Aşırı Terleme Belirtileri


Hiperhidroz yani aşırı terleme, kişinin normal aktivitelerini engelleyebilen terleme olarak tanımlanmaktadır. Aşırı terleme atakları haftada en az bir kez açık bir neden olmadan ortaya çıkabilmekte ve sosyal yaşamı veya günlük aktiviteleri etkileyebilmektedir.

Aşırı terleme başlangıcı ve sonrası belirtileri şunları içermektedir:

  • Ellerin nemlenmesi veya avuç içlerinin ıslanması
  • Ayakların nemlenmesi veya ayak tabanlarının ıslanması
  • Sık sık terleme
  • Gözle görülebilecek bir şekilde ter nedeniyle giysilerin ıslanması (1)

Aşırı terleme nasıl anlaşılır? Kişi çok fazla terlediğini düşünüyorsa ya da aşırı terleme problemi günlük yaşamı etkiliyorsa, hiperhidroz sahibi olması bir ihtimal olabilmektedir. Hiperhidroz sahibi olan kişinin yaşayabileceği diğer durumlar şunlardır:

  • İnsanlarla el sıkışmak gibi fiziksel temastan kaçınmak
  • Hızlı yürüme, koşma veya diğer egzersiz gerektiren aktiviteler içinde olunmamasına rağmen görünür bir şekilde terleme
  • Kalem, bilgisayar klavyesi ya da kapı kolu gibi araçları tutma, kavrama ya da çevirme zorluğu
  • Egzersiz yapmak veya dans etmek gibi terlemeleriyle sonuçlanan faaliyetlerde bulunmaktan kaçınmak
  • Sürüş gibi günlük aktivitelerde aşırı zorluk çekmek
  • Sık sık duş alma ihtiyacı duymak ya da giysileri çok sık değiştirmek zorunda kalmak
  • Özgüven eksikliği yaşamak ya da sosyal ortamlardan kendini çekmek (2)

Primer yani birincil hiperhidroz durumunda, avuç içleri, ayak tabanları ve koltuk altlarında aşırı terleme meydana gelmektedir. Genellikle günün ilk sosyal aktivitesi ile başlamaktadır. Bazen başka insanlarla uğraşma düşüncesi bile aşırı terlemeyi tetikleyebilmektedir. Primer hiperhidroz problemi olan kişi çoğu zaman sadece gece yatağına yattığında ve rahatlamış hissettiğinde aşırı terlemeyi bırakmaktadır. (3)

Aşırı terlemenin nedeni açık olduğunda, duruma sekonder hiperhidroz adı verilmektedir. Sekonder hiperhidroz başlangıcı, genellikle primer hiperhidroz başlangıcından daha ani olarak ortaya çıkmaktadır ve muhtemelen tüm vücutta terlemeye yol açmaktadır. (4)

Aşırı Terleme Komplikasyonları

Hiperhidroz yani aşırı terleme problemi bazen kişide hem fiziksel hem de duygusal komplikasyonlara yol açabilmektedir. Oluşabilecek komplikasyonların bazıları aşağıda şöyle sıralanmaktadır:

  • Cilt Problemleri

Aşırı terleme, insan papilloma virüsünün (HPV) neden olduğu siğiller gibi cilt koşullarının gelişme riskini artırabilmektedir. Aşırı terleme durumu aynı zamanda egzamanın daha da kötüleşmesine yol açabilmektedir. (5)

  • Mantar Enfeksiyonları

Kişi hiperhidroz nedeniyle aşırı terleme yaşıyorsa, cilt, tırnak ve ayak mantarı gibi mantar enfeksiyonlarını geliştirme riski daha da artmaktadır. Bunun nedeni aşırı terin vücutta mantarların üremesi için elverişli bir ortam hazırlamasıdır.

  • Vücut Kokusu

Hiperhidroz sahibi olan çoğu insan aşırı terleme yaşamasına rağmen vücut kokusu geliştirmemektedir. Bunun nedeni, hiperhidroz durumunun genellikle hoş olmayan kokulu terleri (apokrin bezleri) salgılayan ter bezlerini içermemesidir. Ancak, bakterilerin üremesi tetiklenirse, aşırı ter kötü kokuya da yol açabilmektedir. (6)

  • Duygusal Etkileri

Hiperhidroz ile yaşamak stres, anksiyete ve hatta bazen depresyona da neden olabilmektedir. Kişinin depresyona girdiği uyarısını veren bazı belirtiler arasında eski ilgi alanlarına olan isteğin azalması ve umutsuzluk duyguları bulunmaktadır. (7)^

Aşırı Terleme Nedir?

Tıbbi ismi hiperhidroz olan aşırı terleme, sıcaklık veya egzersiz ile alakalı olmayan anormal derecede terleme durumudur. Kişi giysilerini ıslatacak ya da ellerinden ter damlayacak kadar terleyebilmektedir. Normal olan günlük aktivitelere müdehale etmesinin yanı sıra, bu tür şiddetli bir terleme problemi, kişide sosyal kaygıya ve utanmaya neden olabilmektedir.

Aşırı terleme için uygulanabilecek olan tedavi genellikle, kuvvetli antiperspirantlar reçete edilmesiyle başlayabilmektedir. Antiperspirantlar durumun kontrol altına alınmasına yardımcı olmazsa, farklı ilaçlar ve terapiler denenmesi gerekebilmektedir. Daha şiddetli vakalarda, doktor ter bezlerini çıkarmak veya aşırı terlemeden sorumlu olan sinirleri kesmek için ameliyat önerebilmektedir. Bazı durumlarda ise altta yatan neden tespit edilmekte ve tedavi ona göre şekillendirilmektedir. (8)

Aşırı Terleme Nedenleri

Aşırı terleme neden olur? Aşırı terleme altta yatan tıbbi bir durumdan kaynaklanmıyorsa, bu durum primer yani birincil hiperhidroz olarak adlandırılmaktadır. Bu durum, ter bezlerinin tetiklenmesinden sorumlu sinirler aşırı aktif olduğunda ve gerekmediğinde bile aşırı terleme meydana geldiğinde oluşmaktadır. Primer hiperhidroz kısmen de olsa genetik faktörlerden kaynaklanabilmektedir.

Diğer yandan, aşırı terleme problemi, altta yatan tıbbi bir koşuldan kaynaklanıyorsa, bu duruma sekonder hiperhidroz denmektedir. Aşırı terlemeye neden olabilecek sağlık koşulları şunlardır:

  • Diyabetik hipoglisemi
  • Endokardit (kalbin iç tabakasında meydana gelen enfeksiyon)
  • Yüksek ateş
  • Genelleştirilmiş anksiyete bozukluğu
  • Kalp krizi
  • Sıcak çarpması
  • HIV / AIDS
  • Hipertiroidizm (aşırı aktif tiroid)
  • Lösemi
  • Sıtma
  • Bazı ilaçları
  • Menopoz
  • Non-Hodgkin lenfoma
  • Aşırı kilo ya da obezite
  • Stres
  • Tüberküloz (9)

Aşırı Terleme Tedavisi

Aşırı terleme nasıl geçer? Aşırı terleme için uygulanabilecek tedavi yöntemleri kişinin genel sağlığına, sahip olduğu hiperhidroz tipine ve vücutta oluştuğu bölgeye bağlı olarak değişebilmektedir. Tedavi seçenekleri ise genel olarak şunları içermektedir:

Antiperspirant: Geçici olan ya da reçeteli olarak verilen daha güçlü antiperspirantlar, ter kanallarının etkinliğini geçici olarak durdurmaktadır.

İyontoforez: Su ve düşük voltajlı elektrik akımı kullanılarak el ya da ayaklara yapılan bakımı kapsayan bir tedavi yöntemidir.

İlaç: Aşırı terlemeyi genellikle geçici olarak önleyebilmektedir.

Botoks: Enjeksiyonlar kullanılarak yüze, kolların altına ve ellere uygulanmaktadır ve şiddetli terlemeyi tedavi edebilmektedir. (10)

Aşırı terleme ameliyatı: Örnek vermek gerekirse, endoskopik torasik sempatektomi aşırı terlemeyi tedavi etmek için kullanılabilecek cerrahi bir yöntem olabilmektedir. (11)

Aşırı Terleme İçin Hangi Doktora Gidilir?

Aşırı terleme problemlerinin tanısı ve tedavisi için dermatoloji (cildiye) bölümüne başvurulmaktadır. (12)