Bayılma Belirtileri


Bayılma sırasında, kişi bilincini kısmet ya da tamamen kaybedebilmektedir. Bu durumda, çevresel farkındalık da ortadan kalkmaktadır. Yaşanan bu bilinç kaybının geçici olmasına senkop ya da tıbbi olmayan terimlerle bayılma denmektedir.

Bayılma, zayıflayan kan akışı nedeniyle beyne yeterince oksijen gitmemesi sonucu oluşmaktadır. Bu da, baş dönmesi, gözlerin kararması ve bilinç kaybına yol açmaktadır. Beyindeki kan dolaşımının geçici olarak azalması, kalp rahatsızlıklarından ve doğrudan kalbi ilgilendirmeyen koşullardan kaynaklanabilmektedir. (1)

Bayılma nasıl anlaşılır? Bayılma başlangıcı ve sonrası belirtilerini şöyle açıklamak mümkündür:

Baş Dönmesi

Birden ayağa kalkılması sonucu oluşan ani baş dönmesi, hafif bir bayılma olarak tanımlanabilmektedir. Kişi ayağa kalkınca kan beyinden uzaklaşmakta ve basıncı düşmektedir. Sonuç olarak da, baş dönmesi yaşanmaktadır. (2)

Parlak Lekeler Görmek

Gözler, bayılmak üzere olduğunuzu işaret edebilmektedir. Göz küresi kan basıncından etkilendiği için herhangi bir kan dolaşımı zayıflığında, kişi bayılmadan önce parlak ışık benzeri lekeler görmektedir. Böyle bir durumda, hemen oturmakta ya da uzanmakta fayda vardır.

Hiperventile

Çoğu bayılma vakasında, bayılmadan hemen önce kişi hiperventile yani anormal derin ve hızlı soluk alma durumunu yaşamaktadır. Kan dolaşımındaki zayıflık nedeniyle beyne yeterince oksijen gidememektedir. Vücut için gerekli olan oksijenin kısıtlanması, beraberinde derin nefes alıp verme ihtiyacını getirmektedir. (3)

Parmak ve Dudaklarda Uyuşma

Beyne giden kan akışı zayıfladığında, kal dolaşımındaki kalsiyum oranı da aniden düşebilmektedir. Bu durum söz konusu olduğunda, öncelikli olarak parmak uçları olmak üzere dudaklarda da karıncalanma ya da uyuşukluk hissedilebilmektedir.

Sıcaklamak

Kişi bayılmak üzereyken vücutta aşırı bir sıcaklık hissedebilmektedir. Bu da, kan akışının aniden hızlanması sonucu kalbe ve beyne çok hızlı oksijen temin edilmesi sonucu oluşmaktadır. (4)

Ayaktayken Sersemlemiş Hissetmek

Hareket sonrası durduğunuzda, kalp beyne kan pompalamak için daha fazla çalışmaktadır. Fazla olan kan akışı kollara ve bacaklara yöneldiğinde, güç kaybı yaşamaya başlayabilirsiniz. Ayakta durduğunuzda, baş dönmesi ve mide bulantısı da hissedebilirsiniz.

Görüş Bozuklukları

Çevrenizdekileri bir tüneldeymiş gibi görmek, kan basıncının aniden düştüğünü göstermektedir ve sonrasında kişi bayılabilmektedir. Bu durumda, ayakta durup gözleri sık sık kapatıp açarak görüşü düzeltmeye çalışmak yerine oturup dinlenmeye çalışmalısınız. (5)

Mide Bulantısı

Mide bulantısı, hamilelik, gıda zehirlenmesi ve alkol toksisitesi gibi birçok rahatsızlığın bir belirtisi olabilmektedir, ancak bayılmaya tünel görme ya da ani nefes alıp verme gibi belirtiler de eklenince, kişi mide bulantı hissetmeye de başlayabilmektedir. Dehidrasyon da mide bulantısı ve bayılmaya yol açabilmektedir.

Solgun Bir Cilt

Yavaş ve yetersiz olan kan akışı cildi de etkileyebilmektedir. Bayılmayla birlikte, kişinin cildi de soluklaşmaya ya da morarmaya başlayabilmektedir. (6)

Bayılma Nedir?

Tıbbi olarak senkop olarak da bilinen bayılma, genellikle beyindeki oksijen eksikliği nedeniyle yaşanan ani ve geçici bilinç kaybına işaret etmektedir. Beyindeki oksijen eksikliğinin, hipotansiyon yani düşük kan basıncı da dâhil birçok olası nedeni olabilmektedir.

Bayılma vakalarının hepsi tıbbi bir önem taşımamaktadır, ancak bazen ciddi bir hastalığın, durumun veya bozukluğun bir sonucu ortaya çıkabilmektedir. Tüm vakalarda nedeni belirgin olmasa da, beraberinde yaşanan belirtilerle birlikte tedavi altına alınması gereken bir durumdur. Devam eden bayılma bölümleri olan herkes mutlaka bir doktora görünmelidir. (7)

Bayılma Nedir? belirtileri hakkında daha fazla bilgi almak için tıklayabilirsiniz.

Bayılma Nedenleri

Bayılma neden olur? Bayılmanın daha olağan nedenleri şunlardır:

  • Çok sert öksürmek
  • Zorlayıcı bağırsak hareketleri
  • Bir yerde oturduktan sonra aniden ayağa kalkma
  • İdrara çıkmada zorlanma

Bayılma, aşağıdakilerle de ilgili olabilmektedir:

  • Duygusal stres
  • Korku
  • Şiddetli ağrı

Bayılmanın diğer nedenleri arasında şunlar bulunmaktadır:

  • Anksiyete, depresyon ve yüksek tansiyon için kullanılan ilaçlar da dâhil olmak üzere bazı ilaçlar (bu ilaçlar kan basıncında düşüşe neden olabilmektedir)
  • Uyuşturucu veya alkol kullanımı
  • Hızlı ve derin nefes alma (hiperventilasyon)
  • Düşük kan şekeri
  • Nöbetler
  • Kan basıncında ani bir düşüş (kanama veya şiddetli dehidrasyon gibi)
  • Uzanılan bir konumdayken aniden ayağa kalkma

Daha az yaygın olsa da, kalp rahatsızlığı (anormal kalp ritmi veya kalp krizi gibi) ve inme gibi ciddi koşullar da bayılma nedenleri arasında yer almaktadır. Bu koşullar 65 yaş üstü kişilerde daha olasıdır. (8)

Bayılma Nedenleri daha fazlası için

Bayılma Tedavisi

Bayılma nasıl geçer? Genellikle, altta yatan nedeninin tedavi edilmesi bayılma olaylarının önlenmesine de yardımcı olmaktadır. Çoğu vakada tedaviye gerek duyulmamaktadır. Diğer yandan, dehidrasyon, sıcaklık ya da havasızlık gibi tetikleyicilerden uzak durulması en doğrusu olacaktır.

İğne yaptırma ya da kan görme gibi durumlara maruz kalınca bayılma yaşanıyorsa, doktor veya hemşire bu konuda bilgilendirilmelidir. Bu durumda, işlem öncesi hastanın güvenli bir konuma alınması söz konusu olabilecektir.

Kan basıncı nedeniyle oluşan bayılma vakalarında, doktor tarafından beta blokerler reçete edilebilmektedir. (9)

Koroner kalp hastalığı, damar problemleri ve aritmi gibi kalp ve damar problemleri nedeniyle oluşan bayılma vakaları için doktor tarafından ameliyat değerlendirilebilmektedir. (10)

Bayılma İçin Hangi Doktora Gidilir?

Bayılmanın altında yatan nedeni teşhis ve tedavi etmek için nöroloji bölümüne başvurulmaktadır. Beyin ve sinir sistemi ile ilgili bir nedenden kaynaklanmıyorsa, kardiyoloji gibi diğer bölümlere yönlendirilebilirsiniz. (11)

Bayılma Tedavisi fazlası için tıklayabilirsiniz