Ayak Şişmesi Belirtileri


Ayak şişmesi birçok insanın başına gelen, oldukça yaygın bir durumdur. Özellikle yaşlı insanlar veya oturarak ya da hareket etmeden saatlerce ayakta kalanlarda ayak şişmesi yaşanmaktadır.

Ayrıca ayak şişmesi başlangıcı, kalp rahatsızlığı, böbrek hastalığı ve derin ven trombozu gibi çeşitli hastalıklarda gözlenen en yaygın belirtilerden biri olabilmektedir. Bu nedenle, durumun önlenmesi ve durumun tedavisinde anahtar rol oynayan nedenlerin bilinmesi önemlidir. (1)

Ayak şişmesi nasıl anlaşılır? Ayak şişmesi pek çok hastalığın bir belirtisi olabileceği için belirtisi olduğu durumları ve beraberinde yaşanan diğer belirtileri şöyle sıralamak mümkündür:

Hamilelikte Ayak Şişmesi

Vücudunuz şiştiğinde cilt daha sıkı ve parlak bir görünüm almaktadır. Ayrıca şişmiş bölgede sıcaklık da hissedebilirsiniz. Şişlik ile ilişkili olan diye belirtiler, siz veya bebeğiniz için zararlı olan bir durumun bir belirtileri de olabilir.

Şişmiş bölgeye bastırdığınızda, o bölgede bir çukur kalıyorsa, şişme kan pıhtısının bir sonucu olabilir. Dikkat edilmesi gereken diğer belirtiler ise şunlardır:

  • Kırmızılık
  • Ayağı esnettiğinde veya uzatırken (kan pıhtısının bir işareti) ağrı
  • Bacaklar boyunca kırmızı çizgiler (enfeksiyon belirtisi)
  • Cildin zayıflaması (kan pıhtısının bir belirtisi)
  • Şişkin bölgelerde morumsu bir renk (zayıf sirkülasyon veya diyabet belirtileri)

Diğer belirtiler, konjestif kalp yetmezliği veya böbrek yetmezliği gibi problemlerin bir belirtisi olabilir. (2)

Ayak ya da Ayak Bileği Yaralanmasında Ayak Şişmesi

Ayakta ya da ayak bileğinde kırık varsa, bu durum ayağın ya da bileğin şişmesine neden olabilmektedir. Şişme ile birlikte aşağıda sıralanmış olan belirtilerle de karşılaşabilirsiniz:

  • Ağrı ya da zonklama ağrısı
  • Aktivite ile artan ve dinlenme ile azalan ağrı
  • Morarma
  • Hassasiyet
  • Deformite
  • Yürüme ya da ayağı kaldırmada zorluk

Açık bir deformite varsa, ağrı ve şişme ev bakımı ile daha iyi hale gelmezse veya ağrı ve şişme zaman içerisinde kötüleşirse bir doktora başvurmalısınız. Ayrıca bu yaralanma yürüyüşe de müdahale ederse, bir doktora başvurmakta fayda vardır. (3)

Lenf Ödeminde Ayak Şişmesi

Lenf ödeminin ana belirtisi vücudun herhangi bir yerinde veya bacağının bir bölümünde meydana gelen şişliktir. Şişliğin ortaya çıktığı yer ayak ise çoraplarınızı ya da ayakkabılarınızı giymek oldukça zor olabilir.

Ayak şişmesiyle birlikte görülen diğer lenf ödeminin belirtileri şunlardır:

  • Ağrı
  • Ağırlık hissi
  • Hareket zorluğu
  • Sert ve gergin bir cilt
  • Ciltte katlanma
  • Cilt üzerinde gelişen siğil benzeri büyümeler
  • Ciltten akan sıvı

İlk başta şişme gelip gidebilir. Gün içinde daha da kötüleşebilir ve geceleri hafifleyebilir. Tedavi edilmediği takdirde, genellikle daha ciddi ve kalıcı bir hale gelmektedir. (4)

Venöz Yetmezlik Belirtileri

Ayak şişmesinin nedenlerinden biri olan venöz yetmezlik belirtilerinin diğerleri şunları içermektedir:

  • Özellikle de ayakta kaldıktan sonra hissedilen alt bacaklarda ve ayak bileğinde ödem veya şişme
  • Bacak ve ayaklarda kaşıntılı veya pul pul bir cilt
  • Bacak krampları veya bacaklarda zayıflık
  • Yeni varisler veya mevcut varislerin kötüleşmesi
  • Bacaklarda cilt renk değişimleri
  • Yorgun bacaklar ve ayaklar
  • Bazen yanma veya zonklama hissi
  • Bacak ve ayak bileklerinde ülserler veya yaralar (5)

Ayak Enfeksiyonunda Ayak Şişmesi

Ayak şişmesine neden olan enfeksiyonlarının belirtileri aşağıdakileri içerebilmektedir:

  • Şişme ve ağrı
  • Cilt renginde değişiklik
  • Cilt ısısında yükselme
  • İyileşmesi yavaş olan açık yaralar
  • Ciltte kırılmalar veya kuruluk
  • Drenaj
  • Koku
  • Ateş

Ayaklarınızı her gün kontrol etmek, bir enfeksiyonu önlemeye yardımcı olmak için potansiyel bir sorunun yakalanmasında son derecede önemlidir. (6)

Kan Pıhtısıyla Ayak Şişmesi

Ayakta bir kan pıhtısı olması durumunda, ayak bileğinden baldıra doğru ilerleyen ağrılı bir şişme ortaya çıkabilir. Bunun nedeni, bölgedeki kemik ve dokuların yüksek yoğunlukta bulunması ve vücutta bu tür bölgelerde oluşacak pıhtıların temizlenmesini zorlaştırmasıdır.

Normal bir şişme ile bir kan pıhtısından kaynaklanan şişme arasında ayırt edilebilen bir özellik, etkilenen bölgede soğuk veya sıcak kompresyon uyguladığında; normal şişme tedaviye cevap vermektedir, ancak, kan pıhtısından kaynaklanan şişme durumunda bu tarz evde tedavi yöntemleriyle asla bir sonuç alınamamaktadır.

Bazen şişme daha da yoğunlaşabilir. Bununla birlikte, ayak üzerinde herhangi bir belirgin yaralanma olmaksızın da şişme meydana gelebilmektedir.

Ayaktaki kan pıhtısı nedeniyle ortaya çıkan ayak şişmesi başka belirtilere de neden olabilmektedir:

  • Kızarıklık
  • Uyuşma
  • Yoğun kalp atışları
  • Alışılmadık vücut ısısı değişimi
  • Tükenmişlik ya da yorgunluk
  • Düşük dereceli ateş
  • Cilt hassasiyeti
  • Genişlemiş damarlar
  • Ayakta genel bir rahatsızlık (7)

Kalp Yetmezliğinde Ayak Şişmesi

Bacaklarda, ayaklarda ya da ayak bileklerinde ortaya çıkan şişme, vücuttaki sıvı birikimi nedeniyle oluşmakta ve kalp yetmezliğinin kötüleşmesine neden olabilmektedir. Bu alandaki şişme artarsa, ayakkabılarınızın normalden daha sıkı olduğunu hissedebilirsiniz.

Yerçekimi, alt ekstremite damarlarındaki kan miktarını ve basıncını arttırdığından, günün ilerleyen saatlerinde bacaklarda, ayaklarda ve ayak bileklerinde şişmenin ortaya çıkma olasılığı daha yüksektir. Uzanma ve bir süre dinlenme genellikle şişmeyi azaltabilmektedir. (8)

Böbrek Hastalıklarında Ayak Şişmesi

Böbrek yetmezliği ya da yeteri kadar çalışmayan böbrekler vücudunuzda biriken ekstra sıvıları bacaklar, ayak bilekleri, ayaklar veya ellerde toplayarak şişliklere yol açmaktadır. Ayaklarda şişmeye neden olabilen bu tarz böbrek kusurları beraberinde şu belirtilere de yol açabilmektedir:

  • Yorgunluk
  • Üşümüş hissetmek
  • Nefes darlığı
  • Hafif, baş dönmesi veya zayıf hissetmek
  • Açıkça düşünmede sorun yaşama
  • Kaşıntı hissi
  • Şişmiş bir yüz
  • Ağızda metalik bir tat
  • Amonyak kokan bir nefes
  • Mide bulantısı, kusma
  • İdrara çıkmak için gece uykularından uyanma
  • Köpüren veya köpüklü idrar
  • Kahverengi, kırmızı veya mor renkte idrar
  • İdrar yaparken basınç hissi (9)

Siroz Hastalığında Ayak Şişmesi

Siroz, karaciğere tamamen zarar veren kronik karaciğer hastalığının son safhasıdır. Hepatit B veya C enfeksiyonu ve alkolizm sonucu oluşabilmektedir. Ayak şişmesi gibi bir belirtiye neden olabilen siroz, beraberinde aşağıdaki gibi belirtilere de yol açabilmektedir:

  • Ciltte küçük, kırmızı örümcek benzeri kan damarları
  • Yorgunluk
  • Mide bulantısı, iştahsızlık ve kilo kaybı
  • Sıvı tutma (ayak dışında başka bölgelerde de şişmeye neden olur)
  • Sarılık (cildin sararması)
  • Erkeklerde iktidarsızlık ve testislerin küçülmesi (10)

Ayak Şişmesi Nedir?

Ayak şişmesi ya da ayak bileği şişmesi, çoğu insanın hayatlarının bir döneminde etkilendiği oldukça yaygın bir sorundur. Çoğu zaman ayak şişmesi ya da bilek şişmesi ciddi bir durum değildir ve kendi kendine normal haline dönmektedir, ancak bazen tıbbi yardım gerektiren ciddi bir sağlık sorununun bir belirtisi olarak ortaya çıkabilmektedir.

Ayak şişmesi ve ayak bileği şişmesi tipik olarak yumuşak dokularda biriken sıvı nedeniyle gelişmektedir. Sıvı küçük damarlardan sızmakta ve yakındaki dokularda toplanmaktadır. Sonuç olarak da, sodyum (tuz) ve su seviyeleri yükselmektedir. (11)

Ayak Şişmesi Nedir? hakkında daha fazla bilgi almak için tıklayınız.

Ayak Şişmesi Nedenleri

Ayak şişmesi neden olur? Ayak şişmesi veya ayak bileğinin şişmesi pek çok nedeninin bir belirtisi olarak ortaya çıkabilmektedir. Özellikle, uzun ve yoğun geçen bir günün sonunda ayak ya da ayak bileğinde şişlik fark edebilirsiniz. Çalışmak ya da oyun oynamak için saatlerinizi masa başında geçiriyorsanız, bu da ayakların şişmesini tetikleyebilmektedir.

Diğer yandan, ayak şişmesi altta yatan daha ciddi bir tıbbi neden sonucu da oluşabilmektedir.

Ayak şişmesi nedenlerinden en yaygın olanları şunlardır:

  • Ayakta yaralanma
  • Böcek ısırıkları veya sokmaları
  • Ayak yanıkları
  • Sıkı kıyafetler
  • Enfeksiyon
  • Artrit
  • Derin ven trombozu
  • Varisli damarlar
  • Hamilelik
  • Obezite
  • Etkin olmayan tiroid
  • Kalp, karaciğer veya böbrek yetmezliği
  • İlaçların yan etkisi (12)

Ayak Şişmesi Nedenleri daha fazlası için

Ayak Şişmesi Tedavisi

Ayak şişmesi nasıl geçer? Ayak şişmesini hafifletmenin en kolay yolu ayağı yüksekte tutmaktır. Dizlerinizin, uylukların ve belinizin arkasındaki baskıyı azaltmak ve maksimum fayda sağlamak için bacaklarınızı kalp seviyenizden daha yüksekte tutmalısınız. Kenarları yüksek olan bir koltuğa uzanıp ayakları da o yüksekliğe koyup biraz uzanmak oldukça etkili bir yöntem olabilmektedir.

Ayak şişmesini hafifleten diğer yöntemler şunlardır:

  • Düzgün oturan ayakkabı ve çorap giymek
  • Kas aktivitesini artırmak için arada yürümek
  • Uzun süre ayakta durmaktan kaçınmak
  • Otururken ayaklarınızın üzerine ağırlık veya basınç koymaktan kaçınmak
  • Bol su içmek
  • Tuz alımı sınırlandırmak
  • Kısa bir süre diüretik (idrar söktürücü) kullanmak (13)

Ayak Şişmesi Ameliyatı

Ayaktaki şişme ciddi bir yaralanma ya da kemik hasarı nedeniyle ortaya çıktıysa, hasarı onarmak için ameliyat gerekli olabilir. (14)

Ayak Şişmesi İçin Hangi Doktora Gidilir?

Ayak şişmesi tanısı ve tedavisi için ortopedi bölümüne başvurmanız gerekir. (15)

Ayak Şişmesi Tedavisi fazlası için tıklayınız