Ayak Mantarı Nedir?


Ayak mantarı, mantarın neden olduğu bir cilt enfeksiyonudur. Mantar enfeksiyonları vücudun her yerinde gelişebilmektedir. Ayakta ortaya çıkan türüne ise atlet ayağı ya da tinea pedis adı verilmektedir. Mantar enfeksiyonları özellikle ayaklarda oldukça sık yaşanmaktadır. Bunun nedeni, mantarın gelişmek için karanlık, nemli ve sıcak ortamlara ihtiyaç duymasıdır.

Ayaklar genelde sıcak ve nemli kalmaktadır, bu da mantarın gelişmesi için elverişli bir ortam hazırlamaktadır. Diğer yandan, mantar, yüzme havuzları, duşlar ve soyunma odaları gibi nemli bölgelerden insanlara geçebilmektedir. Atlet ayağı denmesinin nedeni de aslında budur. (1)

Ayak mantarı cildin kuru ve kaşıntılı olmasına neden olmaktadır. Özellikle, ayak parmağı aralarında ve ayak tabanında oluşmaktadır. Daha ilerlemesi durumunda, iltihaplanma, çatlaklar ve kabarcıklar meydana gelebilmektedir. Tahriş olan cilt bakterilere karşı da savunmasız kalabilmektedir. Diğer yandan, bu mantar ayak tırnakları da dâhil vücudun her yerine yayılma riski taşımaktadır.

Mantarın üremesi için elverişli olan zeminlerde çıplak ayak yürümekten kaçınarak, mantarların enfekte olmasını engellemek mümkün olabilmektedir. Aynı zamanda, ayakların her gün iyice yıkanması ve iyice kurulanması da oldukça önemli bir husustur. Ayakların çok terlemesi gibi bir durum söz konusuyla, gün içinde çorapları değiştirmek faydalı olacaktır. Ayak mantarını tedavi etmek için sıklıkla antifungal tozlar, spreyler veya kremler kullanılmaktadır. (2)

Ayak Mantarı Belirtileri

Ayak mantarı özellikle ayak parmaklarının arasındaki cildi etkilemektedir. Herhangi bir parmakta ayak mantarı başlangıcı fark edilebilmektedir. Mantar enfeksiyonu bazen ayak tabanlarında da meydana gelebilmektedir.

Ayak mantarı nasıl anlaşılır? Ortak ayak mantarı belirtileri şunlardır:

  • Ayak parmakları arasındaki cildin nemli, kaşıntılı, kırmızı veya pul pul döküntülü olması
  • Çatlaklar, soyulan bir cilt
  • Çatlayan cildin yanması
  • Enfekte olan ciltte kaşıntılı kabarcıklar
  • Ayak tabanını kaplayan ciltte kuru ve kabarık bir görüntü (3)

Ayak Mantarı Belirtileri detayı için bakabilirsiniz

Ayak Mantarı Nedenleri

Ayak mantarı neden olur? Ayak mantarı, genellikle mantar ayak derisine yerleştiğinde ortaya çıkmaktadır. Diğer yandan, aynı mantar vücudun diğer kısımlarında da gelişebilmektedir. Ayak mantarına neden olan mantar enfeksiyonu özellikle ayak parmağı aralarındaki cildi etkilemektedir.

Ayak mantarında en sık görülen enfeksiyon tinea enfeksiyonudur. Bu mantar tipi, sıcak ve nemli bölgelerde gelişmektedir. Aşağıdaki durumlarda söz konusu olduğunda, ayak mantarı gelişme riski yükselebilmektedir:

  • Kapalı ayakkabılar giyme (özellikle plastik astarlı olanlar)
  • Ayakları uzun süre ıslak tutma
  • Çok terleme
  • Küçük bir cilt veya tırnak yaralanması geliştirme

Ayak mantarı kolayca yayılmaktadır, bu nedenle, ayakkabı, çorap ve duş veya yüzme havuzu yüzeylerine doğrudan temas yoluyla geçebilmektedir. (4)

Daha fazla Ayak Mantarı Nedenleri için

Ayak Mantarı Tedavisi

Ayak mantarı nasıl geçer? Ayak mantarını önlemenin en iyi yolu ayakları kuru tutmaya özen göstermektedir. Bununla birlikte, ayak mantarı gelişmesi durumunda, düzenli olarak ayak hijyenine dikkat etmek ve antifungal ilaçlar kullanmak durumu kontrol altına almaya yardımcı olabilmektedir.

  • Ayak mantarını önleme ve tedavi etme yöntemlerinden bazıları ise şunlardır:
  • Ayakları antibakteriyel bir sabunla yıkayın.
  • Duş veya banyo yaptıktan sonra ayaklarınızı iyice kurutun.
  • Aşırı nemi absorbe etmek için mantar önleyici tozlar ve kremler uygulayın.
  • Çoraplarınızı sık sık, özellikle egzersiz veya terleme sonrasında değiştirin.
  • Ortak duşlar veya havuzlar kullanırken veya spor salonuna giderken kauçuk sandaletler giyin. (5)

Ayak Mantarı İçin Hangi Doktora Gidilir?

Ayak mantarı teşhisi ve tedavisi için dermatoloji (cilt hastalıkları uzmanlığı) bölümüne başvurulmaktadır. (6)

Ayak Mantarı Tedavisi detaylı bilgi için bakabilirsiniz

Ayak Mantarına Ne İyi Gelir?

Ayak Mantarı Bitkisel Tedavisi

Sarımsak: Sarımsak ajoene isimli bir madde içermektedir. Bu madde hem güçlü antifungal hem de antibakteriyel özelliklere sahiptir. Bu nedenle, ayak mantarı da dâhil pek çok mantar enfeksiyonuyla mücadele etmeye yardımcı olabilmektedir. Hem yiyebilir hem de topikal olarak uygulayabilirsiniz. (7)

Çay ağacı yağı: Çay ağacı yağı, doğal bir antiseptiktir ve mantar enfeksiyonu tedavi etmeye yardımcı olabilmektedir. Çay ağacı yağ merhemi cilt mantarını tedavi etmek için gün boyunca etkilenen bölgeye uygulanmalıdır. (8)

Hindistancevizi yağı: Hindistan cevizi yağında bulunan iyileştirici özellikler, mantar enfeksiyonlarının tedavisinde oldukça etkili olabilmektedir. Yağ, enfekte olan alanı yumuşak ve pürüzsüz bir hale getirirken kaşıntıyı da hafifletebilmektedir. (9)

Zerdeçal: Zerdeçal doğal antibiyotik özelliklerine sahiptir. Her türlü bakteri ve mantar enfeksiyonlarından kurtulmaya yardımcı olabilmektedir. (10)

Aloe vera: Aloe vera, cilt enfeksiyonlarından kurtulmak için mükemmel bir yöntem olabilmektedir. Güçlü bir antifungaldır ve çok sayıda cilt problemi için tamamen doğal bir tedavi yöntemidir. (11)

Lavanta yağı: Lavanta yağı, antifungal özelliklere sahip güçlü bir yağdır. Bu nedenle, mantarların öldürülmesinde oldukça etkili olabilmektedir. Lavanta yağı oldukça güzel kokulu olduğu için dışarı çıkarken bile etkilenmiş cilde uygulayabilirsiniz. (12)

Kızılcık suyu: Kızılcık meyvesi, cilt enfeksiyonları olan mantarlardan korumak için antifungal ve antibakteriyel özellikler sunmaktadır. Cildin düzensizliğini iyileştirmek için şekersiz kızılcık suyunu birkaç gün boyunca günde bir bardak kadar içebilirsiniz. (13)

Yeşil çay: Güçlü antioksidan, antibakteriyel ve antiinflamatuar özelliklerinden dolayı yeşil çay oldukça faydalıdır. Cildi fungal enfeksiyonlardan ve diğer enflamasyon durumlarından korumaktadır. (14)

Çay: Topikal olarak uygulanan çay, ayak mantarını tedavi etmeye yardımcı olabilmektedir. Çay, mantarın ilerlemesini engelleyebilen ve doğal bir büzücü olan tanen asidini içermektedir. Ayrıca, ayaklardaki nemin arındırılmasını da sağlayabilmektedir. (15)

Tarçın: Tarçın hem antifungal hem de antiperspirant özelliklere sahip olduğu bilinen oldukça güçlü bir bitkidir. Bu nedenle, ayak mantarının tedavisine yardımcı olabilecek oldukça etkili ve güvenilir bir tedavi yöntemi halini alabilmektedir. (16)

Zeytin yaprağı: Zeytin yaprağı antifungal ve antimikrobiyal özelliklere sahiptir. Bu nedenle, ayak mantarına neden olan mantarları öldürmeye yardımcı olabilmektedir. Farklı mantar ve maya enfeksiyonlarından kurtulmak için zeytin yaprağı ekstraktı da kullanılabilmektedir. (17)

Soğan: Soğan, antibiyotik, antiinflamatuar olmanın yanı sıra, antifungal özelliklere de sahiptir. Ayak mantarı tedavisinde oldukça faydalı olabilmektedir. Soğan, mantarların etkili bir şekilde öldürebilmekte ve yayılmasını önleyebilmektedir. (18)

Ayak Mantarı Evde Tedavi Yöntemleri

Sirke: Sirke asidik özelliği taşımaktadır. Bu nedenle, mantarları öldürmeye ve ciltte bulunan alkalin seviyesini düşürmeye yardımcı olmaktadır. Böylece enfeksiyonun hızla yayılması engellenmektedir. Ayrıca iyileşme sürecini de hızlandırmaktadır.

İçine sirke eklenen suyun içinde ayaklarınızı 15 kadar bekletebilirsiniz. Sonrasında ayaklarınızı iyice kurutun. Ayrıca, sirkeye batırdığınız pamuğu 20 dakika kadar enfekte alanlara uygulayabilirsiniz. (19)

Yoğurt: Mantar enfeksiyonunu tedavi etmek için sade yoğurt kullanılabilmektedir. Sade yoğurtta bulunan probiyotikler laktik asit üretmek suretiyle mantarların büyümesini kontrol altında tutabilmektedir.

Pamuğu sade yoğurda batırın ve enfeksiyonlu bölgeye uygulayın. 30 dakika boyunca bekleyin ve daha sonra ılık suyla durulayın. Bu yöntemi günde iki kez uygulayabilirsiniz. (20)

Tuzlu su ve karbonat: Hangi fungal enfeksiyon türü olursa olsun, tuzlu su hepsini öldürebilmektedir. Enfekte cildinizi her bardak için 1 çay kaşığı tuz eklediğiniz suda 10 dakika kadar bekletin. Cildi yumuşak bir havlu kullanarak iyice kurulayın ve daha sonra karbonat uygulayın. Bu, enfeksiyonun yayılmasını önleyecektir. Cilt mantarı için en iyi ev ilaçlarından biridir. (21)

Süt: Süt besinlerle doludur çünkü yağ, protein ve laktik asit bakımından oldukça zengindir. Birçok ticari ürün sütün antiinflamatuar özelliklerinden yararlanılarak üretilmektedir. Süt banyoları yapılması veya etkilenen bölgeye uygulanması cildi rahatlatmakta ve cilt enfeksiyonlarının neden olduğu kaşıntıyı azaltmaya yardımcı olmaktadır. (22)