Akciğer Ödemi Nedenleri


Akciğer ödemi neden olur? Akciğer ödemi, genellikle kalp problemi nedeniyle ya da kalp dışı problemler nedeniyle oluşmaktadır. Bu nedenle de, kardiyojenik veya kardiyojenik olmayan akciğer ödemi şeklinde gruplandırılmaktadır. (1)

Kardiyojenik Akciğer Ödemi

Kardiyojenik akciğer ödemi daha sık görülmektedir. Bu durum bazen kalp yetmezliği veya konjestif kalp yetmezliği olarak da adlandırılmaktadır.

Vücuttaki kan akışının nasıl olduğunu anlamak, akciğerde neden ödem oluştuğu hakkında bilgi verebilmektedir.

Kalbin sağ tarafının işlevi, vücuttaki kanı almak, sonrasında ise karbondioksitin alındığı akciğerlere pompalamak ve oksijen üretmektir. Taze oksijenin bulunduğu kan, vücudun dokularına pompalanan kalbin sol tarafına geri dönmekte ve döngü tekrar başlamaktadır. (2)

Akciğer ödemi, koroner arter hastalığın sık görülen bir komplikasyonu olarak ortaya çıkmaktadır. Kalp dokusunu besleyen kan damarları daralmakta, sonuç olarak da, yeterli ve verimli kan pompalamak için gerekli olan oksijen ve besleyici maddeler alınamamaktadır. Bu süreç kalbin kan pompalama gücünü sınırlandırabilmektedir. Kalp krizi geçirme riski sonrasında ise kalp kası hasar görebilmektedir.

Hasar gören ya da işlevini tam olarak yerine getiremeyen kalp kasının neticesinde, kan sirkülasyonu tam olarak sağlanamamakta, akciğerlere basınç uygulanmakta ve sıvı birikimi oluşmaktadır. (3)

Kalp kasının yeterli fonksiyonu gösteremediği diğer tıbbi koşullar arasında şunlar bulunabilmektedir:

  • Kardiyomiyopati
  • Viral enfeksiyon geçmişi
  • Tiroid sorunları
  • Alkol veya uyuşturucu kullanımı (4)

Kardiyomiyopati: İskemik ve hipertansif, yaygın olarak yaşanan iki kardiyomiyopati türleridir. İskemik, kalp kasına tedarik edilen kanın zayıf olması durumudur. Hipertansif ise kötü uygulanan yüksek kan basıncıdır. Artan kan basıncı sonucu kalp kası kalınlaşmaktadır. Bir süre sonra da, kalp bu durumu telafi edemeyecek bir duruma gelmektedir. Neticesinde de, sıvı, kan damarlarından akciğer dokusuna sızmaktadır. (5)

Kalp Kapak Hastalıkları: Mitral ve aortik kalp kapakçığı koşulları da akciğer ödemine yol açabilmektedir. Sağlıklı kalp kapakçıkları kanın uygun yönde akmasını sağlamak için doğru zamanda açılmakta ve kapanmaktadır. Kapak yetmezliği yaşanması durumunda ise kan akışının yönü yanlış olabilmektedir. Kalbin sol tarafında yer alan mitral ve aort kapaklarının başarısız olması akciğer ödemi ile sonuçlanabilmektedir. (6)

Kardiyojenik Olmayan Akciğer Ödemi

Kardiyojenik olmayan akciğer ödemi daha az görülmektedir. Bu durum genellikle, akciğer dokusunda hasar ve iltihaplanma nedeniyle oluşmaktadır. Akciğer dokusunun şişmesi, alveollerin ve çevreleyen akciğer dokusuna sıvı sızmasına yol açabilmektedir. Sonuç olarak da, oksijenin kan dolaşımına ulaşması için gerekli olan mesafe artmaktadır. (7)

Kardiyojenik olmayan akciğer ödemine yol açan bazı tıbbi faktörler şunlar olabilmektedir:

Böbrek yetmezliği: Böbrekler bu durumda aşırı sıvı ve atıkları vücuttan atamayacak bir hale gelmektedir ve fazla sıvı akciğerlerde birikebilmektedir.

Toksinleri solunması: Amonyak, klor gazı ve duman gibi toksinlerin solunması akciğer dokusuna doğrudan zarar verebilmektedir.

Yüksek irtifa pulmoner ödem (HAPE): HAPE, yüksek irtifaya daha önce uyum sağlamadan, 8.000 fitin üzerindeki rakımlarda egzersiz yapan insanlarda ortaya çıkan bir durumdur. Genellikle kayakçılar, yürüyüşçüler ve atletler de görülmektedir. (8)

İlacın yan etkileri: Bu durumda akciğer ödemi, aspirinde doz aşımının bir komplikasyonu veya bazı kemoterapi ilaç tedavilerinin kullanımın bir sonucu olarak ortaya çıkabilmektedir.

Yasadışı uyuşturucu kullanımı: Kardiyojenik olmayan akciğer ödemi, kokain ve eroin gibi yasadışı uyuşturucuların kullanımı sonucu oluşabilmektedir.

Yetişkinlerde solunum sıkıntısı sendromu: Travma ya da şok geçiren hastalarda görülebilen bir komplikasyondur. Vücudun krize cevap verme girişiminin bir sonucu olarak oluşmaktadır.

Pnömoni: Bakteriyel veya viral pnömoni enfeksiyonları oldukça yaygın olarak yaşanmaktadır. Akciğerlerin de enfekte olması sonucu sıvı birikimi oluşabilmektedir. (9)

Akciğer Ödemi Nedir?

Akciğer ödemi, fazla sıvının akciğerlerde birikmesidir. Akciğerlerde meydana gelen ödem çok sayıda hava kesesini toplayarak nefes almayı
zorlaştırmaktadır.

Akciğer ödemi genellikle kalp problemleri sonucu oluşmaktadır. Diğer yandan sıvı birikimi, zatürre, bazı toksinlere ve ilaçlara maruz kalma, göğüs duvarında travma yaşanması ve yüksek irtifalarda egzersiz yapma veya yaşama gibi kalp problemleri dışındaki başka nedenlerle birlikte de ortaya çıkabilmektedir.

Aniden gelişen akciğer ödemi, acil tedavi gerektiren ciddi bir durum sağlık sorunudur. Bazı durumlarda, ölüme bile neden olabilmektedir. Akciğer ödemi için uygulanacak olan tedavi ise altında yatan nedene bağlı olarak değişmektedir. (10)

Detaylı bilgi almak için bakabilirsiniz: Akciğer Ödemi Nedir? 

Akciğer Ödemi Belirtileri

Akciğer ödemi başlangıcı ani bir şekilde ortaya çıkabilmektedir. Diğer yandan, hızla ilerleme ve giderek kötüleşme riski de oldukça yüksektir.

Akciğer ödemi nasıl anlaşılır? Akciğer ödemi sırasında yaşanabilecek belirtiler arasında şunlar bulunmaktadır:

  • Aşırı nefes darlığı ve nefes alırken problemler yaşama
  • Göğüsteki sıkışıklık ve ağrı
  • Göğüsten gelen hırıltı ve öksürük
  • Cilt solgunluğu
  • Terleme
  • Tırnaklar ve dudakların morarması
  • Burun ve ağızdan gelen pembe, köpüklü mukus

Akciğer ödemi kalp yetmezliğine bağlı olarak oluşmuşsa, belirtiler genellikle daha ortaya çıkmaktadır. Nefes darlığı, hızlı kilo artışı ve yorgunluk, başlangıçta fark edilen belirtiler olabilmektedir. (11)

Akciğer Ödemi Belirtileri detayı için bakabilirsiniz

Akciğer Ödemi Tedavisi

Akciğer ödemi nasıl geçer? Akciğer ödemi hastanede tedavi edilmektedir. Gerekli durumlarda, tedaviye yoğun bakım ünitesinde devam edilebilmektedir.

Hastanede, yüze oksijen maskesi takılmakta ya da burun içine küçük plastik tüpler takılmaktadır. Solunum borusuna bir solunum tüpü de yerleştirilebilmektedir. Böylece, hastanın kendi başına nefes alamaması durumunda, solunum cihazından yardım alınmaktadır.

Akciğer ödemine neyin neden olduğu tespit edilmeli ve nedene bağlı olarak tedavisi hemen uygulanmaya başlanmalıdır. Örnek vermek gerekirse, akciğer ödemi bir kalp krizi nedeniyle ortaya çıktıysa, gerekli müdehale derhal yapılmalıdır.

Akciğer ödemini tedavi etmek için kullanılabilen ilaçlar arasında ise şunlar bulunmaktadır:

  • Vücudun aşırı sıvıyı atmasını sağlayan diüretikler
  • Kalp kasını güçlendiren, kalp atışını kontrol eden veya kalp üzerindeki baskıyı hafifleten ilaçlar (12)

Akciğer Ödemi İçin Hangi Doktora Gidilir?

Akciğer ödemi tanısı ve tedavisi için iç hastalıkları bölümüne (dâhiliye) ve göğüs hastalıkları (pulmonoloji) bölümüne başvurulmaktadır. (13)

Daha fazla Akciğer Ödemi Tedavisi için