da daha yüksek bir ateş
  • Vücutta sıvı kaybı (9)

Çarpıntı Nedir?

Çarpıntı kalp atışlarının normalde daha hızlı atmasıdır. Kalp çarpıntısı yaşarken beraberinde başka belirtiler de yaşanabilmekte ya da tek başına kalp çarpıntısı olarak ortaya çıkabilmektedir. Örnek vermek gerekirse, kalp çarpıntısı çok hızlı ve düzensiz işe kişi kendini oldukça sersemlemiş hissedebilir. Çoğu zaman, bu tarz çarpıntılar birkaç saniye ya da dakika sonra geçmektedir. Çarpıntıyı boğaz ya da boyunda da hissetmek mümkün olabilmektedir.

Diğer yandan, çoğu zaman geçici de olsa, bazı durumlarda kalp çarpıntısı kalple ilgili daha ciddi bir sorunun belirtisi olabilmektedir. Bunu anlamanın en doğru yolu bir doktora başvurmaktan geçmektedir.

Bazı insanlar her kalp atışını hissedebilmektedir. Tıbben bu durum ektopik kalp atışı olarak tanımlanmaktadır. Oldukça yaygın olarak yaşanmaktadır ve çoğu durumda endişe edici bir durum olarak değerlendirilmemektedir. (10)

Detaylı bilgi almak için bakınız: Çarpıntı Nedir?

Çarpıntı Belirtileri

Çarpıntı nasıl anlaşılır? Kalp çarpıntısı kişinin nasıl hissettiğine bağlı olarak değişebilmektedir. Genellikle ortak belirtiler şunlardır:

  • Kalbin çırpınması gibi bir his
  • Atlamış olan ya da fazla olan kalp vuruşu (ektopik atım olarak da bilinir)
  • Egzersiz yapmış gibi hissetme
  • Kalbin daha sert vurması
  • Kalbin daha hızlı vurması

Çarpıntılar boyun, boğaz, göğüs veya bazen kulaklarda hissedilebilir. Bazı insanlarda çarpıntı başlangıcından birkaç saniye sonra düzelmekte, diğerlerinde ise bir seferde birkaç dakika sürebilmektedir. (11)

Çarpıntı Belirtileri detayı için bakınız

Çarpıntı Tedavisi

Çarpıntı nasıl geçer? Kafein, alkolden kaçınmak ve sigarayı bırakmak gibi yaşam tarzı değişikleri kalp çarpıntısını normale döndürmeye yardımcı olabilmektedir. Doktorlar normalden daha hızlı atan kalp atışını düşürmek için beta blokerler ve kalsiyum kanal bloker gibi oral ilaçlar reçete etmektedir.

Supraventriküler taşikardi, kateter ablasyonu ve atriyal fibrilasyon gibi daha ciddi durumlarda ise radyofrekans enerjisi gibi cerrahi olmayan tedavi yöntemleri tercih edilebilmektedir. Kalp kapak hastalıkları için ise kalp kapakçığı ameliyatı gerekli görülebilir. (12)

Çarpıntı İçin Hangi Doktora Gidilir?

Çarpıntı tanısı ve tedavisi için kardiyoloji (kalp ve dolaşım sistemi hastalıklarını inceleyen bölüm) bölümüne başvurabilirsiniz. (13)

Daha fazla Çarpıntı Tedavisi için