Bayılma Tedavisi


Bayılma nasıl geçer? Bayılma için uygulanabilecek olan tedavi, bayılmanın altta yatan bir neden sonucu oluşup oluşmamasına bağlı olarak değişebilmektedir.

Bayılmanın altında yatan neden tespit edildiğinde ve uygulanan tedavi bayılma olaylarının sıklığını azaltmaya yardımcı olabilmektedir. Örnek vermek gerekirse, tip 2 diyabet hastalığı varsa, düzenli egzersizle ve sağlıklı bir diyetle bayılma belirtilerinin önüne geçilebilmektedir.

Diğer yandan, bayılma kalp rahatsızlığı gibi başka bir durumdan kaynaklanıyorsa, daha fazla test ve tedavi uygulanması gerekebilir. Örneğin, kalp damarlarında meydana gelen herhangi bir tıkanıklığın giderilmesiyle bayılma önlenebilmektedir. (1)

Refleks Senkop Tedavisi

Refleks senkop olarak da adlandırılan bu tip bir bayılma, sinir sistemi nedeniyle yaşanmaktadır ve şunları içermektedir:

  • Vazovagal senkop
  • Durumsal senkop
  • Karotis sinüs sendromu

Sinirsel nedeniyle tetiklenen bayılmanın tedavisi olası tetikleyicileri önlemeyi içermektedir. Bayılmayı neyin yarattığından emin değilseniz, doktorunuz muhtemel nedenleri belirlemenize yardımcı olmak için, yaşadığınız belirtileri ve bayıldığınızda ne yaptığınızı bir günlüğe kaydetmenizi isteyecektir. (2)

Vazovagal Senkop Tedavisi

Vazovagal senkop, bir şeyin otonom sinir sisteminde geçici bir problem oluşması sonucu meydana gelmektedir. Sinir sistemi, kalp atışı ve kan basıncı gibi vücudun otomatik işlevlerinin çoğunun düzenlenmeden sorumludur.

Vazovagal senkop vakalarının çoğunda, daha derinlemesine bir tedavi gerekli değildir. Bununla birlikte, potansiyel tetikleyicileri önlemek yararlı olabilmektedir:

  • Uzun süre ayaktan kalmaktan kaçınmak
  • Sıcak ve havasız ortamlar uzak durmak

Enjeksiyonlar veya tıbbi prosedürlerden (kan testleri gibi) etkilenilmesi durumunda, doktor veya hemşirenin bilgilendirilmesi gerekir. Böylece, işlem sırasında hastanın yatması ya da uzanması sağlanarak hastanın güvende tutulması söz konusu olabilmektedir. (3)

Durumsal Senkop Tedavisi

Durumsal senkop, hapşırma veya gülmek gibi bedensel bir işlev veya aktivitenin otonom sinir sistemine ani bir yük yüklemesi sonucu oluşmaktadır. Belirli bir tedavi yöntemi bulunmamaktadır, ancak tetikleyicilerden kaçınılması duruma yardımcı olabilmektedir. Örnek vermek gerekirse, zorlayıcı öksürükler bayılmaya yol açıyorsa, öksürme isteğini bastırmak bayılmayı önlemeyebilmektedir. (4)

Karotid Sinüs Sendromu Tedavisi

Karotid sinüs sendromu, karotid sinüs üzerinde baskı oluşması sonucu meydana gelmektedir. Karotid sinüs, boyunda bulunmaktadır. Sıkı yakalı gömlekler giymek, karotis sinüs üzerine baskı uygulayabilmektedir. Bu tarz baskıların önlenmesi bayılmanın da önüne geçilmesini sağlamaktadır.

Bazı insanlarda karotid sinüs sendromu, kalp pili ile tedavi edilebilmektedir. Kalp pili, kalbin düzenli olarak atmasına yardımcı olmak için göğse takılan ve küçük bir pille çalışan bir cihazdır. (5)

Ortostatik Hipotansiyon Tedavisi

Ortostatik hipotansiyon, kişi aniden ayağa kalktığında oluşan bayılmadır. Sinir sisteminin kan basıncını yeterince hızlı bir şekilde dengeleyememesi sonucu ortaya çıkmaktadır. Tansiyonu düşüren herhangi bir şeyden kaçınmak bayılmayı önleyebilmektedir. Aşağıdakileri uygulamak da faydalı olacaktır:

  • Yeterince sıvı tükettiğinizden emin olun (alkol miktarını azaltarak olası dehidrasyonun da önüne geçmiş olursunuz)
  • Tansiyonu düşürebilecek ilaçlardan kaçınmak (bu konuda doktorunuzdan bilgi almasınız, alternatif ilaçlar reçete edebilir ya da kullanılan ilaç üzerinde yeni doz ayarlamaları yapabilir)

Ortostatik hipotansiyon yaşanması durumunda, doktor Midodrine alınmasını önerebilmektedir. (6)

Bayılan Kişiye İlk Müdehale

Çevrenizde bulunan herhangi birinin bayılacağından şüphe ediyorsanız, o kişinin hemen uzanabileceği ve bacaklarını kaldırabileceği bir konuma gelmesine yardımcı olmalısınız.

Önleyici Fiziksel Hareketler

Bazı fiziksel hareketleri uygulamak kan basını yükseltmek ve bilinç kaybını önlemek için etkili olabilmektedir. Kan basıncına karşı uygulanabilecek bazı fiziksel hareketler şunlar olabilmektedir:

  • Bacakları üst üste atma
  • Alt vücut kaslarını sıkıştırma
  • Elleri yumruk şeklinde sıkma
  • Kol kaslarını germe

Bu hareketlerin doğru uygulanması için öncesinde mutlaka bir eğitim almanız gerekir. İlk yardım konusunda aldığınız eğitimle, bayılacağınızı düşündüğünüz zaman bu hareketleri uygulayabilir ve belirtileri hafifletebilirsiniz. (7)

Ameliyat

Koroner kalp hastalığı, damar problemleri ve aritmi gibi kalp ve damar problemleri nedeniyle oluşan bayılma vakaları için doktor tarafından ameliyat değerlendirilebilmektedir. (8)

Bayılma İçin Hangi Doktora Gidilir?

Bayılmanın altında yatan nedeni teşhis ve tedavi etmek için nöroloji bölümüne başvurulmaktadır. Beyin ve sinir sistemi ile ilgili bir nedenden kaynaklanmıyorsa, kardiyoloji gibi diğer bölümlere yönlendirilebilirsiniz. (9)

Bayılma Nedir?

Tıbbi olarak senkop olarak da bilinen bayılma, genellikle beyindeki oksijen eksikliği nedeniyle yaşanan ani ve geçici bilinç kaybına işaret etmektedir. Beyindeki oksijen eksikliğinin, hipotansiyon yani düşük kan basıncı da dâhil birçok olası nedeni olabilmektedir.

Bayılma vakalarının hepsi tıbbi bir önem taşımamaktadır, ancak bazen ciddi bir hastalığın, durumun veya bozukluğun bir sonucu ortaya çıkabilmektedir. Tüm vakalarda nedeni belirgin olmasa da, beraberinde yaşanan belirtilerle birlikte tedavi altına alınması gereken bir durumdur. Devam eden bayılma bölümleri olan herkes mutlaka bir doktora görünmelidir. (10)

Bayılma Nedir? detaylarını inceleyebilirsiniz

Bayılma Belirtileri

Bayılma nasıl anlaşılır? Hafif bir bayılma başlangıcı ve sonrası genellikle şu belirtileri de içermektedir:

    • Baş dönmesi
    • Sersemleme
    • Soluk bir yüz
    • Terleme
    • Artan endişe ve huzursuzluk
    • Mide bulantısı
  • Yere yığılma
  • Bilinç kaybı (birkaç saniye)
  • Birkaç dakika sonra tam düzelme

Bazen, yere yığılma ya da çökme, kalp krizi gibi daha ciddi kalp ritmi probleminden kaynaklanabilmektedir. Bayılma, vücutta bazı şeylerin yanlış gittiğiyle ilgili bir işaret olabilmektedir. Bu nedenle de, alta yatan nedenin araştırılması oldukça önemlidir. (11)

Bayılma Belirtileri daha fazla bilgi için

Bayılma Nedenleri

Bayılma neden olur? Bayılmanın daha olağan nedenleri şunlardır:

  • Çok sert öksürmek
  • Zorlayıcı bağırsak hareketleri
  • Bir yerde oturduktan sonra aniden ayağa kalkma
  • İdrara çıkmada zorlanma

Bayılma, aşağıdakilerle de ilgili olabilmektedir:

  • Duygusal stres
  • Korku
  • Şiddetli ağrı

Bayılmanın diğer nedenleri arasında şunlar bulunmaktadır:

  • Anksiyete, depresyon ve yüksek tansiyon için kullanılan ilaçlar da dâhil olmak üzere bazı ilaçlar (bu ilaçlar kan basıncında düşüşe neden olabilmektedir)
  • Uyuşturucu veya alkol kullanımı
  • Hızlı ve derin nefes alma (hiperventilasyon)
  • Düşük kan şekeri
  • Nöbetler
  • Kan basıncında ani bir düşüş (kanama veya şiddetli dehidrasyon gibi)
  • Uzanılan bir konumdayken aniden ayağa kalkma

Daha az yaygın olsa da, kalp rahatsızlığı (anormal kalp ritmi veya kalp krizi gibi) ve inme gibi ciddi koşullar da bayılma nedenleri arasında yer almaktadır. Bu koşullar 65 yaş üstü kişilerde daha olasıdır. (12)

Bayılma Nedenleri daha fazla detay için