Ayak Şişmesi Nedir?


Ayakların ve ayak bileklerinin şişmesi oldukça sık yaşanan bir sorun olmasına rağmen, bazı durumlarda çok ağrı verici ve hayatı zorlaştıran bir hal alabilmektedir. Bununla birlikte, ayak bileği ve ayak şişmesinin birçok yaygın nedeni bulunmaktadır, bunların bazıları diğerlerinden daha ciddidir.

Şişkinlik, topuk ve ayak bileği kemikleri, ayağın üstü ve ayak bileğinin üstündeki alanın çevresinde ortaya çıkabilmektedir. Etkilenen alan, kabarık ve dokunmaya duyarlı bir hal almaktadır. Bazen ayağın standart şeklini iki katına çıkarabilecek kadar şiddetli de olabilmektedir.

Çoğu durumlarda, ayak şişme herkesin başına gelen basit nedenler sonucu oluşmaktadır. Diğer yandan, altta yatan daha ciddi tıbbi bir durumun bir belirtisi olarak da ortaya çıkabilmektedir. En sık görülen nedenler arasında burkulma, hamilelik, konjestif kalp yetmezliği, obezite, osteoartrit, siroz, Aşil tendiniti, PMS ve derin ven trombozu bulunmaktadır. (1)

Tüm bu koşullar, ödem olarak da adlandırılan, vücudun dokularında ve boşluklarında toplanan sulu sıvıların vücuttan atılmayarak, vücutta toplanmasına neden olmaktadır. Sonuç olarak da, ayaklar da dâhil vücudun bazı bölgelerinde şişlikler ortaya çıkmaktadır.

Ayak şişmesi dışında görülen başka belirtiler, durumun daha ciddi olduğunu ve tıbben değerlendirilmesi gerektiğini işaret edebilmektedir. Alttan yatan nedeni belirlemek için ayak şişmesi ile birlikte yaşanan diğer belirtilerin tam olarak bilinmesi önemlidir.  Bu diğer belirtilerden bazıları yüksek tansiyon, şişmiş eller veya bilekler, şiş gözler, kilo alma veya baş ağrısı olabilmektedir.

Bir doktora başvurduğunuzda, doktor bütün belirtileri ve genel sağlık koşullarını değerlendirip, ayak şişliğinin altında yatan nedeni belirleyebilmektedir. Nedenine bağlı olarak da tedaviyi şekillendirecektir. Yaşam tarzı değişiklikleri ve doğal evde tedavi yöntemleri, ayak bilekleri ve ayaklarınızdaki şişmeyi azaltmaya yardımcı olabilmektedir. (2)

Ayak Şişmesi Belirtileri

Ayak şişmesi başlangıcında, şişme nedeniyle cilt oldukça gergin bir hal almakta ve bu da kişiye rahatsızlık vermektedir. Bu durumda, çorap ve ayakkabı giymekte neredeyse mümkün olmayan bir hale gelmektedir. Ayaklar oldukça ağır hissedilmekte ve hareket ettirmesi zorlaşmaktadır.

Ayak şişmesi nasıl anlaşılır? Ayak şişmesiyle birlikte yaşanan diğer belirtiler şunlardır:

  • Ayak bileklerinin şişmesi
  • Ayak şişmesinin dize kadar gelmesi
  • Parmakla şiş alana bastırınca çukur olması
  • Bastırınca oluşan çukurun 10 dakika daha fazla bir süre sonra düzleşmesi
  • Şişmiş olan alanlarda kızarıklık ya da sıcaklık hissi
  • Uyuşma, karıncalanma ya da ağrı (3)

Ayak Şişmesi Belirtileri detayı için bakınız

Ayak Şişmesi Nedenleri

Ayak şişmesi neden olur? Ayak şişmesi veya ayak bileğinin şişmesi pek çok nedeninin bir belirtisi olarak ortaya çıkabilmektedir. Özellikle, uzun ve yoğun geçen bir günün sonunda ayak ya da ayak bileğinde şişlik fark edebilirsiniz. Çalışmak ya da oyun oynamak için saatlerinizi masa başında geçiriyorsanız, bu da ayakların şişmesini tetikleyebilmektedir.

Diğer yandan, ayak şişmesi altta yatan daha ciddi bir tıbbi neden sonucu da oluşabilmektedir.

Ayak şişmesi nedenlerinden en yaygın olanları şunlardır:

  • Ayakta yaralanma
  • Böcek ısırıkları veya sokmaları
  • Ayak yanıkları
  • Sıkı kıyafetler
  • Enfeksiyon
  • Artrit
  • Derin ven trombozu
  • Varisli damarlar
  • Hamilelik
  • Obezite
  • Etkin olmayan tiroid
  • Kalp, karaciğer veya böbrek yetmezliği
  • İlaçların yan etkisi (4)

Daha fazla Ayak Şişmesi Nedenleri için

Ayak Şişmesi Tedavisi

Ayak şişmesi nasıl geçer? Ayak şişmesini hafifletmenin en kolay yolu ayağı yüksekte tutmaktır. Dizlerinizin, uylukların ve belinizin arkasındaki baskıyı azaltmak ve maksimum fayda sağlamak için bacaklarınızı kalp seviyenizden daha yüksekte tutmalısınız. Kenarları yüksek olan bir koltuğa uzanıp ayakları da o yüksekliğe koyup biraz uzanmak oldukça etkili bir yöntem olabilmektedir.

Ayak şişmesini hafifleten diğer yöntemler şunlardır:

  • Düzgün oturan ayakkabı ve çorap giymek
  • Kas aktivitesini artırmak için arada yürümek
  • Uzun süre ayakta durmaktan kaçınmak
  • Otururken ayaklarınızın üzerine ağırlık veya basınç koymaktan kaçınmak
  • Bol su içmek
  • Tuz alımı sınırlandırmak
  • Kısa bir süre diüretik (idrar söktürücü) kullanmak (5)

Ayak Şişmesi Ameliyatı

Ayaktaki şişme ciddi bir yaralanma ya da kemik hasarı nedeniyle ortaya çıktıysa, hasarı onarmak için ameliyat gerekli olabilir. (6)

Ayak Şişmesi İçin Hangi Doktora Gidilir?

Ayak şişmesi tanısı ve tedavisi için ortopedi bölümüne başvurmanız gerekir. (7)

Ayak Şişmesi Tedavisi detaylı bilgi için bakınız

Ayak Şişmesine Ne İyi Gelir?

Ayak Şişmesi Bitkisel Tedavisi

Zencefil: Zencefil, ayak şişmesini tedavi etmeye yardımcı olabilen doğal bir diüretiktir. Ayak şişmesine neden olan sodyumun seyreltilmesini sağlamak için oldukça etkilidir. Diğer yandan, güçlü bir antiinflamatuar olan zencefil, ayak şişmesi için son derece faydalıdır. (8)

Karahindiba: Karahindiba oldukça güçlü diüretik özellikler olan bir bitkidir. Böylece, vücutta bulunan fazla sıvıyı vücuttan atmak için yardımcı olmaktadır. Bu nedenle, ayak şişmesi durumunda, ayakta biriken sıvıyı azaltarak şişliği indirebilmektedir. (9)

Kişniş tohumu: Ayak şişmesi için evde uygulanabilecek bitkisel tedavi yöntemlerinden biri de kişniş tohumlarıdır. Bu tohumların antiinflamatuar özellikleri bulunmaktadır. Ayrıca, dolaşımı iyileştirmenin yanı sıra, şişmeyi azaltmaya da yardımcı olabilmektedir. (10)

Maydanoz: En iyi doğal diüretiklerden biri maydanozdur. Şişmiş olan ekstremitelerden muzdarip olduğunuzda, bu, vücudunuzda çok fazla sıvı olduğu anlamına gelmektedir. Maydanoz bu durumda, idrar üretimini artırarak sıvı birikimini önlemektedir.

Kuşburnu: Kuşburnu, son derece güçlü bir diüretiktir. Aynı zamanda, antienflamatuar ve antioksidan bileşikler içermektedir. Bu, nedenle ayak ve ayak bileği şişmesi tedavisinde oldukça faydalı olabilmektedir. (11)

Lahana: Lahana, kesinlikle şişmiş ayaklar için faydalı olabilecek en güçlü bitkilerden biridir. Lahana mükemmel su emme özelliklerine sahiptir ve ayaklardaki fazla sıvıyı vücuttan atabilmektedir. Ayrıca, antiinflamatuar ve iyileştirici özelliklere de sahiptir. (12)

Ayak Şişmesi Evde Tedavi Yöntemleri

Epsom tuzu: Epsom tuzu ayaktaki şişmeyi hızlı bir şekilde hafifletebilmektedir. Ayrıca, ağrı rahatsızlığını azaltmaya da yardımcı olabilir. Epsom tuzunda bulunan magnezyum sülfat cilt tarafından kolayca emilmekte, sonuç olarak da, dolaşım artmakta ve şişme azalmaktadır. Ayrıca ağrıyan ve yorgun kaslar için rahatlatıcıdır.

  • ½ su bardağı Epsom tuzunu ılık suyla dolu bir kaba ekleyip iyice karıştırın.
  • Şişkin ayaklarınızı 10-15 dakika kadar bu suda bekletin.
  • Bu yöntemi haftada en fazla 3 defa tekrarlayın. (13)

Elma sirkesi: Elma sirkesi ayak şişmesini azaltmaya yardımcı olabilmektedir. Yüksek potasyum içerine sahip olan elma sirkesi, bu sayede ayak şişmesine neden olan sıvı birikimini azaltarak, şişlikleri indirebilmektedir.

Eşit miktarda ılık su ve filtrelenmemiş, elma sirkesi karıştırın. Bu suya bir havlu batırın, fazla suyu sıkın ve havluyu şişmiş ayakların etrafına sarın. Bunu günde birkaç kez 10 dakika kadar yapabilirsiniz. (14)

Magnezyum: Vücutta bulunan magnezyum eksikliği ödem nedeniyle ayaklarda şişmeye neden olabilmektedir. Bu duruma yardımcı olmak için magnezyum bakımından zengin gıdaları yemeyi tercih edebilirsiniz.

  • Koyu yapraklı yeşiller, kabuklu kuruyemişler, tohumlar, balıklar, soya fasulyeleri, avokado, muz ve bitter çikolata gibi magnezyum bakımından zengin yiyecekleri yiyebilirsiniz.
  • Magnezyum takviyeleri de alabilirsiniz, ancak bunu sadece doktorunuzun onayıyla yapmalısınız.

Not: Kalp veya böbrek hastası olan insanlar, magnezyum takviyeleri kullanmaktan kaçınmalıdır. (15)

Karbonat: Karbonat, ayaklardaki şişliği hafifletebilecek antiinflamatuar özelliklere sahiptir. Pirinç suyu ile birlikte, ayakta birikmiş olan sıvıyı azaltabilmektedir. Bu yöntemle etkilenen bölgedeki kan dolaşımı teşvik edilmektedir.

  • Pirinci suda kaynatın ve geri kalan nişastalı suyunu ayırın.
  • Bir hamur yapmak için kabartma tozu ekleyip karıştırın.
  • Ayaklarınıza uygulayın ve 10-15 dakika boyunca bekleyin.
  • Ayaklarınızı su ile durulayın ve yumuşak tutmak için nemlendirin. (16)