Ağız Kuruluğu Tedavisi


Ağız kuruluğu nasıl geçer? Ağız kuruluğu tedavisi, ağız kuruluğuna neden olan sorunun sebebine bağlı olarak değişmektedir. Genellikle ağız kuruluğunun tedavisi üç alanda yoğunlaşmaktadır:

  • Ağız kuruluğuna neden olan altta yatan tıbbi durumların tedavi edilmesi
  • Diş çürümesinin önlenmesi
  • Mümkünse tükürük akışının artırılması (1)

Altta Yatan Tıbbi Durumların Tedavisi

Ağız kuruluğu, değişebilecek sağlıkla ilgili bir durumdan kaynaklanıyorsa, diş hekimi veya doktorunuz değişiklik yapmayı göz önünde bulundurabilir. Örneğin ağız kuruluğu, depresyon ve anksiyete, ağrı, alerjiler (antihistaminikler ve dekonjestanlar), diyare, üriner inkontinans, hipertansiyon ve Parkinson hastalığının tedavisinde kullanılan ilaçların ortak bir yan etkisi olabilmektedir. Bu rahatsızlıklardan herhangi birisi için ilaç kullanırsanız, diş hekimi veya doktorunuz ilacınızı değiştirebilir veya dozajı yeniden ayarlayabilir.

Bununla birlikte, ağız kuruluğuna neden olan altta yatan tıbbi durumun tedavisine müdehale edilemiyorsa, tedavi tükürük akışını artırma yollarına odaklanabilmektedir. Örneğin, ağız kuruluğu, tedavinin kendisinden kaynaklanabilmektedir (radyasyon veya kemoterapi tedavileri tükürük bezlerine etki edebilmektedir) veya hastalığın kendisinin (Sjögren sendromu, Alzheimer hastalığı, inme) bir sonucu olabilmektedir. (2)

Diş Çürümesini Önleme

Tükürük sadece yiyecekleri çiğnemeye ve sindirmeye yardımcı olmakla kalmaz, aynı zamanda, doğal ağız temizleyicisi olarak görev görür. Tükürük olmadan, diş çürümesi ve dişeti hastalığı daha olasıdır. Ağız kuruluğu probleminiz varsa, aşağıdakilerden oluşan ağız hijyeni alışkanlıklarına dikkat etmeniz gerekir:

  • Dişlerinizi günde en az iki kez fırçalayın, ancak tercihen, her yemekten sonra ve yatmadan önce fırçalamanız daha iyi olabilir.
  • Her gün diş ipi kullanın.
  • Florür içeren bir diş macunu kullanmayı tercih edin.
  • Yılda en az iki kez bir checkup ve temizlik için diş hekimini ziyaret edin. Diş hekimleriniz, dişlerini sağlıklı tutmak için günlük olarak bir florür içeren durulama suları veya florür jölesi kullanmanızı tavsiye edebilir. (3)

Tükürük Üretiminin Artırılması

Diş hekiminiz veya doktorunuz suni tükürük ürünlerinin kullanımını önerebilir. Diş macunu, ağız gargaraları ve ağız kuruluğu olan kişiler için özel olarak formüle edilmiş nemlendirme jöleleri de mevcuttur. Bu ürünler hakkında diş hekiminizden veya doktorunuzdan daha detaylı bilgi alabilirsiniz.

Doktorunuz tükürüğün doğal üretimini artıran bir ilaç da reçete edebilir.

Sjögren sendrom olan hastalarda (kuru gözlerle, ağız kuruluğuyla, kuru ciltle ve kas ağrısıyla ilişkili olan otoimmün bir hastalık) ağız kuruluğunu tedavi etmek için başka bir ilaç reçete edebilir. (4)

Ağız Kuruluğunu Önleme Yöntemleri

Alınabilecek bazı önlemlerle ağız kuruluğunu önlemek mümkündür. Buna yardımcı olabilecek bazı tavsiyeler ise şunlardır:

  • Ağzınızı nemli tutmak ve mukusunu gevşetmek için bol bol su için. Gün boyunca su içmek ve gece suyunuzu yatağınızın yanında bulundurmak oldukça faydalı olabilir.
  • Şekersiz sert şekerler ya da şekersiz aperatifleri tüketebilirsiniz. Şekersiz sakız da çiğneyebilirsiniz (şekeri ksilitol içeren sakızlar). Bu şekerleri emme ve çiğneme eylemleri, tükürük akışını uyarmaya yardımcı olur.
  • Yemeklerinizi et suyu, çorba, soslar, kremler veya tereyağı ile nemlendirin. Serin veya oda sıcaklığında yumuşak, nemli yiyecekler yiyin. (5)
  • Ticari ağız durulamaları veya alkol ya da peroksit içeren gargaradan kaçının. Bu maddeler ağzınızı daha da kurutacaktır.
  • Tuzlu gıdalar, kuru gıdalar (örneğin, krakerler, ekmek, kurabiye, kuru tavuk, balık, kurutulmuş meyve, muz) ve yüksek şeker içeriği olan gıdalar ya da içeceklerden uzak durun.
  • Alkol veya kafein içeren içeceklerden kaçının (örneğin, kahveler, çaylar, kolalar, çikolata içeren içecekler). Alkol idrara çıkmayı artırdığı için su kaybına neden olur. Alkolün yanı sıra kafein de ağzı kurutur. Ayrıca bazı meyve suları (portakal, elma, üzüm, greyfurt) ve domates suyu gibi asitli içeceklerden kaçınmalısınız. (6)

Ağız kuruluğuna bağlı olarak oluşan tahrişi azaltmak için diğer ipuçları şunlardır:

  • Baharatlı veya tuzlu gıdaları tercih etmeyin. Bunlar kuru bir ağızda ağrıya neden olabilir.
  • Sigarayı bırakın.
  • Tahrişi azaltmak için dudaklarınıza nemlendirici uygulayın.
  • Dişlerinize ve diş etlerine yumuşak kıllı bir diş fırçası kullanın.
  • Dişlerinizi florür içeren bir diş macunu ile fırçalayın.
  • Evinizdeki nemi artırmak için özellikle geceleri nemlendirici kullanın. (7)

Ağız Kuruluğu İçin Hangi Doktora Gidilir?

Ağız kuruluğunun altında yatan nedeni bulmak ve tedavi edebilmek için bir kulak, burun, boğaz uzmanına ya da bir diş hekimine başvurabilirsiniz. (8)

Ağız Kuruluğu Nedir?

Tıbbi olarak kserostomi olarak da bilinen ağız kuruluğu, ağızdaki tükürük bezlerinin yeterli miktarda çalışmadığı durumları belirtmektedir. Ağız kuruluğu genellikle bazı ilaçların bir yan etkisi ya da yaşlanma normal bir parçası olarak ortaya çıkmaktadır. Daha az sıklıkla, ağız kuruluğuna, tükürük bezlerini doğrudan etkileyen bir durum neden olabilmektedir.

Salya, bakteriler tarafından üretilen asitleri nötralize ederek, bakteri gelişimini sınırlamakta ve gıda parçacıklarını yıkayarak diş çürümesini önlemeye yardımcı olmaktadır. Salya üretimi yenilen gıdaların daha kolay çiğnenip yutulmasını da sağlamaktadır. Buna ek olarak, tükürükteki enzimler sindirim için oldukça gereklidir.

Azalan tükürük üretimi ve ağız kuruluğu, genel sağlığınız, dişlerinizin ve diş etlerinizin sağlığı, iştahınız ve beslenme zevkiniz üzerinde büyük bir etkiye neden olabilmektedir. (9)

Ağız Kuruluğu Nedir? daha fazlası için

Ağız Kuruluğu Belirtileri

Ağız kuruluğu nasıl anlaşılır? Ağız kuruluğu başlangıcında ilk fark edilen sadece ağız kuruluğu olsa da, diğer pek çok belirtiye de neden olabilmektedir. Ağız kuruluğu belirtileri şunlardır:

  • Kalın veya yoğun hissedilen tükürük
  • Kaba ve kuru dil
  • Dilin ağzının çatısına yapışması
  • Çiğneme veya yutkunma sorunları (özellikle bisküvi gibi kuru gıdaları yerken)
  • Ağız kokusu
  • Ağız ülserleri
  • Kuru ve çatlamış dudaklar
  • Öksürüklü enfeksiyonlara yatkınlık
  • Diş çürüklerinde artış
  • Ağızda yanma hissi
  • Gevşek diş protezleri (10)

Ağız Kuruluğu Belirtileri fazlası için tıklayınız

Ağız Kuruluğu Nedenleri

Ağız kuruluğu neden olur? Birçok farklı koşul, bazı kısa süreli ve diğerleri uzun süreli tükürük üretimine müdehale ederek ağız kuruluğuna neden olabilmektedir. Bu koşullar bazıları aşağıdakileri içerebilir:

  • Bazı ilaçların kullanımı
  • Dehidrasyon (Sıvı Kaybı)
  • Enfeksiyon
  • Sjögren sendromu
  • Tükürük kanalı tıkanıklıkları
  • Bazı hastalıklar
  • Sinir problemleri
  • Bazı kanser tedavileri
  • Diğer nedenler (11)

Detaylı bilgi almak için bakınız: Ağız Kuruluğu Nedenleri