Bozanın Faydaları


Kış aylarının vazgeçilmez tatlarından biri olan boza, darı irmiği, şeker ve sudan üretilmekle birlikte mayalı bir içecektir. Orta Asya ve Osmanlı İmparatorluğu zamanından günümüze kadar popülerliğini koruyan boza çok besleyici bir içecek türüdür.

Mayalı içecek olan boza; demir, fosfor, niyasin, sodyum, A, B1, B2 ve E vitaminleri yönünden oldukça zengindir.


bozanın sağlığa faydaları

Bozanın Sağlığa Faydaları

İçerisindeki vitaminler nedeni ile daha çok sporcular tarafından tercih edilen boza enerji veren bir içecek türüdür. Anne sütünü arttırıcı özelliği ile bilinen boza grip, nezle ve soğuk algınlığı gibi hastalıkların ardından vücudun kendisini toparlamasına yardımcı olur ve vücut direncini arttırır. İçerisinde ki maya sayesinde midedeki yanmaları giderir, hazmı kolaylaştırır. İçerdiği B vitamini zihinsel aktiviteleri destekler, zihni açar ve zihnin yorgunluğunu giderir. Soğuk havaların neden olduğu boğaz enfeksiyonları ile öksürüğün tedavi edilmesinde yardımcıdır. Son yıllarda yapılan araştırmalar neticesinde kalp ve damar hastalıkları ile kansorejen maddelerin vücutta oluşumunu engelleme üzerinde de olumlu etkileri olduğu görülmüştür. İçerisinde yağ oranı neredeyse sıfıra yakındır.

Bozanın Öksürüğe Faydaları: Boza dünyada çok fazla bilinen bir içecek değildir, daha çok ülkemizde ve çok eski bir geçmişe ait içeceklerin başındadır. Bu yüzden tedavi amaçlı olarak da kullanılmaktadır. Özellikle çocuklarda meydana gelen öksürük problemlerini ortadan kaldırmak için tedavi amaçlı olarak kullanılmaktadır.

Özellikle büyük şehirde yetişen çocuklar gelişme döneminde kirli havadan etkilenmektedirler, kış aylarında havanın daha fazla kirlenmesi ve soğuk algınlığı ile birlikte alerjik hastalıkların etkisinde kalan çocuklar solunum yolu sorunları yaşarlar ve bunun en açık belirtisi olan öksürük ortaya çıkar. Bronşların tahrip olmasıyla birlikte başlayan öksürükler tedavi edilmediğinde uzun süre devam edebilir.

Özellikle kış aylarında öksürük sorunu yaşayan çocukların kan tahlili yapılıp bir alerjik problemi olup olmadığı belirlenir, daha sonra akciğer röntgeni ile solunum yollarında problem olup olmadığı belirlenmelidir.

Özellikle teşhisi konulmuş alerjik bronşit kış aylarında çocukları çok fazla etkilemektedir. Bu yüzden sonu gelmez öksürük nöbetlerine maruz kalırlar.

Doktorların önerdiği tedaviler dışında bu soruna boza önemli ölçüde fayda sağlamaktadır. Boza çocuklarda görülen öksürük problemlerini içerisinde bulundurduğu bol miktardaki A, B, C ve E vitaminleri ile yardımcı olur. Bunun yanında boza mayalarının içerdiği farklı asitler de faydalı olmaktadır.

Kış aylarında çocukların düzenli olarak boza tüketmeleri bronşların rahatlamasına, balgam çıkarmanın kolaylaşmasına neden olur, böylece solunum yollarının temizlenip, daha rahat nefes alınmasını sağlar. Bunun dışında 2-3 gün düzenli bir şekilde boza alımına devam edilirse çok şiddetli öksürükleri bile kesme özelliği vardır.

Boza Anne Sütü İçin Faydalıdır: Bozanın en bilinen faydaları arasında anne sütünü arttırdığı yer almaktadır. Bununla birlikte içerisindeki zengin vitamin ve minerallerin anne sütü ile birlikte bebeğe geçtiği de göz ardı edilemez. Grip ve bunun gibi enfeksiyon hastalıklarının önlenmesi ya da nekahet dönemlerinin hızlı atlatılmasını sağlaması bozanın faydaları arasındadır.  Ayrıca çocuğun sağlıklı bir kemik yapısının oluşması için gerekli vitamin ve mineralleri içermektedir. Annenin kemik sağlığının korunmasına da yardımcı olur.

Boza Kemik Sağlığını Korur: Gelişmekte olan çocukların kemik yapılarını kuvvetlendiren vitaminler açısından zengindir. Yaşlılığa bağlı olarak meydana çıkabilecek kemik hastalıklarına yakalanma riskini azaltır.

Boza Kanserle Mücadele Eder: Bozanın içerdiği vitamin ve mineraller genel anlamda bünyenin savunma sistemi için faydalıdır. Bunun yanında kanserle mücadele için savunma sisteminin gerek duyduğu besinleri sağlar.  Vücudun direncini arttırdığı için kansere neden olan unsurların ortadan kalkmasına yardımcı olur.

Boza Sindirim Sistemine Faydalıdır: Boza genel anlamda sindirim sistemi için faydalıdır. Hazmı kolaylaştırarak midenin aşırı yorulmasını engeller, bunun yanında içerdiği asitler sayesinde midedeki asit seviyesini sağlıklı bir seviyede tutar. Aynı şekilde içerdiği asitler yardımıyla bağırsakların temizlenmesine yardımcı olmaktadır.

Soğuk Algınlığına Boza: Özellikle kış aylarında soğuk algınlıklarından dolayı meydana gelen nezle ve grip gibi hastalıklarla mücadelede ciddi anlamda katkı sağlamaktadır. Bu tür hastalıklara yakalanma riskini azaltır ve aynı zamanda hastalıklardan daha hızlı kurtulmak için yardımcı olur, hastalıkların şiddetini azaltır.

Enerji Vericidir: Bozanın en önemli özelliğinden bir tanesi de enerji verici olmasıdır. Zengin miktarda B vitamini içerdiği için sporcular tarafından düzenli olarak tüketilmektedir. Bunun yanında hamile kadınların doğum öncesi ve doğum sonrası güç kaybının yerine gelmesini sağlayabilir.

Boza Stresle Mücadele’de Yardımcı Olur: Bozanın hoş tadı ve kokusu yanında içerdiği maddeler sinir sistemi üzerinde de olumlu etkiler yapmaktadır. Farklı nedenlerden dolayı yıpranmış ve yorulmuş sinir sistemini sakinleştirici özelliği vardır.  B vitamini açısından zengin olduğu için zihinsel yorgunlukları gidermektedir.

Boza Cilt ve Saç Sağlığını Korur: Bozanın içerdiği B12 vitamini ve diğer mineraller cilt sağlığı ve saç sağlığı için faydalıdır. Özellikle kuru ciltlerin dolaylı olarak nemlenmesini sağlar ve cildi yumuşatıcı özelliği vardır. Kuru ciltlerde meydana gelen dökülmeleri engelleyebilir. Cilde sağlıklı bir görünüş katar.


Bozanın Zararları: Şimdiye kadar bozanın herhangi bir zararı veya yan etkisinin olduğuna dair bir olayla karşılaşılmadı. Bunun bir sebebi belki de üzerinde çok fazla bilimsel laboratuvar çalışmalarının olmamasıdır. Boza ile alakalı sadece TÜBİTAK’ın yaptığı sınırlı çalışmalar var ve genel anlamda güvenle tüketilebilir. Fakat aşırı tüketimi sonucu bazı yan etkileri olabilir. Günlük olarak 2-3 bardak tüketilmesinin bir sağlık sorununa neden olmayacağını düşünüyoruz.

  • Aşırı tüketilmesi durumunda şişkinlik ve gaz sorunları yaşatabilir.
  • İçerdiği asitler sindirim sistemi için faydalıdır, fazla tüketildiğinde asit seviyesi dengesini bozabildiği için ishal sorununa neden olabilmektedir.

Tavsiyeler

Boza maalesef eskiye göre çok az  tüketilen bir içecek. Osmanlı döneminde kış aylarının en fazla tüketilen içeceklerinden birisiydi. Fakat değişen alışkanlıklar boza tüketimini azalttı ve günümüzde sadece lüks içecekler arasında soktu.

Fakat evde doğal yollarla hazırlanabilen bir içecek olduğundan tüketiminin özellikle çocuklar için alışkanlık  haline getirilmesini öneriyoruz.

Kaynaklar

  1. Boza seen as miracle worker
  2. Boza
  3. Physicochemical and rheological characteristics of alcohol-free probiotic boza produced using Lactobacillus casei Shirota: estimation of the apparent viscosity of boza using nonlinear modeling techniques
  4. Top 5 Fermented Drinks





3 Yorum

Yorumunuzu bırakın

Yorumunuz*

İsminiz*
İnternet siteniz